در یک نگاه
  • قیمت برخی محموله‌های فیزیکی نفت خاورمیانه با افزایش عرضه و رقابت میان فروشندگان کاهش یافته است.
  • یک محموله نفت بصره متوسط عراق با تخفیفی نزدیک به ۱۰ دلار نسبت به شاخص فیزیکی دبی معامله شد.
  • هم‌زمان، بهای نفت برنت به محدوده ۱۱۵ دلار در هر بشکه نزدیک شده و در مسیر ثبت سومین رشد هفتگی متوالی قرار گرفته است.
  • واگرایی بازار فیزیکی و معاملات آتی نشان می‌دهد که نفت فعلاً میان بهبود جریان عرضه و نگرانی از تشدید درگیری‌ها گرفتار شده است.

کاهش قیمت نفت فیزیکی در سایه تداوم جریان عرضه

بازار نفت خاورمیانه نشانه‌هایی از سازگاری با شرایط جنگی و محدودیت‌های امنیتی را نشان می‌دهد. بر اساس گزارش بلومبرگ، قیمت برخی از انواع نفت خام منطقه که در خارج از خلیج فارس عرضه می‌شوند، کاهش یافته است؛ زیرا تولیدکنندگان و معامله‌گران بین‌المللی توانسته‌اند راهکارهای مؤثرتری برای انتقال محموله‌ها از تنگه هرمز پیدا کنند.

افزایش تعداد پیشنهادهای فروش در بازار نقدی، رقابت میان عرضه‌کنندگان را تشدید کرده است. پالایشگاه‌های آسیایی در روزهای اخیر پیشنهادهای بیشتری برای خرید نفت دریافت کرده‌اند که با قیمت‌های رقابتی‌تری ارائه می‌شوند. در این میان، اطمینان‌بخشی فروشندگان درباره امکان انتقال محموله‌ها به خارج از خلیج فارس، نقش مهمی در شکل‌گیری معاملات داشته است.

یکی از مهم‌ترین نشانه‌های این تغییر، معامله یک محموله نفت خام بصره متوسط عراق با تخفیفی نزدیک به ۱۰ دلار نسبت به شاخص فیزیکی دبی بود. این محموله از طریق انتقال کشتی‌به‌کشتی در خلیج عمان و خارج از تنگه هرمز معامله شد. به گفته پالایشگران آسیایی، حدود یک ماه پیش نفت بصره با قیمتی نزدیک به سطح شاخص دبی پیشنهاد می‌شد؛ تغییری که از افزایش رقابت و تعدیل قیمت در بازار فیزیکی حکایت دارد.

نفت فیزیکی

چرا نفت فیزیکی ارزان می‌شود، اما برنت افزایش می‌یابد؟

کاهش قیمت محموله‌های فیزیکی در شرایطی رخ داده که بازار معاملات آتی مسیر متفاوتی را طی می‌کند. بهای نفت برنت در آستانه ثبت سومین رشد هفتگی متوالی قرار گرفته و روز جمعه به بالاترین سطح خود از ماه مه رسیده است. قیمت این شاخص در زمان گزارش به محدوده ۱۱۵ دلار در هر بشکه نزدیک شده؛ درحالی‌که حدود یک ماه پیش در سطح ۱۰۳ دلار قرار داشت.

این واگرایی نشان‌دهنده تفاوت میان دو نوع ارزیابی از بازار نفت است. در بازار فیزیکی، قیمت‌ها تحت تأثیر عرضه واقعی، رقابت فروشندگان، هزینه و امکان انتقال محموله‌ها و نیاز پالایشگاه‌ها قرار دارند. در مقابل، معاملات آتی بیش از آنکه صرفاً بازتاب‌دهنده وضعیت جاری عرضه باشند، می‌توانند انتظارات معامله‌گران از اختلال‌های احتمالی آینده را منعکس کنند.

وارن پترسون، رئیس راهبرد کالا در گروه بانکی آی‌ان‌جی، تأکید کرده است که جریان نفت خاورمیانه فعلاً عملکرد نسبتاً مناسبی دارد؛ اما نگرانی اصلی بازار، پایداری این وضعیت در صورت ازسرگیری حملات است. از نگاه او، رشد اخیر معاملات آتی نفت بیش از آنکه بر پایه تغییرات بنیادی عرضه و تقاضا باشد، از ریسک‌های عرضه و نگرانی‌های ژئوپلیتیکی تأثیر می‌گیرد.

افزایش فعالیت پالایشگاه‌ها و تغییر قیمت انواع نفت منطقه

افزایش فعالیت خریداران تنها به نفت عراق محدود نیست. پالایشگاه‌هایی در هند، تایوان و کره جنوبی در روزهای اخیر برای خرید نفت خام با تحویل در ماه‌های آینده اقدام کرده‌اند. برخی از این معاملات و درخواست‌های خرید، محموله‌هایی را پوشش می‌دهند که امکان تحویل آن‌ها تا اوایل سال ۲۰۲۷ وجود دارد.

در همین حال، نفت خام عمان نیز با کاهش قیمت مواجه شده و فاصله قیمتی آن با شاخص دبی به کمترین سطح سه ماه اخیر رسیده است. نفت موربان، که از محلی خارج از تنگه هرمز صادر می‌شود، نیز تضعیف شده است. این تحولات نشان می‌دهد که فشار قیمتی به یک نوع نفت خام یا یک عرضه‌کننده محدود نمانده و بخش گسترده‌تری از بازار فیزیکی منطقه را دربر گرفته است.

بااین‌حال، افزایش معاملات به معنای رفع خطرهای لجستیکی و امنیتی نیست. تداوم جریان صادرات همچنان به شرایط عبور کشتی‌ها، امنیت مسیرهای دریایی و توان عرضه‌کنندگان برای تحویل به‌موقع محموله‌ها وابسته است. بنابراین، تخفیف‌های فعلی را نمی‌توان به‌تنهایی نشانه بازگشت کامل بازار به شرایط عادی دانست.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.