
بازارهای سهام اروپا در معاملات دوشنبه تحت فشار افزایش قیمت نفت و رشد بازدهی اوراق قرضه قرار گرفتند؛ عواملی که پس از حملات نظامی تازه آمریکا و ایران، نگرانیها درباره بازگشت فشارهای تورمی و احتمال تشدید سیاستهای پولی را افزایش دادهاند. با وجود افت شاخصها، شاخص STOXX 600 همچنان در مسیر ثبت پنجمین رشد ماهانه متوالی قرار دارد؛ نشانهای از اینکه عملکرد قدرتمند شرکتها و تداوم استقبال سرمایهگذاران از هوش مصنوعی تاکنون توانسته بخشی از ریسکهای ژئوپلیتیکی را خنثی کند.
- STOXX 600 با افت ۰.۱٪ به ۶۵۵.۵۴ واحد رسید، اما همچنان در مسیر ثبت پنجمین رشد ماهانه متوالی قرار دارد.
- DAX آلمان ۰.۷٪ افت کرد، در حالی که نفت برنت با جهش بیش از ۲٪ به حدود ۹۰.۷۰ دلار رسید و سهام انرژی را تقویت کرد.
- بازدهی اوراق دوساله آلمان به بالاترین سطح از ژوئیه ۲۰۲۴ رسید و نگرانیها درباره تورم و احتمال افزایش نرخ بهره دوباره بالا گرفت.
- در میان سهام شاخص، OHB با رشد ۷.۳٪ و Bakkafrost با افت ۷.۴٪ جزو مهمترین تغییرات روز بودند.
نفت، محرک جدید نگرانیهای تورمی
شاخص STOXX 600 تا ساعت ۷:۱۲ به وقت گرینویچ با افت ۰.۱ درصدی به ۶۵۵.۵۴ واحد رسید. شاخص DAX آلمان نیز ۰.۷ درصد کاهش یافت و بیشترین افت را در میان شاخصهای اصلی منطقه ثبت کرد.
تعطیلی بازار لندن به دلیل تعطیلات رسمی باعث شد حجم معاملات اروپا پایینتر از معمول باشد، اما عامل اصلی فشار بر بازار، افزایش قیمت انرژی بود. قیمت نفت برنت بیش از ۲ درصد افزایش یافت و در محدوده ۹۰.۷۰ دلار در هر بشکه معامله شد. این رشد به سهام شرکتهای انرژی کمک کرد. توتالانرژی، Orlen و OMV نیز بین ۱.۸ تا ۳.۸ درصد افزایش یافتند.
اما مسئله برای بانکهای مرکزی اروپا متفاوت است. افزایش قیمت انرژی در شرایطی رخ داده که سرمایهگذاران از هماکنون خود را برای ادامه سیاستهای انقباضی آماده کردهاند. رشد دوباره هزینه انرژی میتواند مستقیماً بر تورم اثر بگذارد و فضای بانک مرکزی اروپا برای کاهش نرخ بهره را محدودتر کند.
بازدهی اوراق به بالاترین سطح دو ساله رسید
در بازار اوراق قرضه، بازدهی اوراق دولتی دوساله آلمان که نسبت به سیاست پولی حساستر است، به بالاترین سطح خود از ژوئیه ۲۰۲۴ رسید. افزایش بازدهی اوراق آلمان تا حد زیادی از حرکت اوراق خزانهداری آمریکا پیروی کرد؛ پس از آنکه کوین وارش، رئیس فدرال رزرو، روز جمعه اعلام کرد نرخهای بهره ممکن است برای مقابله با فشارهای قیمتی نیازمند افزایش بیشتری باشند.
اکنون بازارهای مالی بیش از گذشته به دادههای اقتصادی وابسته شدهاند. آمار تورم آلمان و سپس دادههای تورمی منطقه یورو میتوانند تصویر روشنتری از مسیر آینده سیاست پولی ارائه کنند. در آمریکا نیز انتشار آمار اشتغال در روزهای آینده اهمیت زیادی خواهد داشت.
به گفته کریس وستون، رئیس بخش پژوهش Pepperstone، با ورود بازار به ماه سپتامبر، تمرکز معاملهگران بیش از گذشته روی دادههای اقتصادی و تصمیمهای بانکهای مرکزی خواهد بود و همزمان، بازدهی اوراق، ریسکهای ژئوپلیتیکی و قیمت کالاها مسیر بازار را تحت تأثیر قرار خواهند داد.
درگیری خاورمیانه دوباره بازار انرژی را تکان داد
عامل اصلی جهش نفت، تشدید دوباره درگیری میان آمریکا و ایران بود. نیروهای آمریکایی روز یکشنبه دو سکوی پرتاب موشک را در جزیره لارک در تنگه هرمز هدف قرار دادند. این نخستین اقدام نظامی شناختهشده آمریکا علیه ایران از اواخر ژوئیه بود. در واکنش، ایران نیز حملاتی را علیه دو پایگاه نظامی آمریکا در اردن انجام داد.
بازگشت تنشهای نظامی به اطراف تنگه هرمز، اهمیت مسیرهای انتقال انرژی را بار دیگر به بازار یادآوری کرده است. هرگونه اختلال در جریان عبور نفتکشها میتواند ریسک عرضه را افزایش دهد و در نتیجه، قیمت نفت را بالاتر ببرد.
این موضوع برای اروپا اهمیت دوچندانی دارد؛ زیرا افزایش قیمت انرژی نهتنها هزینه تولید شرکتها را بالا میبرد، بلکه میتواند روند کاهش تورم را نیز متوقف کند.
“
«به نظر من، افت فعلی سهام اروپا را نباید صرفاً یک واکنش کوتاهمدت به رشد قیمت نفت دانست. مسئله مهمتر، تغییر رابطه میان انرژی، تورم و نرخ بهره است؛ اگر نفت در محدوده بالای ۹۰ دلار تثبیت شود، بازار خیلی زود مجبور خواهد شد بخشی از خوشبینی فعلی خود نسبت به کاهش فشارهای تورمی را بازنگری کند. در چنین سناریویی، شرکتهای انرژی و دفاعی احتمالاً همچنان از جریان سرمایه بهره میبرند، اما صنایع حساس به نرخ بهره و شرکتهای بدهکار با فشار بیشتری مواجه خواهند شد. بنابراین، مسیر بازار اروپا در سپتامبر بیش از آنکه به رشد شاخصها وابسته باشد، به این بستگی دارد که شوک انرژی موقتی باقی میماند یا به یک موج تورمی پایدار تبدیل میشود.»
بابک شیری
عملکرد شرکتها همچنان نقطه قوت بازار است
با وجود افزایش ریسکهای ژئوپلیتیکی، بازار سهام اروپا هنوز از عملکرد مناسب شرکتها و رشد علاقه سرمایهگذاران به هوش مصنوعی حمایت میشود.
شاخص STOXX 600 در ماه اوت تاکنون حدود ۰.۹ درصد رشد کرده و در صورت حفظ این سطح، پنجمین ماه متوالی افزایش خود را ثبت خواهد کرد.
در میان شرکتهای شاخص، OHB آلمان ۷.۳ درصد جهش کرد. این شرکت قراردادی نزدیک به یک میلیارد یورو، معادل حدود ۱.۲ میلیارد دلار، برای طراحی و ساخت ۱۸ ماهواره در چارچوب برنامه ارتباطات امن IRIS² اتحادیه اروپا به دست آورده است.
در طرف مقابل، سهام Bakkafrost، تولیدکننده ماهی سالمون در جزایر فارو، ۷.۴ درصد سقوط کرد و در میان بزرگترین بازندگان شاخص STOXX 600 قرار گرفت؛ پس از آنکه این شرکت نتایج سهماهه دوم خود را منتشر کرد.
جمعبندی
بازارهای اروپا در پایان ماه اوت میان دو نیروی متضاد گرفتار شدهاند: از یک سو، سودآوری شرکتها و رونق هوش مصنوعی همچنان از سهام حمایت میکند و از سوی دیگر، افزایش نفت و بازدهی اوراق قرضه، ریسک بازگشت تورم و تشدید سیاست پولی را بالا برده است.
اگر تنشهای آمریکا و ایران ادامه پیدا کند، نفت بالای ۹۰ دلار میتواند به یکی از مهمترین تهدیدهای بازارهای اروپایی در ماه سپتامبر تبدیل شود؛ بهویژه در شرایطی که سرمایهگذاران از قبل انتظار سیاست پولی سختگیرانهتری را دارند.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.



















