- با وجود اعلام آتشبس میان آمریکا و ایران، تردد کشتیها در تنگه هرمز همچنان بهمراتب کمتر از سطح پیش از جنگ است و عبور نفتکشهای حامل نفت خام، بهویژه نفتکشهای غولپیکر، هنوز به حالت عادی بازنگشته است.
- در حالی که بازار نفت فعلاً آرام به نظر میرسد، کاهش حجم حملونقل دریایی و اتکای بازار به ذخایر نفتی، تردیدهایی درباره پایداری این آرامش ایجاد کرده است.
- همزمان، احتمال اعمال عوارض بر کشتیهای عبوری از سوی ایران و ادامه بلاتکلیفی مذاکرات، نشان میدهد ریسکهای ژئوپلیتیکی همچنان بر یکی از مهمترین مسیرهای انتقال انرژی جهان سایه انداختهاند.
آتشبس میان آمریکا و ایران همچنان شکننده و پرتنش است.
هفته گذشته، بهطور متوسط روزانه بین ۳۰ تا ۴۰ کشتی از تنگه هرمز عبور کردند. با این حال، تعداد نفتکشهای حامل نفت خام همچنان در بیشتر روزها کمتر از ۱۰ فروند بود. اکنون، با گذشت یک هفته، وضعیت تردد تغییر محسوسی نکرده و آمار روزهای اخیر نیز تقریباً در همین محدوده باقی مانده است.
بر اساس دادههای منابع مختلف رهگیری کشتیها، وضعیت عبور و مرور به شرح زیر بوده است:
- ۳ ژوئیه: حدود ۲۹ تا ۳۴ کشتی (حدود ۷ نفتکش نفت خام)
- ۴ ژوئیه: حدود ۱۸ تا ۲۴ کشتی (حدود ۴ نفتکش نفت خام)
- ۵ ژوئیه: حدود ۱۲ تا ۲۶ کشتی (حدود ۶ نفتکش نفت خام)
البته این آمار شامل «ناوگان سایه» (Shadow Fleet) نمیشود؛ ناوگانی که احتمالاً روزانه ۱۰ تا ۲۰ کشتی دیگر را نیز به این ارقام اضافه میکند. با این وجود، حتی با در نظر گرفتن این موضوع نیز وضعیت چندان امیدوارکننده نیست؛ بهویژه آنکه اکنون حدود دو هفته از اعلام «بازگشایی» تنگه هرمز میگذرد.
تعداد نفتکشهای عبوری، بهویژه نفتکشهای غولپیکر (VLCC)، همچنان بسیار پایینتر از سطح مطلوب است و فاصله زیادی با شرایط پیش از جنگ دارد؛ زمانی که روزانه حدود ۱۵ میلیون بشکه نفت از این آبراه راهبردی عبور میکرد.
✔️ بیشتر بخوانید: امارات در ژوئن رکورد زد؛ عبور از ۳.۸ میلیون بشکه در ژوئن
حتی اگر صرفاً تعداد کشتیها را ملاک قرار دهیم، حجم تردد فعلی تنها ۲۰ تا ۳۰ درصد از سطح ترافیک دریایی پیش از آغاز درگیریها را تشکیل میدهد.
در همین حال، آمریکا و ایران این هفته خواستار تمدید آتشبس شدهاند؛ موضوعی که همزمان با توقف موقت مذاکرات مطرح شده است. دونالد ترامپ نیز اعلام کرده که دو طرف تا پایان مراسمهای تشییع در ایران، در حال «استراحت» هستند. با این حال، بسیاری این اظهارات را صرفاً بهمعنای به تعویق انداختن تصمیمهای دشوار میدانند.
در این میان، شرایط موجود بدون تغییر ادامه دارد و ایران نیز در حال بررسی طرحی برای دریافت عوارض از کشتیهای عبوری از تنگه هرمز در آینده نزدیک است؛ اقدامی که در عمل به معنای اعمال نوعی عوارض یا حق عبور از این آبراه خواهد بود.
در ظاهر، هر دو طرف تلاش میکنند این روایت را القا کنند که اوضاع تحت کنترل است، اما واقعیت میدانی همچنان با این تصویر فاصله دارد.
اگرچه قیمت نفت پس از افت اخیر همچنان نسبتاً آرام به نظر میرسد، اما این آرامش الزاماً بازتابدهنده واقعیت نیست. حجم پایین تردد کشتیها در تنگه هرمز نشان میدهد که بازار ممکن است در آینده با واقعیتهای سختتری روبهرو شود.
در حال حاضر، بخش مهمی از ثبات بازار به استفاده از ذخایر نفتی متکی است؛ وضعیتی که میتوان آن را به فردی تشبیه کرد که برای حفظ ظاهر زندگی مرفه، از پسانداز خود هزینه میکند. این روند نمیتواند برای همیشه ادامه یابد و در نهایت، با کاهش ذخایر، فشارهای واقعی خود را نشان خواهند داد.
برای ترامپ و معاملهگرانی که روی کاهش قیمت نفت حساب باز کردهاند، امید اصلی این است که ایران در نهایت محدودیتهای تنگه هرمز را کنار بگذارد و روایت بازار دوباره به نفع کاهش قیمتها تغییر کند. اما با گذشت دو هفته، هنوز نشانه روشنی از تحقق این سناریو دیده نمیشود و بازار همچنان در انتظار تحولات بعدی است.
✔️ بیشتر بخوانید: والاستریت بر سر دوراهی؛ نفت ارزان برنده میشود یا رئیس سرسخت فدرال رزرو؟
