پالایشگاههای مستقل چین موسوم به «تیپاتها» خرید نفت ایران را کاهش داده و بهجای آن به نفت ارزانتر قطر، عراق و امارات روی آوردهاند؛ اقدامی که باعث انباشت محمولههای فروشنرفته نفت ایران در دریا شده و با بازگشت تحریمهای آمریکا، خطر افزایش این محمولههای بلاتکلیف را بالا برده است.
این انباشت درست در زمانی رخ میدهد که تحریمها دوباره فعال شدهاند و بازار با وفور کوتاهمدت نفت ایران روبهروست؛ وضعیتی که میتواند تخفیفهای نفت «ایران لایت» را از سطح فعلی ۲ تا ۳ دلار زیر برنت به سمت دامنههای وسیعتر سوق دهد. در مقابل، نفتهای غیرایرانی خلیج فارس با تخفیف ۵ تا ۸ دلاری فروخته شدهاند؛ نشانهای از تلاش شدید تولیدکنندگان رقیب برای دفاع از سهم بازار در مجتمع پالایشی شاندونگ پس از بازگشایی هرمز.
واردات نفت ایران توسط چین در این ماه به ۵۵۶ هزار بشکه در روز رسیده؛ کمترین سطح از ژانویه ۲۰۲۳. همزمان، کندی دوباره ترافیک هرمز پس از حملات جدید آمریکا و ایران، بر عدم قطعیت در سرعت تخلیه این محمولههای معوق افزوده است.
دادههای رهگیری نفتکشها نشان میدهد از اواسط ژوئن تاکنون دهها میلیون بشکه نفت ایران بارگیری یا از تنگه عبور کرده است. برخی برآوردها از بارگیری ۳۰ تا ۳۴.۵ میلیون بشکه طی ۱۵ ژوئن تا ۱۰ ژوئیه خبر میدهند. گزارشهای دیگر نیز از حرکت ۵۲ نفتکش حامل حدود ۶۲ میلیون بشکه نفت و فرآورده ایران پس از آتشبس ۱۴ ژوئن حکایت دارد.
معاملهگران انتظار دارند فروش ایران از هفته آینده با تخفیفهای ۴ تا ۵ دلار برای محمولههای اوت–سپتامبر بهبود یابد، اما افت واردات چین نشان میدهد تیپاتها پیش از اجرای کامل تحریمها، بخش قابلتوجهی از نیاز خود را از منابع جایگزین تأمین کردهاند.
