در حالیکه بازار همچنان بر سر سهام پلانتیر و انویدیا بحث میکند و نتیجه بیحاصل دیدار ترامپ و شی نیز بر فضای ریسکگریز اخیر سایه انداخته است، شاید مهمترین خبر هفته از جایی غیرمنتظره آمده باشد: اظهارات ساتیا نادلا، مدیرعامل مایکروسافت، در گفتوگوی مشترک با سم آلتمن (مدیرعامل OpenAI).
نادلا بهصراحت گفت: «مشکل اصلی ما دیگر کمبود تراشه نیست، بلکه کمبود برق است. من الان تراشههای زیادی دارم که نمیتوانم حتی آنها را روشن کنم، چون جایی برای اتصالشان ندارم.»
به بیان سادهتر، محدودیت فعلی رشد هوش مصنوعی در سیلیکون یا ظرفیت پردازشی نیست، بلکه در برق و فضا نهفته است. در واقع، هوش مصنوعی اکنون به سقف محدودیت انرژی رسیده است.
رشد خیرهکننده AI باعث شده حتی غولهایی مانند مایکروسافت نیز از توسعه زیرساختهای موردنیاز عقب بمانند. تصور کنید مایکروسافت میلیاردها دلار برای خرید پردازندههای انویدیا هزینه کند، اما به دلیل کمبود برق یا فضای مرکز داده، نتواند از آنها استفاده کند. این تراشهها بدون دیتاسنتر، هیچ ارزشی اقتصادی ایجاد نخواهند کرد.
برخلاف آموزش مدلهای AI که طی چند ماه انجام میشود، ساخت و تجهیز یک دیتاسنتر با صدها مگاوات برق ممکن است سالها طول بکشد.
در نتیجه، سرمایهگذاریهای عظیم در سختافزار، بدون ظرفیت انرژی متناظر، به بنبست میخورند.
نادلا تلویحاً گفت آینده هوش مصنوعی دیگر به این بستگی ندارد که چه شرکتی بیشترین تراشه را میخرد، بلکه به این بستگی دارد که چه شرکتی زودتر دسترسی به انرژی پایدار و فضاهای زیرساختی را تضمین میکند.
در بازار امروز، ارزش واقعی از «قدرت محاسباتی» به سمت دسترسی به انرژی و زیرساخت در حال جابهجایی است.
نادلا همچنین اشاره کرد که بهدلیل همین گلوگاه انرژی، مایکروسافت قصد ندارد از یک نسل خاص GPU بیش از حد خریداری کند.
اگر عمر مفید تراشههای جدید بهدلیل محدودیتهای برق کوتاهتر شود، خرید بیشازحد آنها منطقی نیست؛ بهویژه وقتی انویدیا هر سال مدلهای سریعتر و بهینهتری عرضه میکند.
در نهایت، این محدودیت نه تنها مایکروسافت، بلکه خود انویدیا را نیز تحت فشار قرار خواهد داد.
تا همین اواخر، والاستریت همچنان در حال جشن گرفتن رالی هوش مصنوعی بود. اما همانطور که این گفته نادلا نشان میدهد، تعریف بازی در حال تغییر است.
اکنون دیگر فقط بحث «چه کسی بهترین تراشهها را دارد» یا «چه مدلی بهتر یاد میگیرد» نیست؛ بلکه پرسش اصلی این است:
چه کسی میتواند پایدارترین و مقیاسپذیرترین دسترسی به انرژی برق را فراهم کند؟
آن شرکتی که زودتر از بقیه زیرساخت انرژی و مراکز داده خود را تثبیت کند، احتمالاً برنده بعدی معامله هوش مصنوعی خواهد بود؛ نه صرفاً آنکه بیشتر تراشه میخرد، بلکه آنکه میتواند آنها را روشن نگه دارد.
