به گزارش نیویورکتایمز، مقامات آمریکایی (فعلی و سابق) معتقد بودند اسرائیل احتمالاً قصد ترور مذاکرهکنندگان ارشد ایرانی را در جریان مذاکرات حساس صلح میان واشنگتن و تهران داشته است.
بر اساس این گزارش، ترور رهبران ارشد ایرانی از همان ابتدای جنگ بخشی از استراتژی اسرائیل بود، اما نگرانی آمریکا درباره هدف قرار گرفتن دو مقام مشخص ایرانی؛ عباس عراقچی وزیر خارجه، و محمدباقر قالیباف رئیس مجلس، در جریان مذاکرات آتشبس که از آوریل آغاز شد، به شدت افزایش یافت.
به نوشته نیویورکتایمز، ایالات متحده به دلیل نگرانی از اینکه تلاش اسرائیل برای ترور، مذاکرات را با شکست مواجه کند، از سایر کشورهای منطقه خواست تا ایران را نسبت به احتمال هدف قرار گرفتن این دو مقام هشدار دهند.
مقامات آمریکایی پذیرفتند که در فاز شدید جنگ، عراقچی و قالیباف به عنوان مقامات ارشد دولتی، میتوانستند اهداف مشروعی برای اسرائیل باشند که قصد سرنگونی دولت سختگیر ایران را داشت. اما پس از آغاز جدی مذاکرات در آوریل، مقامات آمریکایی بر این باور بودند که هرگونه تلاش برای ترور رهبران ایرانی، به توقف مذاکرات و شعلهور شدن دوباره جنگ منجر خواهد شد.
بر اساس این گزارش، جنگ در ۲۸ فوریه با حملهای اسرائیلی آغاز شد که طی آن آیتالله علی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی ایران، و دیگر مقامات ارشد کشته شدند؛ حملهای که بخشی از آن بر اساس اطلاعات آمریکا انجام گرفت.
در حالی که حملات آمریکا بر نیروی دریایی و موشکی ایران متمرکز بود، اسرائیل در فاز اول جنگ، هدف قرار دادن رهبران را در اولویت قرار داد و قصد داشت هرچه بیشتر مقامات ارشد را از بین ببرد. این شامل ترور رهبرانی با گرایش احتمالاً میانهروتر که دولت ترامپ امیدوار به مذاکره با آنان بود نیز میشد؛ از جمله علی لاریجانی، مقام ارشد امنیت ملی ایران، و کمال خرازی، وزیر خارجه اسبق ایران. هر دوی این افراد در زمان کشته شدن توسط حملات هوایی اسرائیل، در حال مذاکره با آمریکا بودند.
طبق این گزارش، ظن دولت ترامپ درباره طرح احتمالی اسرائیل برای ترور دو مذاکرهکننده ارشد نشان میدهد که اهداف جنگی آمریکا و اسرائیل، که در ابتدای جنگ به هم نزدیک بود، به سرعت به شکل رادیکالی از هم فاصله گرفت.
آتشبس دو هفتهای اولیه در آوریل با حمایت اکراهآمیز مقامات اسرائیلی و نگرانی گسترده عمومی در اسرائیل مواجه شد که آمریکا جنگ را زودتر از موعد پایان میدهد. به جای برکناری از قدرت، دولت دینی ایران سختگیرتر شده و سپاه پاسداران انقلاب اسلامی کنترل خود بر کشور را تحکیم کرده بود.
عراقچی و قالیباف مقامات کلیدی مذاکره با کشورهای مختلف منطقه برای دستیابی به آتشبس و سپس صلحی پایدارتر با آمریکا بودهاند. در ژوئن، آمریکا و ایران به یک توافق چارچوب دست یافتند که به دنبال بازگشایی تنگه هرمز و تعیین طرح کلی برای مذاکرات بعدی درباره برنامه هستهای تهران بود.
بر اساس این گزارش، مقامات و کارشناسان اسرائیلی، توافق اولیه را فاجعهبار ارزیابی کردند، زیرا اهداف جنگی کشورشان یعنی تغییر رژیم، نابودی نیروهای نیابتی ایران و آسیب جدی به برنامه موشکی آن را محقق نکرده بود. مقامات اسرائیلی همچنین نگران بودند که این توافق میلیاردها دلار در اختیار ایران قرار دهد و به آن اجازه دهد بدون محدودیت معنادار بر جاهطلبیهای هستهایاش، به سرعت پس از جنگ بازسازی شود.
سخنگوی سفارت اسرائیل در واشنگتن از اظهار نظر خودداری کرد. یک مقام آمریکایی در پاسخ به پرسش درباره طرحهای اسرائیل و هشدار به ایران، گفت که مذاکرات بین هیئتهای آمریکایی و ایرانی همچنان ادامه دارد و استیو ویتکاف، فرستاده ویژه، و جرد کوشنر، داماد رئیسجمهور، در قطر دیدارهای مثمرثمری داشتهاند. به گفته این مقام، ترامپ میخواهد روند صلح “پیش برود”.
طبق این گزارش، والاستریتژورنال در ماه مارس گزارش داده بود که اسرائیل عراقچی و قالیباف را در فهرست اهداف خود قرار داده بود، اما زمانی که آمریکا بحث آغاز مذاکرات با ایران را مطرح کرد، به طور موقت آنها را از این فهرست حذف کرد.
یک مقام آمریکایی و یک مقام خاورمیانهای گفتند دولت ترامپ در همان زمان متوجه شد که دستکم قالیباف در فهرست اهداف اسرائیل قرار دارد و از اسرائیل خواست خودداری کند.
بر اساس اظهارات سه مقام ارشد ایرانی و اظهارات عمومی مقامات، قالیباف در جنگ ۱۲ روزه ژوئن ۲۰۲۵ و دوباره در درگیری امسال، زمانی که اسرائیل جلسه محرمانه مقامات ارشد دولتی را در پناهگاهی زیر یک کوه هدف قرار داد، نزدیک بود کشته شود. طبق گفته این مقامات، در هر دو رویداد، قالیباف از زیر آوار نجات یافت.
محسن زنگنه، نماینده مجلس، اواخر آوریل پس از نشست اسلامآباد به رسانههای محلی گفت: «امروز آقای قالیباف و آقای عراقچی و دیگر اعضای تیم مذاکرهکننده، با علم به خطرات جدی امنیتی، جان خود را به خطر انداختهاند و این یک فداکاری واقعی است، نه مانور سیاسی.»
بر اساس این گزارش، ایران در طول مذاکرات اقداماتی احتیاطی برای دشوارتر کردن حمله اسرائیل به مقامات ارشد انجام داده است.
در آوریل، قرار بود قالیباف برای دیدار با جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، به اسلامآباد سفر کند. اما مقامات امنیتی ایران نگران بودند که اسرائیل از این فرصت برای ترور قالیباف یا عراقچی و به شکست کشاندن مذاکرات استفاده کند. بر اساس گفته این مقامات، ایرانیها از طریق واسطههای پاکستانی و قطری، از آمریکا تضمین خواستند که اسرائیل هیچ عملیات مخفیانهای علیه هیئت ایرانی انجام نخواهد داد.
جنگندههای پاکستانی، هواپیماهای حامل هیئتی بیش از ۷۰ نفره ایرانی را از مرز ایران تا اسلامآباد و در بازگشت همراهی کردند.
اما در مسیر بازگشت به تهران، یک تهدید امنیتی اسرائیلی ظاهر شد. طبق گفته دو مقام، نیروهای امنیتی ایران به هواپیمای حامل قالیباف در مسیر بازگشت به تهران اطلاع دادند که اطلاعاتی دریافت کردهاند مبنی بر برنامهریزی اسرائیل برای حمله به این هواپیما و اینکه دو جنگنده اسرائیلی از حریم هوایی غربی ایران، نزدیک مرز عراق، وارد شدهاند.
مهدی محمدی، مشاور ارشد قالیباف که او را در این سفر همراهی میکرد، این روایت را در صفحه شخصی خود در شبکههای اجتماعی تأیید کرد. به گفته محمدی و دو مقام یادشده، هواپیما در شهر مشهد، نزدیکترین فرودگاه ایران به مرز پاکستان، فرود اضطراری کرد و هیئت ایرانی مسیر بازگشت به تهران را طی حدود هشت ساعت به صورت زمینی طی کرد.
با این حال، بر اساس این گزارش، مقامات ایرانی به سفرهای خود ادامه دادند. در اواخر ماه مه، قالیباف و عراقچی برای مذاکره به قطر رفتند و سپس در ژوئن برای دومین دیدار حضوری با ونس و هیئت آمریکایی، راهی سوئیس شدند.
