با حرکت هوش مصنوعی از مرحله هیجان و آزمایش به سمت استفاده گسترده تجاری، رقابت در این صنعت تنها به شرکت‌های تولیدکننده مدل‌های هوش مصنوعی محدود نمی‌شود. در پشت این فناوری، زنجیره‌ای از شرکت‌ها در بخش سخت‌افزار، پردازش داده، زیرساخت محاسباتی و آماده‌سازی اطلاعات فعالیت می‌کنند و هرکدام بخشی از این اکوسیستم رو به رشد را در اختیار دارند.
- درآمد سریبراس در سال مالی ۲۰۲۵ به حدود ۵۱۰ میلیون دلار رسید و نسبت به سال قبل حدود ۷۵.۷ درصد افزایش یافت.
- درآمد اینوداتا نیز با رشد حدود ۴۷.۶ درصدی به ۲۵۱.۷ میلیون دلار رسید و سود خالص آن حدود ۳۲.۲ میلیون دلار بود.
- سریبراس با تراشه‌های عظیم خود بر زیرساخت محاسباتی تمرکز دارد، در حالی که اینوداتا نقش لایه انسانی و مهندسی داده در زنجیره هوش مصنوعی را ایفا می‌کند.
- با وجود رشد سریع سریبراس، ارزش‌گذاری بسیار بالاتر آن در مقایسه با اینوداتا، ریسک بیشتری را برای سرمایه‌گذار ایجاد می‌کند.
در این میان، سریبراس سیستمز و اینوداتا دو شرکت با مدل‌های کسب‌وکار کاملاً متفاوت هستند. سریبراس بر ساخت تراشه‌های بسیار بزرگ برای آموزش و اجرای مدل‌های هوش مصنوعی تمرکز دارد، در حالی که اینوداتا در بخش آماده‌سازی، پاک‌سازی، ساختاربندی و ارزیابی داده‌های مورد استفاده برای آموزش سامانه‌های هوش مصنوعی فعالیت می‌کند.
| شاخص | Cerebras Systems | Innodata |
|---|---|---|
| قیمت سهام | ۱۸۲.۳۵ دلار +۹.۵۷٪ | ۶۶.۶۰ دلار −۴.۹۵٪ |
| ارزش بازار | ۴۰ میلیارد دلار | ۲.۴ میلیارد دلار |
| دامنه ۵۲ هفته‌ای | ۱۶۰.۸۱ تا ۳۸۶.۳۴ دلار | ۳۴.۲۳ تا ۱۲۵.۱۴ دلار |
| حاشیه سود ناخالص | ۳۹.۰۰٪ | ۴۲.۳۱٪ |
| نسبت P/E | −۷۳.۷۰ | ۵۳.۱۳ |
| EPS (TTM) | −۲.۲۶ دلار | ۱.۳۲ دلار |
| منبع: داده‌های ارائه‌شده برای Cerebras Systems و Innodata | ||
سریبراس؛ ساخت زیرساخت محاسباتی هوش مصنوعی
سریبراس در بخش سخت‌افزار هوش مصنوعی فعالیت می‌کند و تراشه‌هایی در مقیاس بسیار بزرگ برای آموزش و اجرای مدل‌های پیچیده می‌سازد. معماری این شرکت به گونه‌ای طراحی شده که بخش بزرگی از محاسبات مدل‌های هوش مصنوعی روی یک تراشه انجام شود و در نتیجه، نیاز به جابه‌جایی مداوم داده میان چندین پردازنده کاهش پیدا کند.
در سال مالی ۲۰۲۵، درآمد سریبراس به حدود ۵۱۰ میلیون دلار رسید که نسبت به درآمد حدود ۲۹۰.۳ میلیون دلاری سال قبل، رشدی نزدیک به ۷۵.۷ درصد را نشان می‌دهد. با این حال، توسعه و تولید چنین سخت‌افزار پیچیده‌ای به سرمایه‌گذاری سنگین نیاز دارد. جریان نقد آزاد شرکت در سال مورد بررسی حدود ۳۹۲.۸ میلیون دلار منفی بود؛ موضوعی که نشان می‌دهد رشد سریبراس با هزینه سرمایه‌ای قابل توجه همراه است.
سریبراس همچنین با رقابت شدید صنعت تراشه، سرعت بالای تغییرات فناوری و دشواری توسعه تولید در مقیاس بزرگ مواجه است. هرگونه تغییر سریع در معماری‌های محاسباتی می‌تواند فشار زیادی بر شرکت برای حفظ جایگاه فناوری خود ایجاد کند.
اینوداتا؛ لایه داده هوش مصنوعی
اینوداتا در بخش متفاوتی از زنجیره ارزش هوش مصنوعی فعالیت می‌کند. این شرکت داده‌های مورد نیاز برای آموزش مدل‌های زبانی و سامانه‌های هوش مصنوعی را آماده، پاک‌سازی، ساختاربندی و برچسب‌گذاری می‌کند و در ارزیابی عملکرد مدل‌ها نیز نقش دارد.
در سال مالی ۲۰۲۵، درآمد اینوداتا به حدود ۲۵۱.۷ میلیون دلار رسید که نسبت به سال قبل حدود ۴۷.۶ درصد رشد داشت. سود خالص شرکت نیز حدود ۳۲.۲ میلیون دلار بود. از نظر مالی، اینوداتا وضعیت متفاوتی دارد. نسبت بدهی به حقوق صاحبان سهام تقریباً صفر و نسبت جاری حدود ۲.۷ برابر بود. جریان نقد آزاد نیز به حدود ۳۵.۶ میلیون دلار رسید.
با این حال، وابستگی درآمدی یکی از مهم‌ترین ریسک‌های شرکت است. در سال ۲۰۲۵، حدود ۵۸ درصد درآمد اینوداتا از یک مشتری حاصل شد. کاهش این وابستگی و گسترش مشتریان، بنابراین، یکی از مهم‌ترین عوامل تعیین‌کننده کیفیت رشد آینده شرکت خواهد بود.
“
«به نظر من، تفاوت اصلی این دو سهم در میزان «هیجان» و «اثبات اقتصادی» نهفته است. سریبراس در صورت تبدیل برتری معماری خود به مقیاس تجاری بزرگ می‌تواند ظرفیت رشد بالایی داشته باشد، اما ارزش‌گذاری فعلی بخش قابل توجهی از این آینده را پیش‌خور کرده است. در مقابل، اینوداتا هرچند از نظر فناوری کمتر مورد توجه بازار قرار دارد، اما ترکیب رشد پایدار، سودآوری و جریان نقدی مثبت، تصویر متعادل‌تری ایجاد می‌کند. بنابراین در ارزیابی این دو شرکت، مسئله اصلی صرفاً انتخاب میان تراشه و داده نیست؛ بلکه باید دید کدام شرکت می‌تواند رشد هوش مصنوعی را با بازده سرمایه، جریان نقدی و ارزش‌گذاری قابل دفاع‌تر به سود پایدار سهامداران تبدیل کند.»
بابک شیری
ارزش‌گذاری؛ نقطه تفاوت دو سهم
یکی از مهم‌ترین تفاوت‌های سریبراس و اینوداتا در ارزش‌گذاری بازار دیده می‌شود.
| شاخص ارزش‌گذاری | Cerebras Systems | Innodata |
|---|---|---|
| Forward P/E | ۱۳۷.۹ برابر | ۵۸.۳ برابر |
| نسبت P/S | ۵۹.۷ برابر | ۷.۴ برابر |
| منبع: داده‌های ارائه‌شده برای Cerebras Systems و Innodata | ||
بر اساس داده‌های ارائه‌شده، نسبت قیمت به سود آینده سریبراس حدود ۱۳۷.۹ برابر و برای اینوداتا حدود ۵۸.۳ برابر است. نسبت ارزش بازار به فروش نیز برای سریبراس حدود ۵۹.۷ برابر و برای اینوداتا حدود ۷.۴ برابر گزارش شده است.
این ارقام نشان می‌دهند که بازار انتظارات بسیار بالاتری از رشد آینده سریبراس دارد. در نتیجه، اگر رشد شرکت مطابق انتظارات پیش نرود، سهم آن می‌تواند نسبت به تغییرات عملکرد عملیاتی حساس‌تر باشد.
ریسک؛ سخت‌افزار در برابر تمرکز مشتری
ریسک‌های این دو شرکت نیز ماهیت متفاوتی دارند. سریبراس با ریسک‌های فناوری، سرمایه‌گذاری سنگین، رقابت در صنعت تراشه و چالش‌های تولید در مقیاس بزرگ مواجه است.
در مقابل، مهم‌ترین نگرانی اینوداتا تمرکز درآمد بر مشتریان بزرگ است. علاوه بر این، شرکت با رقابت شرکت‌های بزرگی مانند مایکروسافت، آمازون و اکسنچر مواجه است و فعالیت نیروی انسانی در کشورهایی مانند هند و فیلیپین نیز آن را در معرض تغییر هزینه‌های نیروی کار و مقررات قرار می‌دهد.
جمع‌بندی
سریبراس و اینوداتا هر دو از رشد صنعت هوش مصنوعی بهره می‌برند، اما در دو بخش متفاوت از این زنجیره فعالیت می‌کنند. سریبراس با تمرکز بر تراشه‌های عظیم، مستقیماً در بخش محاسبات هوش مصنوعی قرار دارد؛ در حالی که اینوداتا زیرساخت داده و نیروی انسانی مورد نیاز برای آموزش و ارزیابی مدل‌ها را فراهم می‌کند.
سریبراس از رشد درآمد سریع‌تر و فناوری سخت‌افزاری متمایزی برخوردار است، اما سرمایه‌گذاری سنگین و ارزش‌گذاری بسیار بالاتر، ریسک آن را افزایش می‌دهد. اینوداتا از سوی دیگر رشد درآمد پایین‌تری دارد، اما سودآوری، جریان نقد آزاد مثبت و ارزش‌گذاری پایین‌تر می‌تواند برای سرمایه‌گذاران محافظه‌کارتر جذاب باشد.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
