اسپیسایکس پس از ورود به بازار سهام، به یکی از بحثبرانگیزترین شرکتهای بازار تبدیل شده است؛ شرکتی که برخی سرمایهگذاران برای آینده آن ارزشگذاری چند تریلیون دلاری را متصورند و گروهی دیگر معتقدند قیمت فعلی سهام، بخش بزرگی از رشد آینده را پیشاپیش در خود منعکس کرده است. ارزش بازار شرکت در حال حاضر حدود ۱.۸۵ تریلیون دلار است و قیمت هر سهم نیز در محدوده ۱۴۱.۵۰ دلار قرار دارد. پرسش اصلی این است که آیا رشد پرشتاب درآمدهای هوش مصنوعی و اینترنت ماهوارهای استارلینک میتواند این ارزشگذاری را توجیه کند یا سرمایهگذاران برای ورود به سهام اسپیسایکس بیش از اندازه خوشبین شدهاند؟
- ارزش بازار اسپیسایکس اکنون حدود ۱.۸۵ تریلیون دلار است و درآمد ۱۲ماهه شرکت تنها حدود ۲۱ میلیارد دلار بوده است.
- درآمد بخش هوش مصنوعی در سهماهه اخیر به ۲.۵ میلیارد دلار رسید و نسبت به سال قبل بیش از سه برابر شد.
- درآمد استارلینک نیز با رشد ۶۵ درصدی به ۴.۳ میلیارد دلار رسید و اسپیسایکس برای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی در سهماهه دوم ۱۵.۸ میلیارد دلار هزینه سرمایهای انجام داد.
- برآورد مقاله نشان میدهد اگر قیمت سهم تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۱۰۰ دلار برسد، سرمایهگذاری ۵ هزار دلاری امروز با قیمت ۱۴۰ دلار، حدود ۳۵۷۱ دلار ارزش خواهد داشت.
رشد هوش مصنوعی؛ موتور جدید اسپیسایکس
نام اسپیسایکس بیش از هر چیز با موشک و پرتاب ماهواره گره خورده است، اما داستان آینده شرکت دیگر فقط به صنعت فضایی محدود نمیشود. سرمایهگذاری سنگین در زیرساختهای هوش مصنوعی اکنون به یکی از مهمترین محورهای رشد شرکت تبدیل شده است.
اسپیسایکس در ابتدای سال، شرکت xAI را با ارزش ۲۵۰ میلیارد دلار خریداری کرد؛ شرکتی که تحت کنترل ایلان ماسک قرار داشت و توسعه سامانه هوش مصنوعی گروک را دنبال میکرد. پس از این معامله، اسپیسایکس توسعه گسترده مراکز داده و زیرساختهای پردازشی را آغاز کرده تا هم نیازهای داخلی خود را تأمین کند و هم ظرفیت پردازشی را به شرکتهای دیگر بفروشد.
نتایج اولیه این سرمایهگذاری بسیار سریع ظاهر شده است. درآمد بخش هوش مصنوعی در سهماهه اخیر به ۲.۵ میلیارد دلار رسیده، در حالی که این رقم یک سال قبل تنها ۷۳۷ میلیون دلار بود. اما رشد درآمد بدون هزینه سنگین به دست نیامده است. اسپیسایکس تنها در سهماهه دوم ۱۵.۸ میلیارد دلار برای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی هزینه سرمایهای انجام داده است؛ رقمی که نشان میدهد مدیریت شرکت حاضر است برای تصاحب سهم بیشتری از بازار پردازش هوش مصنوعی، سرمایهگذاری بسیار بزرگی انجام دهد.
ماسک معتقد است اسپیسایکس میتواند تا پایان سال جاری به ۱۰۰ میلیارد دلار درآمد سالانه تکرارشونده برسد و در سال ۲۰۳۰ درآمد کل شرکت را به ۱ تریلیون دلار برساند. رسیدن به چنین رقمی البته نیازمند رشدی است که تاکنون هیچ شرکت دیگری در چنین مقیاسی تجربه نکرده است. بنابراین این پیشبینی را باید بیشتر به عنوان سناریوی بسیار خوشبینانه در نظر گرفت تا یک برآورد قطعی.
استارلینک؛ دومین موتور رشد
هوش مصنوعی تنها بخش رو به رشد اسپیسایکس نیست. سرویس اینترنت ماهوارهای استارلینک نیز با سرعت زیادی در حال توسعه است و میتواند در سالهای آینده به یکی از بزرگترین منابع درآمد شرکت تبدیل شود. درآمد استارلینک در سهماهه اخیر به ۴.۳ میلیارد دلار رسید که نسبت به سال گذشته ۶۵ درصد افزایش داشته است.
اسپیسایکس همچنین نسل جدیدی از ماهوارههای استارلینک را در حال ساخت دارد که قرار است بهزودی به مدار زمین فرستاده شوند. هدف از این نسل جدید، توسعه قابلیت اتصال مستقیم ماهواره به تلفنهای همراه است؛ بازاری که میتواند دامنه دسترسی استارلینک را به میلیاردها کاربر تلفن همراه گسترش دهد. در سناریوی بسیار خوشبینانه، درآمد استارلینک میتواند تا سال ۲۰۳۰ به حدود ۱۰۰ میلیارد دلار برسد.
با این حال، این بازار بدون رقیب نیست. آمازون با سرمایهگذاری گسترده در اینترنت ماهوارهای و شرکتهایی مانند AST SpaceMobile نیز به دنبال سهم خود از این بازار هستند. بنابراین حتی اگر استارلینک همچنان رهبر بازار باقی بماند، فرض انحصار کامل اسپیسایکس بر ارتباطات ماهوارهای منطقی نیست.
“
«به نظر من، مهمترین نکته این مقاله نه پیشبینی قیمت ۱۰۰ دلاری، بلکه هشدار درباره فاصله میان «رشد کسبوکار» و «قیمتگذاری بازار» است. اسپیسایکس میتواند یکی از مهمترین شرکتهای دهه آینده باشد، اما حتی یک شرکت فوقالعاده نیز میتواند در قیمت اشتباه، یک سرمایهگذاری ضعیف باشد. در چنین ارزشگذاریای، سرمایهگذار عملاً فقط روی عملکرد آینده شرکت شرط نمیبندد؛ بلکه روی تحقق همزمان چند فرض بسیار بزرگ درباره هوش مصنوعی، استارلینک، حاشیه سود و رشد درآمد شرط میبندد. بنابراین برای من، اسپیسایکس در این مقطع بیشتر یک دارایی با پتانسیل تحولآفرین اما با حاشیه امن پایین است؛ و تفاوت میان این دو ویژگی همان جایی است که ریسک اصلی سرمایهگذاری شکل میگیرد.»
بابک شیری
مشکل اصلی؛ ارزشگذاری فعلی
با وجود رشد سریع دو کسبوکار اصلی، پرسش بزرگ همچنان ارزش سهام اسپیسایکس است. در زمان بررسی مقاله، ارزش بازار شرکت حدود ۱.۸۵ تریلیون دلار بود، در حالی که درآمد ۱۲ماهه آن تنها حدود ۲۱ میلیارد دلار گزارش شده است.
البته درآمد فعلی اهمیت محدودی دارد؛ زیرا سرمایهگذاری عظیم شرکت در زیرساخت هوش مصنوعی میتواند ظرفیت درآمدی آن را در چند سال آینده به شکل چشمگیری افزایش دهد. اما حتی با فرض رشد بسیار بالا نیز رسیدن به ارزشگذاری فعلی نیازمند تحقق بخش بزرگی از وعدههای آینده است. برای مثال، اگر اسپیسایکس تا سال ۲۰۳۰ به درآمد ۵۰۰ میلیارد دلاری برسد و حاشیه سود خالص آن ۲۰ درصد باشد، سود شرکت حدود ۱۰۰ میلیارد دلار خواهد بود.
اگر ارزش بازار شرکت در آن زمان همچنان نزدیک ۱.۸۵ تریلیون دلار باقی بماند، نسبت قیمت به سود آن حدود ۱۸.۵ برابر خواهد بود؛ رقمی که در ظاهر جذاب به نظر میرسد، بهخصوص در مقایسه با نسبت حدود ۳۰ برابری شاخص S&P 500. اما این محاسبه چند فرض بسیار خوشبینانه را همزمان در خود دارد: درآمد ۵۰۰ میلیارد دلاری، حاشیه سود ۲۰ درصدی و نبود کاهش محسوس ارزش سهام بر اثر افزایش تعداد سهام.
اسپیسایکس برای تأمین سرمایه و پرداخت پاداش سهامی کارکنان احتمالاً در سالهای آینده سهام بیشتری منتشر خواهد کرد. این موضوع میتواند باعث کاهش سهم مالکان فعلی از ارزش شرکت شود.
پیشبینی قیمت سهام در سال ۲۰۳۰
نویسنده مقاله معتقد است سرمایهگذاران نباید تمام وعدههای بلندپروازانه ماسک را در ارزشگذاری امروز لحاظ کنند. هدف درآمدی ۱ تریلیون دلار در سال ۲۰۳۰ بسیار بزرگ است و هنوز مشخص نیست بخش هوش مصنوعی با چه حاشیه سودی فعالیت خواهد کرد. همچنین افزایش عرضه ظرفیت پردازشی در سالهای آینده ممکن است باعث کاهش قیمت خدمات محاسباتی شود. بر همین اساس، مقاله قیمت حدود ۱۰۰ دلار را برای سهام اسپیسایکس در سال ۲۰۳۰ پیشبینی میکند.
اگر سرمایهگذاری امروز با قیمت حدود ۱۴۰ دلار انجام شود، خرید ۵ هزار دلار از سهام اسپیسایکس معادل حدود ۳۵.۷ سهم خواهد بود. در صورت رسیدن قیمت سهم به ۱۰۰ دلار، ارزش این سرمایهگذاری در سال ۲۰۳۰ به حدود ۳۵۷۱ دلار کاهش خواهد یافت؛ یعنی سرمایهگذار با وجود رشد عملیاتی شرکت، حدود ۲۹ درصد از سرمایه اولیه خود را از دست میدهد.
البته این تنها یک سناریو است و نه پیشبینی قطعی. اگر درآمد هوش مصنوعی و استارلینک بسیار سریعتر از انتظار رشد کنند و حاشیه سود نیز در سطح بالایی باقی بماند، ارزش شرکت میتواند بسیار بالاتر از این سناریو قرار گیرد.
جمع بندی
اسپیسایکس در حال تبدیل شدن به شرکتی بسیار متفاوت از تصویری است که سرمایهگذاران چند سال قبل از آن داشتند. صنعت فضایی، اینترنت ماهوارهای و هوش مصنوعی اکنون سه ستون اصلی داستان رشد شرکت هستند و ارقام مربوط به درآمد استارلینک و هوش مصنوعی نشان میدهد بخشی از این داستان همین حالا نیز در حال تحقق است.
با این حال، فاصله میان عملکرد فعلی و ارزشگذاری ۱.۸۵ تریلیون دلاری همچنان بسیار بزرگ است. درآمد فعلی ۲۱ میلیارد دلاری باید طی چند سال با رشدی کمسابقه افزایش پیدا کند تا ارزش بازار فعلی بتواند توجیه بنیادی قدرتمندی پیدا کند.
در نتیجه، مسئله اصلی درباره اسپیسایکس این نیست که آیا شرکت میتواند رشد کند؛ تقریباً شکی در رشد آن وجود ندارد. مسئله این است که آیا سرعت رشد آینده آن آنقدر زیاد خواهد بود که قیمت امروز سهام را توجیه کند؟
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
