دیپلماسی پنهان ابوظبی و نقش شیخ طحنون در مبادلات مالی با تهران

به گزارش یوتوتایمز، براساس داده‌های منتشر شده از حجم واردات ایران، اقتصاد کشور برای تأمین نیازهای داخلی و حفظ صنایع خود به واردات متکی است. از همین روی، شرکای اصلی وارداتی ایران نقش مهمی در شکل‌دهی به چشم‌انداز اقتصادی کشور دارند. در این میان، امارات متحده عربی یکی از شرکای اصلی وارداتی ایران بوده که ارزش تجاری آن ۹.۶ میلیارد دلار است. نزدیکی جغرافیایی بین ایران و امارات، روابط تجاری را با تمرکز بر نفت، گاز و محصولات پتروشیمی تسهیل می‌کند. در واقع، امارات متحده عربی به عنوان دروازه‌ای حیاتی برای واردات ایران عمل و نقش مهمی در شبکه تجاری ایران ایفا می‌کند.

البته، این روند می‌تواند تحت تاثیر تحولات ژئوپلتیکی اخیر و جنگ ایالات متحده و ایران قرار بگیرد. در جنگ اخیر، این کشور به عنوان یکی از شرکای اصلی ایالات متحده و اسرائیل جزو اهداف نظامی ایران بود و این امر موجب تیرگی روابط دوجانبه شده است. البته روابط دو کشور پیشتر نیز به دلیل ادعاهای ارضی امارات نسبت به سه جزیره ایرانی همواره با فراز و فرودهایی همراه بود که جنگ اخیر این روند را تشدید کرده است.

سازوکارهای مالی غیررسمی؛ از محموله‌های طلا تا دلار

با وجود تنش در روابط دوجانبه و براساس گزارش‌ها، یک فروند بوئینگ 737-7KK متعلق به Royal Jet دو مأموریت کوتاه‌مدت به ایران انجام داده است. بر اساس منابع تأییدنشده، این پروازها بین ۱.۵ تا ۲ تن طلا را منتقل کرده‌اند که ارزش آن تا حدود ۲۸۳ میلیون دلار برآورد شده است.

در ۱۲ ژوئن ۲۰۲۶ نیز منابع باز اعلام کردند که امارات با آزادسازی میلیاردها دلار به نفع ایران موافقت کرده است. طبق همان گزارش‌ها، پروازی از ابوظبی به مهرآباد ۳ میلیارد دلار پول نقد را تهران منتقل کرده است.

به باور کارشناسان، دولت امارات، با وجود انکار علنی این عملیات، در حال انتقال پول به تهران یا پیشبرد روند آزادسازی دارایی‌های مسدودشده ایران است. این سازوکار می‌تواند در راستای یک تفاهم غیررسمی باشد که هدف آن کاهش یا توقف حملات ایران علیه امارات است.

بر اساس این گزارش، از ژوئن ۲۰۲۶ امارات در راستای تأمین مالی یک سازوکار آتش‌بس دوجانبه با ایران گام برمی‌دارد. طبق این چارچوب، ابوظبی تلاش می‌کند تا با انتقال منابع مالی به تهران، احتمال هدف قرار گرفتن خود در جریان پاسخ ایران به حملات آمریکا کاهش یابد.

نقش شیخ طحنون در دیپلماسی پنهان

اما نکته جالب اینکه، براساس گزارش تارنمای تحلیلی اسپیشیال اوراسیا احتمال دوم یعنی «دیپلماسی پنهان میان دو کشور با محوریت شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، مشاور امنیت ملی امارات و یکی از چهره‌های کلیدی در سازوکار مالی ابوظبی» نیز وجود دارد.

در واقع، یکی از دلایل احتمالی نزدیکی میان ایران و امارات می‌تواند فعالیت‌های شیخ طحنون بن زاید آل نهیان، مشاور امنیت ملی امارات و چهره‌ای محوری در ساختار مالی ابوظبی است.

طحنون بر صندوق‌های ثروت حاکمیتی و هلدینگ‌های مالی کنترل یا نفوذ چشمگیری دارد و دارایی‌هایی در مقیاس صدها میلیارد دلار را مدیریت می‌کند. تمرکز قدرت سیاسی، مالی و امنیتی، وی را به یکی از تأثیرگذارترین چهره‌ها در ساختار حاکمیتی امارات تبدیل کرده است.

طحنون به‌عنوان یکی از بازیگران کلیدی در راستای کاهش تنش میان ابوظبی و تهران است. او مأموریت‌های دیپلماتیک متعددی درباره ایران را برعهده داشته تا مسیرهای ارتباطی را بازگشایی و تنش‌ها در خلیج فارس را کاهش دهد.

منطق زیربنایی این فعالیت‌ها، در وهله نخست، به حفاظت از منافع اقتصادی امارات شامل محافظت از سرمایه‌گذاری‌ها، تأمین امنیت مسیرهای تجاری و صیانت از هاب‌های مالی و فناوری ابوظبی و دبی است. در واقع، هدف اصلی طحنون کاهش پیامدهای تنش بلندمدت میان ایران، ایالات متحده و اسرائیل بر اقتصاد امارات است.