بازارهای مالی آمریکا روز پنجشنبه، ۳۰ مهر ۱۴۰۵، در حالی با فشار فروش مواجه شدند که نگرانی سرمایه‌گذاران درباره هزینه‌های سنگین توسعه هوش مصنوعی بار دیگر افزایش یافت و اظهارات ترامپ فشار بر نزدک را افزایش داد.  انتشار گزارش‌های مالی شرکت‌های بزرگ فناوری نتوانست تردیدها درباره بازدهی سرمایه‌گذاری‌های کلان در این حوزه را برطرف کند. هم‌زمان، افزایش قیمت نفت در پی تشدید تنش‌های خاورمیانه، فضای بازار را محتاطانه‌تر کرد و تقاضا برای دارایی‌های پرریسک را کاهش داد.

تشدید تنش‌های سیاسی؛ اظهارات ترامپ فشار بر نزدک را افزایش داد

هم‌زمان با افزایش نگرانی‌ها درباره هزینه‌های هوش مصنوعی و جهش قیمت نفت، اظهارات دونالد ترامپ درباره ایران نیز بر فضای بازار سایه انداخت. ترامپ اعلام کرد که آمریکا با ایران مذاکره نمی‌کند و افزود که «به‌زودی اتفاقی خواهد افتاد». در پی این اظهارات، افت معاملات آتی شاخص نزدک ۱۰۰ به حدود ۲ درصد رسید. این واکنش نشان می‌دهد که تشدید ریسک‌های ژئوپلیتیکی، در کنار تردیدها درباره بازدهی سرمایه‌گذاری‌های فناوری، می‌تواند فشار فروش را تشدید کند؛ به‌ویژه آنکه افزایش احتمال اختلال در عرضه انرژی، چشم‌انداز تورم و هزینه‌های شرکت‌ها را نیز با عدم‌قطعیت بیشتری مواجه می‌سازد.

فشار بر بازارهای فناوری؛ تردید درباره بازدهی سرمایه‌گذاری‌ها

معاملات آتی بورس آمریکا روز پنجشنبه با افت قابل‌توجهی همراه شد. بر اساس گزارش رویترز، تا ساعت ۴:۵۶ بامداد به وقت شرق آمریکا، قراردادهای آتی شاخص نزدک ۱۰۰ حدود ۱٫۹۳ درصد، شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ حدود ۱٫۱ درصد و شاخص داوجونز حدود ۰٫۶۹ درصد کاهش یافته بودند.

این افت پس از یک روز معاملاتی مثبت رخ داد؛ روزی که عملکرد مالی مطلوب شرکت‌های اسپیس‌ایکس و سوپر مایکرو، خوش‌بینی به سهام مرتبط با هوش مصنوعی را تقویت کرده بود. بااین‌حال، در معاملات پیش‌گشایش پنجشنبه، سهام اسپیس‌ایکس حدود ۲٫۳ درصد و سوپر مایکرو حدود ۴٫۷ درصد افت کرد.

تغییر جهت بازار نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاران دیگر صرفاً بر رشد درآمد و فرصت‌های بلندمدت هوش مصنوعی تمرکز ندارند؛ بلکه هزینه توسعه مراکز داده، تأمین توان پردازشی و سرمایه موردنیاز برای حفظ رقابت‌پذیری شرکت‌ها نیز به معیارهای مهم‌تری در ارزش‌گذاری تبدیل شده‌اند.

تسلا و متا؛ هزینه توسعه هوش مصنوعی زیر ذره‌بین

سهام تسلا حدود ۵٫۳ درصد کاهش یافت. کاهش پیش‌بینی هزینه‌های سرمایه‌ای سالانه این شرکت، پرسش‌هایی درباره سرعت توسعه برنامه‌های هوش مصنوعی و رباتیک آن ایجاد کرد. مسئله اصلی برای سرمایه‌گذاران، صرفاً میزان هزینه‌کرد نیست؛ بلکه توانایی شرکت در تبدیل این سرمایه‌گذاری‌ها به جریان درآمدی پایدار و سودآوری قابل‌اندازه‌گیری است.

سهام متا نیز حدود ۱٫۹ درصد افت کرد. این شرکت با معرفی سهام جدید فاقد حق رأی برای تأمین مالی برنامه‌های پرهزینه هوش مصنوعی، بار دیگر توجه بازار را به نیازهای مالی این رقابت جلب کرد. چنین اقداماتی می‌تواند منابع مالی موردنیاز برای توسعه فناوری را فراهم کند، اما هم‌زمان نگرانی‌هایی درباره هزینه سرمایه، ساختار مالکیت و بازدهی اقتصادی طرح‌ها به وجود می‌آورد.

در میان شرکت‌های بزرگ فناوری، سهام آمازون حدود ۱٫۶ درصد و انویدیا حدود ۲٫۴ درصد کاهش یافت. فشار فروش به صنعت نیمه‌رسانا نیز گسترش پیدا کرد؛ به‌طوری‌که سهام اینتل حدود ۵٫۱ درصد افت کرد و کاهش سهام شرکت‌های ای‌ام‌دی، کوالکام، مارول، برودکام و میکرون در محدوده ۲٫۹ تا ۵٫۳ درصد قرار گرفت.

نکته مهم آن است که این تحولات لزوماً به معنای پایان رونق هوش مصنوعی نیست؛ بلکه می‌تواند نشانه تغییر معیارهای بازار از انتظارات رشد به ارزیابی دقیق‌تر هزینه‌ها، سودآوری و کیفیت جریان نقدی باشد.

نفت ۱۱۲ دلاری؛ عامل تشدید فشار بر بازارها

در کنار نگرانی‌های فناوری، بازار انرژی نیز به عاملی برای افزایش احتیاط سرمایه‌گذاران تبدیل شد. قیمت نفت برنت با بیش از ۳ درصد افزایش به حدود ۱۱۲ دلار در هر بشکه رسید؛ سطحی نزدیک به بالاترین قیمت پنج ماه اخیر.

بر اساس گزارش رویترز، تشدید حملات حوثی‌ها در عربستان سعودی، نگرانی‌ها درباره اختلال عرضه و گسترش درگیری‌های خاورمیانه را افزایش داد. در صورت تداوم این شرایط، بازار نفت ممکن است با صرف ریسک ژئوپلیتیکی بیشتری مواجه شود.

افزایش قیمت انرژی می‌تواند هزینه حمل‌ونقل و تولید را بالا ببرد و فشار تورمی را تشدید کند. این وضعیت برای شرکت‌هایی که به انرژی ارزان و تأمین مالی مناسب وابسته‌اند، نامطلوب است و ممکن است انتظارات مربوط به سیاست پولی را نیز تحت تأثیر قرار دهد.

اوراق قرضه، طلا و بیت‌کوین؛ پیام بازارهای دیگر

در بازار اوراق قرضه، بازده اوراق خزانه‌داری ده‌ساله آمریکا در بخشی از معاملات به حدود ۵٫۰۸۵ درصد رسید. بااین‌حال، داده‌های معاملاتی درج‌شده در گزارش، در مقطعی بازده این اوراق را ۵٫۱۵ درصد نشان می‌دادند. این اختلاف می‌تواند ناشی از تفاوت زمان ثبت قیمت‌ها باشد؛ بنابراین، برای تفسیر دقیق تغییرات باید زمان هر مشاهده را در نظر گرفت.

در بازار دارایی‌های دیجیتال، بیت‌کوین حدود ۳٫۴ درصد افت کرد؛ حرکتی که با کاهش تمایل سرمایه‌گذاران به پذیرش ریسک هم‌راستا بود. طلا نیز در داده‌های ارائه‌شده با کاهش ۱٫۳۷ درصدی به حدود ۴٬۰۹۳ دلار رسید. بنابراین، رفتار بازارها یکدست نبود و افزایش نگرانی‌ها الزاماً به رشد فوری همه دارایی‌های دفاعی منجر نشد.

شاخص نوسان بازار نیز با افزایش حدود ۹٫۱۷ درصدی به ۱۸٫۲۱ واحد رسید. این افزایش بیانگر رشد تقاضا برای پوشش ریسک نوسانات است، هرچند به‌تنهایی برای نتیجه‌گیری درباره آغاز یک بحران گسترده کافی نیست.

در ادامه روز، گزارش‌های مالی شرکت‌های اسپاتیفای، بلک‌استون، امریکن ایرلاینز و هانی‌ول می‌توانستند تصویر گسترده‌تری از وضعیت عملکرد شرکت‌ها در بخش‌های مختلف اقتصاد ارائه دهند. همچنین، سهام آی‌بی‌ام حدود ۵٫۷ درصد افت کرد؛ با وجود آنکه شرکت پیش‌بینی درآمد سالانه نرم‌افزار خود را افزایش داده و عملکرد فصلی بهتری از انتظار بازار گزارش کرده بود. این واکنش نشان می‌دهد که حتی نتایج مالی مطلوب نیز در فضای حساس بازار لزوماً مانع افت سهام نمی‌شوند.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.