بازار جهانی تراشه‌های حافظه در معاملات روز سه‌شنبه با موج تازه‌ای از فروش مواجه شد؛ موجی که سهام شرکت‌های بزرگ کره جنوبی و آمریکا را تحت فشار قرار داد. پیشرفت شرکت چینی «سی‌ایکس‌ام‌تی» در طراحی حافظه‌های متراکم‌تر، هم‌زمان با افزایش نگرانی‌ها درباره ارزش‌گذاری سهام مرتبط با هوش مصنوعی، اعتماد سرمایه‌گذاران را تضعیف کرد. این تحولات نشان می‌دهد رقابت فناوری و تردید درباره دوام رونق هوش مصنوعی می‌توانند هم‌زمان بر یکی از مهم‌ترین بخش‌های زنجیره تأمین این فناوری اثر بگذارند.
- سهام سامسونگ و اس‌کی هاینیکس در پنجمین روز افت متوالی، بیش از ۵ درصد کاهش یافتند.
- شاخص بورس کره جنوبی در جریان معاملات تا حدود ۶ درصد سقوط کرد.
- پیشرفت رقیب چینی در طراحی حافظه، تهدید تازه‌ای برای تولیدکنندگان بزرگ ایجاد کرده است.
- ابهام درباره تداوم رونق هوش مصنوعی تا سال ۲۰۲۸، فشار بر ارزش‌گذاری سهام را افزایش داده است.
چرا سهام تراشه‌های حافظه سقوط کرد؟
پیشرفت فناوری چین و تشدید رقابت
یکی از محرک‌های اصلی افت بازار، گزارش‌ها درباره پیشرفت شرکت چینی سی‌ایکس‌ام‌تی در طراحی ساختار جدید سلول‌های حافظه بود. هدف این طراحی، ذخیره‌سازی اطلاعات بیشتر در فضای فیزیکی کوچک‌تر است؛ قابلیتی که می‌تواند در تولید حافظه‌های مورد استفاده در سرورها اهمیت زیادی داشته باشد.
این شرکت قصد دارد محصول جدید حافظه سرور مبتنی بر این معماری را تا پایان سال ۲۰۲۶ عرضه کند. در صورت موفقیت تجاری، چنین پیشرفتی می‌تواند رقابت با سامسونگ، اس‌کی هاینیکس و مایکرون را تشدید کند.
این سه تولیدکننده در مجموع حدود ۹۰ درصد بازار جهانی حافظه‌های پویا با دسترسی تصادفی را در اختیار دارند. بااین‌حال، سهم بالای بازار به معنای مصونیت از رقابت نیست؛ به‌ویژه اگر رقیبی بتواند فناوری تازه را با هزینه کمتر و بازده تولید مناسب به بازار عرضه کند.
فشار بر غول‌های کره‌ای
سهام سامسونگ الکترونیکس و اس‌کی هاینیکس در معاملات سه‌شنبه حدود ۸ درصد افت کرد. این دو شرکت بیش از نیمی از ارزش کل بازار سهام کره جنوبی را تشکیل می‌دهند؛ بنابراین کاهش قیمت آن‌ها تأثیر مستقیمی بر عملکرد شاخص اصلی بورس این کشور گذاشت.
شاخص کوسپی در جریان معاملات تا حدود ۶ درصد پایین آمد. در بازار آمریکا نیز سهام مایکرون در پایان معاملات روز دوشنبه ۳٫۸۸ درصد کاهش یافت و فشار فروش در صنعت حافظه گسترش پیدا کرد.
تردید درباره دوام رونق هوش مصنوعی
بخش مهمی از رشد سهام شرکت‌های حافظه در ماه‌های گذشته، از افزایش تقاضای مراکز داده هوش مصنوعی ناشی شده است. توسعه این مراکز به حجم زیادی از حافظه و تجهیزات ذخیره‌سازی نیاز دارد و همین موضوع به تقویت درآمد و انتظارات سرمایه‌گذاران کمک کرده است.
بااین‌حال، نگرانی درباره ارزش‌گذاری بالای سهام فناوری و پایداری رشد تقاضا افزایش یافته است. اظهارات مدیرعامل برودکام درباره ویژگی‌های شبیه قمار در سرمایه‌گذاری روی سهام هوش مصنوعی نیز به تشدید احتیاط بازار کمک کرد.
ها سوک‌کون، مدیر سرمایه‌گذاری شرکت مدیریت دارایی یوجین، معتقد است ابهام درباره تداوم چرخه صعودی صنعت تا سال ۲۰۲۸ و پس از آن، بر ارزش‌گذاری و قیمت سهام تولیدکنندگان کره‌ای فشار وارد می‌کند.
“
«از نگاه من، اهمیت این افت صرفاً در کاهش چندروزه قیمت سهام نیست؛ مسئله اصلی، آزمون پایداری مزیت رقابتی شرکت‌هایی است که بخش بزرگی از ارزش‌گذاری آن‌ها بر تداوم رشد تقاضای هوش مصنوعی استوار شده است. پیشرفت چین هنوز به‌تنهایی اثبات‌کننده جابه‌جایی قدرت بازار نیست، اما می‌تواند در بلندمدت حاشیه سود و قدرت قیمت‌گذاری تولیدکنندگان فعلی را تحت فشار قرار دهد. برای ارزیابی این صنعت، تمرکز بر ظرفیت تولید، بازده فناوری، هزینه سرمایه‌گذاری و تقاضای واقعی مراکز داده، از دنبال‌کردن نوسانات روزانه سهام مهم‌تر است. در چنین شرایطی، فاصله میان رشد درآمد واقعی و انتظارات خوش‌بینانه بازار می‌تواند تعیین‌کننده مسیر بعدی این شرکت‌ها باشد.»
بابک شیری
آیا بنیادهای مالی شرکت‌ها تغییر کرده است؟
افت اخیر الزاماً به معنای تضعیف فوری عملکرد عملیاتی شرکت‌ها نیست. سامسونگ هفته گذشته از برآورد اولیه سود بی‌سابقه سه‌ماهه سوم خبر داد؛ بااین‌حال، این چشم‌انداز نتوانست مانع افت سهام صنعت شود. مایکرون نیز در سپتامبر نتایج فصلی قدرتمندی گزارش کرده بود و طبق گزارش منتشرشده، سهام آن از ابتدای سال رشد قابل‌توجهی داشت.
این تضاد نشان می‌دهد بازار فقط به عملکرد گذشته نگاه نمی‌کند؛ بلکه درباره آینده سودآوری، شدت رقابت و میزان رشد مورد انتظار نیز قضاوت می‌کند. حتی نتایج مالی مطلوب، در صورت شکل‌گیری نگرانی درباره آینده، لزوماً از قیمت سهام حمایت نمی‌کنند.
جمع‌بندی
افت سهام حافظه حاصل تلاقی دو نگرانی است: احتمال افزایش رقابت فناوری از سوی چین و تردید درباره دوام رشد سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی. عرضه موفق حافظه‌های جدید سی‌ایکس‌ام‌تی می‌تواند ساختار رقابت را تغییر دهد، اما میزان اثرگذاری آن به کیفیت محصول، ظرفیت تولید، هزینه تمام‌شده و پذیرش مشتریان بستگی دارد. از سوی دیگر، واکنش شدید بازار نشان می‌دهد انتظارات بالای سرمایه‌گذاران، حساسیت سهام این صنعت را به اخبار منفی افزایش داده است.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
