بازار سهام پس از دوره‌های رشد، بارها با اصلاح قیمت و افت‌های سنگین روبه‌رو شده است. تجربه تاریخی نشان می‌دهد این دوره‌ها، با وجود فشار روانی و زیان‌های کوتاه‌مدت، گاهی فرصت‌های مناسبی برای خرید دارایی‌های ارزشمند با قیمت پایین‌تر فراهم می‌کنند. با این حال، استفاده از چنین فرصتی به افق سرمایه‌گذاری، کیفیت دارایی و توان تحمل ریسک بستگی دارد.
- اصلاح بازار سهام بخشی طبیعی از سرمایه‌گذاری بلندمدت است.
- شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ پس از ورود به محدوده اصلاح، به‌طور متوسط ۱۸ درصد در یک سال رشد کرده است.
- میانگین رشد یک‌ساله شاخص نزدک در شرایط مشابه، ۲۳ درصد بوده است.
- افت قیمت به‌تنهایی نشانه خرید نیست؛ ارزش‌گذاری، مدیریت ریسک و افق زمانی اهمیت دارند.
اصلاح بازار؛ تهدید یا فرصت سرمایه‌گذاری؟
بر اساس مقاله، شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ از سال ۲۰۱۰ تاکنون ۱۰ بار وارد محدوده اصلاح شده است؛ یعنی دست‌کم ۱۰ درصد پایین‌تر از آخرین اوج خود بسته شده است. دو مورد از این اصلاح‌ها نیز به بازار نزولی تبدیل شدند؛ وضعیتی که در آن شاخص حداقل ۲۰ درصد از اوج قبلی خود فاصله می‌گیرد.
بررسی بازده یک‌ساله پس از نخستین ورود این شاخص به محدوده اصلاح نشان می‌دهد میانگین رشد آن در این دوره‌ها حدود ۱۸ درصد بوده است. در میان نمونه‌های بررسی‌شده، افت سال ۲۰۲۰ با رشد ۲۸ درصدی در سال بعد همراه شد و پس از اصلاح سال ۲۰۲۳ نیز بازده یک‌ساله به ۴۱ درصد رسید. در مقابل، اصلاح سال ۲۰۲۲ با افت ۷ درصدی شاخص در دوره یک‌ساله بعدی همراه بود.
این تفاوت نشان می‌دهد که خرید هنگام افت بازار لزوماً به بازده مثبت در کوتاه‌مدت منجر نمی‌شود؛ حتی اگر نتیجه بلندمدت در بسیاری از موارد مطلوب باشد.
نزدک؛ بازده بالقوه بیشتر، نوسان بالاتر
شاخص نزدک کامپوزیت، به دلیل وزن بالای شرکت‌های فناوری و رشدگرا، معمولاً نوسان بیشتری نسبت به شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ دارد. طبق داده‌های ارائه‌شده در مقاله، این شاخص از سال ۲۰۱۰ تاکنون ۱۴ بار وارد محدوده اصلاح شده است و میانگین بازده یک‌ساله آن پس از آغاز اصلاح، حدود ۲۳ درصد بوده است.
در میان نمونه‌های تاریخی، بازده یک‌ساله پس از اصلاح سال ۲۰۲۰ به ۵۴ درصد رسید؛ اما پس از اصلاح سال ۲۰۲۲، شاخص در دوره یک‌ساله بعدی ۲۴ درصد افت کرد. این اختلاف چشمگیر بیانگر آن است که فرصت بازده بالاتر در بازارهای رشدگرا، معمولاً با ریسک بیشتر و احتمال زیان سنگین‌تر همراه است.
مقاله همچنین گزارش می‌کند که پس از ورود شاخص‌های اس‌اندپی ۵۰۰ و نزدک به محدوده بازار نزولی، میانگین بازده یک‌ساله آن‌ها به‌ترتیب حدود ۳۸ و ۳۹ درصد بوده است. البته این ارقام میانگین دوره‌های تاریخی‌اند و تضمینی برای تکرار در آینده محسوب نمی‌شوند.
“
«نکته مهم این مقاله، تأکید بر استفاده از افت بازار به‌جای تسلیم‌شدن در برابر ترس است؛ اما میانگین بازده تاریخی به‌تنهایی مبنای کافی برای تصمیم سرمایه‌گذاری نیست. انتخاب دوره زمانی، تعداد نمونه‌ها و تفاوت شرایط اقتصادی می‌توانند تصویر خوش‌بینانه‌ای از نتیجه احتمالی بسازند. افزون بر این، خرید پس از افت زمانی مزیت دارد که قیمت از ارزش بنیادی دارایی فاصله گرفته باشد، نه صرفاً به این دلیل که شاخص وارد محدوده اصلاح شده است. از نگاه من، راهبرد حرفه‌ای نه پیش‌بینی دقیق کف بازار، بلکه حفظ نقدینگی، تنوع‌بخشی، خرید تدریجی دارایی‌های باکیفیت و پایبندی به افق سرمایه‌گذاری است؛ رویکردی که احتمال تصمیم‌های هیجانی را کاهش می‌دهد و سرمایه‌گذار را برای بهره‌گیری از فرصت‌های واقعی آماده نگه می‌دارد.»
بابک شیری
سرمایه‌گذاران هنگام افت بازار چه کنند؟
نویسنده توصیه می‌کند سرمایه‌گذاران در دوره‌های افت، به‌جای تصمیم‌گیری هیجانی، خرید سهام و صندوق‌های شاخصی را بررسی کنند. صندوق‌های شاخصی امکان سرمایه‌گذاری هم‌زمان در مجموعه‌ای از شرکت‌ها را فراهم می‌کنند و می‌توانند ریسک وابستگی به یک سهم را کاهش دهند.
با این حال، راهبرد مناسب برای همه یکسان نیست. خرید مرحله‌ای، حفظ بخشی از سرمایه به‌صورت نقد و پرهیز از تمرکز بیش از اندازه بر شرکت‌های پرریسک، می‌تواند به مدیریت بهتر نوسانات کمک کند. همچنین، افت قیمت یک شرکت به‌تنهایی به معنای ارزان‌شدن آن نیست؛ زیرا کاهش قیمت ممکن است بازتاب افت واقعی سودآوری یا تضعیف چشم‌انداز کسب‌وکار باشد.
جمع‌بندی
داده‌های تاریخی ارائه‌شده در مقاله نشان می‌دهند اصلاح‌های بازار آمریکا در بسیاری از موارد با بهبود قیمت‌ها طی سال بعد همراه بوده‌اند. با این حال، نمونه‌های منفی نیز ثابت می‌کنند که زمان بازیابی بازار و میزان بازده قابل پیش‌بینی نیست. بنابراین، افت بازار بهتر است فرصتی برای بازبینی ارزش دارایی‌ها و اجرای برنامه‌ای منضبط تلقی شود، نه سیگنالی قطعی برای خرید فوری.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
