پس از تحولات اخیر در ونزوئلا و توافق این کشور با آمریکا برای ارسال ۲ میلیارد دلار نفت به ایالات متحده، بازار جهانی نفت با یک تغییر مسیر مهم روبهرو شده است: کاهش عرضه نفت ونزوئلا به چین. این اتفاق، پالایشگاههای مستقل چین — معروف به Teapots — را در موقعیتی قرار داده که باید بهسرعت جایگزینی برای نفت سنگین و ارزان ونزوئلا پیدا کنند.
طبق گزارش معاملهگران و تحلیلگران، ایران یکی از اصلیترین گزینههای جایگزین است؛ گزینهای که هم از نظر قیمت و هم از نظر کیفیت نفت، برای پالایشگاههای چینی جذابیت بالایی دارد.
چرا عرضه ونزوئلا به چین کاهش یافت؟
ماجرا از زمانی آغاز شد که آمریکا رئیسجمهور ونزوئلا، نیکلاس مادورو، را بازداشت کرد و سپس واشنگتن و کاراکاس توافق کردند که بخش قابلتوجهی از نفت ونزوئلا به آمریکا صادر شود. این تصمیم باعث شد:
- بارگیری نفت ونزوئلا برای آسیا از ۱ ژانویه متوقف شود
- محمولههای آماده، عمدتاً به سمت آمریکا هدایت شوند.
- چین یکی از مهمترین منابع نفت سنگین ارزان خود را از دست بدهد.
چین در سال ۲۰۲۵ روزانه ۳۸۹ هزار بشکه نفت ونزوئلا وارد کرده بود؛ یعنی حدود ۴٪ از کل واردات دریایی این کشور.
چرا ایران بهترین گزینه جایگزین است؟
1) نفت سنگین ایران شبیه نفت ونزوئلاست
پالایشگاههای مستقل چین معمولاً برای تولید محصولات خاص به نفت سنگین نیاز دارند. نفت ایران — بهویژه Iran Heavy — از نظر کیفیت و ترکیب، شباهت زیادی به نفت ونزوئلا دارد.
2) تخفیف جذاب
نفت سنگین ایران با ۱۰ دلار تخفیف نسبت به برنت عرضه میشود. این تخفیف تقریباً برابر با تخفیف نفت ونزوئلاست و برای پالایشگاههای چینی بسیار مقرونبهصرفه است.
3) عرضه فراوان
به گفته تحلیلگران، ایران و روسیه در حال حاضر عرضه کافی و پایدار دارند و میتوانند بهسرعت جای خالی ونزوئلا را پر کنند.
4) ریسک کمتر نسبت به گزینههای دیگر
گزینههایی مانند کانادا، عراق یا برزیل نیز مطرح هستند، اما:
- هزینه حمل بالاتر است.
- کیفیت نفت متفاوت است.
- تخفیفها کمتر است.
بنابراین ایران از نظر اقتصادی و فنی گزینهای ایدهآل محسوب میشود.
وضعیت ذخایر روی آب: ۷۵ روز زمان برای تصمیمگیری
طبق دادههای کپلر (Kpler)، نفت ونزوئلا که هماکنون روی آب در مسیر آسیاست، میتواند ۷۵ روز نیاز پالایشگاههای چینی را پوشش دهد. این یعنی:
- پالایشگاهها عجلهای برای خرید فوری ندارند.
- اما از مارس و آوریل باید بهسمت منابع جدید بروند.
- ایران و روسیه محتملترین تأمینکنندگان خواهند بود.
تغییرات قیمت نفت ونزوئلا
با کاهش عرضه، فروشندگان نفت «Merey» ونزوئلا تخفیفها را کاهش دادهاند:
تخفیف قبلی: ۱۵ دلار زیر برنت
تخفیف جدید: ۱۰ تا ۱۱ دلار زیر برنت
این کاهش تخفیف باعث میشود نفت ایران — با تخفیف مشابه — جذابتر شود.
چین چگونه کمبود را جبران میکند؟
منابع تحریمی:
ایران
روسیه
منابع غیرتحریمی:
کانادا (Cold Lake, AWB)
عراق (Basrah)
برزیل
کلمبیا
اما از نظر قیمت، ایران ارزانترین گزینه است.
چرا این تغییر برای بازار جهانی مهم است؟
این جابهجایی میتواند:
- سهم ایران در بازار آسیا را افزایش دهد.
- جریان تجارت نفت را در منطقه تغییر دهد.
- قیمت نفت سنگین را تحت فشار قرار دهد.
- وابستگی چین به نفت تحریمی را بیشتر کند.
- و در نهایت، تعادل بازار جهانی نفت را تحت تأثیر قرار دهد.
جمعبندی
پالایشگاههای مستقل چین در حال آمادهسازی برای یک تغییر بزرگ هستند: جایگزینی نفت ونزوئلا با نفت ایران.
با توجه به:
- تخفیف جذاب
- کیفیت مشابه
- عرضه پایدار
- و توقف صادرات ونزوئلا به آسیا
ایران در موقعیتی قرار گرفته که میتواند سهم بیشتری از بازار نفت چین را بهدست آورد.
منبع: رویترز
