بازار جهانی نفت با یک سیگنال مهم از سوی عربستان سعودی مواجه شده است؛ شرکت دولتی آرامکو قیمت رسمی نفت شاخص خود، نفت سبک عرب، برای مشتریان آسیایی در ماه نوامبر را به پایین‌ترین سطح شش سال اخیر کاهش داده است. این تصمیم در شرایطی اتخاذ شده که جریان انتقال نفت از تنگه هرمز در ماه‌های اخیر بهبود یافته و تولیدکنندگان نفت خلیج فارس بار دیگر رقابت برای حفظ و افزایش سهم خود در بازار آسیا را تشدید کرده‌اند.
- آرامکو قیمت نفت سبک عرب را برای آسیا در ماه نوامبر ۵ دلار کمتر از شاخص منطقه‌ای تعیین کرد.
- این تخفیف در ماه جاری تنها ۲ دلار بوده و کاهش جدید نشان‌دهنده تشدید رقابت قیمتی است.
- قیمت نفت عربستان برای اروپا ۳ دلار افزایش یافت، اما قیمت فروش به آمریکا بدون تغییر باقی ماند.
- برآورد جی‌پی‌مورگان نشان می‌دهد صادرات نفت خاورمیانه به حدود ۹۸ درصد سطح پیش از جنگ بازگشته است.
عربستان به دنبال حفظ بازار آسیاست
کاهش ناگهانی قیمت نفت سبک عرب برای مشتریان آسیایی را می‌توان نشانه‌ای از تلاش عربستان برای تقویت فروش در بزرگ‌ترین بازار مصرف نفت جهان دانست. آرامکو قیمت ماه نوامبر را ۵ دلار پایین‌تر از شاخص منطقه‌ای تعیین کرده است؛ در حالی که تخفیف ماه جاری ۲ دلار بود.
این تصمیم در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که سایر تولیدکنندگان خلیج فارس نیز با افزایش جریان صادرات، برای حفظ مشتریان آسیایی با یکدیگر رقابت می‌کنند.
در مقابل، آرامکو قیمت فروش نفت به اروپا را ۳ دلار افزایش داده و قیمت نفت برای مشتریان آمریکایی را نسبت به ماه جاری بدون تغییر نگه داشته است. این تفاوت در سیاست قیمت‌گذاری نشان می‌دهد که شرایط عرضه، هزینه حمل‌ونقل و شدت رقابت در بازارهای مختلف، استراتژی فروش عربستان را تحت تأثیر قرار داده است.
بازگشت تدریجی جریان نفت از خلیج فارس
با وجود ادامه حملات به کشتی‌ها در اطراف تنگه هرمز، حجم نفت عبوری از این مسیر طی ماه‌های اخیر افزایش یافته است. همچنین عربستان بخش قابل توجهی از انتقال نفت از طریق خط لوله شرق–غرب را که در جریان حملات آسیب دیده بود، مجدداً فعال کرده است.
بر اساس برآورد جی‌پی‌مورگان، صادرات نفت خاورمیانه در هفته گذشته به حدود ۹۸ درصد سطح پیش از جنگ رسیده است. عربستان نیز جریان نفت از خط لوله شرق–غرب را به بیش از ۸۰ درصد ظرفیت بازگردانده و امکان صادرات از مسیر دریای سرخ افزایش یافته است.
با این حال، خطر عبور از تنگه هرمز همچنان پابرجاست. آرامکو از پالایشگاه‌های آسیایی خواسته است برای دریافت محموله‌های ماه آینده، علاوه بر بنادر خلیج فارس، گزینه‌هایی مانند ینبع در دریای سرخ و بندر سیدی کریر در مدیترانه را نیز در نظر بگیرند.
نفت ۱۰۰ دلاری در برابر عرضه بیشتر
کاهش قیمت رسمی نفت عربستان در آسیا در حالی رخ می‌دهد که بازار همچنان با هزینه بالای حمل‌ونقل و ریسک‌های ژئوپلیتیکی مواجه است. کمبود کشتی و افزایش خطر حرکت نفتکش‌ها در منطقه جنگی باعث شده هزینه انتقال نفت همچنان بالا باقی بماند.
هم‌زمان، درگیری‌های منطقه‌ای نیز ادامه دارد و دولت مورد حمایت عربستان در یمن عملیات نظامی گسترده‌ای را برای بازپس‌گیری مناطق تحت کنترل حوثی‌ها آغاز کرده است.
جمع‌بندی
کاهش قیمت نفت عربستان برای آسیا را نمی‌توان صرفاً یک تغییر معمول در قیمت‌گذاری دانست. این اقدام در کنار بازگشت صادرات خاورمیانه به سطوح نزدیک به پیش از جنگ، نشان می‌دهد که تولیدکنندگان خلیج فارس در حال آماده شدن برای رقابت شدیدتر بر سر بازار هستند. در چنین شرایطی، افزایش عرضه بالقوه می‌تواند بخشی از فشار صعودی ناشی از ریسک ژئوپلیتیکی را خنثی کند؛ هرچند تداوم ناامنی در تنگه هرمز همچنان مهم‌ترین متغیر ریسک برای قیمت نفت باقی مانده است.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
