آرامکو به دنبال دور زدن تنگه هرمز؛ فروش نفت عربستان از مسیر فجیره به آسیا

براساس گزارش‌های اخیر، آرامکو در حال بررسی مسیرهای جایگزین نفت برای حل مشکلات کشتیرانی در تنگه هرمز است. این شرکت سعودی در حال رایزنی با برخی از پالایشگاه‌های آسیایی برای گزینه‌های جدید عرضه است. یکی از این طرح‌ها شامل انتقال نفت از طریق کشتی به کشتی در سواحل فجیره است. براساس داده‌های منتشرشده در روزهای اخیر، شرکت آرامکو در حال مذاکره برای صادرات نفت متوسط و سنگین از طریق فجیره در ماه سپتامبر است.

این شرکت در حال ارزیابی گزینه‌های جدید برای بازار آسیا، از جمله استفاده از پایانه‌های صادراتی خارج از تنگه هرمز است. منطقه ساحلی بندر فجیره در امارات متحده عربی نقش راهبردی در این راستا دارد و استفاده از روش انتقال کشتی به کشتی در آن مورد بررسی قرار گرفت. با این وجود، نحوه انتقال نفت به منطقه فجیره هنوز اعلام نشده و آرامکو نیز جزییات دقیقی در مورد مذاکرات منتشر نکرده است.

در جستجوی مسیر جایگزین برای تنگه هرمز

اختلالات طولانی مدت در تنگه هرمز بر حمل و نقل نفت تأثیر می‌گذارد. در نتیجه، تولیدکنندگان منطقه به گزینه‌های مختلف صادرات روی آورده‌اند. روش برنامه‌ریزی شده آرامکو مشابه مدل ادنوک است. طبق این مدل، نفت می‌تواند از مکان‌های مناسب خارج از تنگه هرمز به خریداران تحویل داده شود. فجیره نیز به دلیل موقعیت جغرافیایی خود در این فرآیند نقش راهبردی دارد، زیرا در خارج از تنگه هرمز واقع شده است.

براساس مدل جدید، آرامکو در حال بررسی گزینه‌هایی برای کاهش وابستگی خود به تنگه هرمز برای عرضه نفت به آسیا است. البته، پس از آغاز جنگ ایالات متحده علیه ایران، آرامکو نیز به مسیرهای مختلفی روی آورد. بخشی از نفت سبک به بندر ینبع در ساحل دریای سرخ منتقل شد. اما حملات حوثی‌های یمن به کشتی‌های سعودی در دریای سرخ خطرات جدیدی را ایجاد کرد. در نهایت، آرامکو بندر «سیدی کریر» مصر را به خروجی جدید فروش خود افزوده است. بنابراین، این شرکت تلاش کرده تا صادرات خود را از طریق مسیرهای دریایی مختلف ادامه دهد.

عبور نخستین محموله نفت عربستان از تنگه هرمز در آگوست ۲۰۲۶

تنگه هرمز یک نقطه ترانزیت حیاتی برای تجارت جهانی نفت است. با این حال، درگیری‌های اخیر در این منطقه باعث اختلال در حمل و نقل دریایی شده و همچنین، حملات حوثی‌ها در یمن خطرات در مسیر دریای سرخ را افزایش داد. این تحولات بر تحویل نفت عربستان سعودی به بازارهای مهم آسیایی مانند چین تأثیر گذاشت.

سعودی بر از دست ندادن بازارهای آسیایی اکنون به دنبال بهره‌گیری از روش پیش‌گفته است. بطوریکه، نخستین محموله نفت خام عربستان سعودی در ماه آگوست ۲۰۲۶ از تنگه هرمز عبور کرد. ابرنفتکش «سنگاپور پراسپریتی» حامل محموله نفت عربستان سعودی، پس از عبور از تنگه هرمز، به سمت سواحل فجیره در امارات متحده عربی حرکت کرد. این اقدام در راستای تلاش ریاض برای استفاده از مسیرهای لجستیکی جایگزین و تضمین عرضه بی‌وقفه نفت خام به بازارهای آسیایی ارزیابی می‌شود.

بر اساس تصاویر ماهواره‌ای و داده‌های وب‌سایت‌های ردیابی کشتی، این نفتکش با پرچم لیبریا حدود دو میلیون بشکه نفت خام سبک عربی حمل می‌کرد. هرچند هنوز مقصد نهایی محموله هنوز مشخص نشده است.

این تحول همزمان با پیشنهاد شرکت آرامکوی عربستان سعودی برای فروش نفت خام در خارج از تنگه هرمز از طریق عملیات انتقال کشتی به کشتی در فجیره رخ می‌دهد. آرامکو همچنین ازسرگیری بارگیری نفت از داخل تنگه هرمز را در دستور کار قرار داده است.

فروش ۴ میلیون بشکه نفت به پالایشگاه‌های چینی

براساس گزارش اخیر رویترز، شرکت آرامکوی عربستان سعودی دست‌کم چهار میلیون بشکه نفت خام به دو پالایشگاه چینی فروخته که قرار است محموله‌های آن خارج از تنگه هرمز بارگیری شود.

آرامکو در مذاکرات خصوصی با شماری از پالایشگاه‌های آسیایی، عرضه محموله‌هایی از نفت خام متوسط و سنگین عرب را از طریق عملیات انتقال کشتی به کشتی در نزدیکی سواحل فجیره امارات پیشنهاد کرده بود. بر اساس این گزارش، شرکت پتروچاینا و گروه سینوکم هر یک دو میلیون بشکه نفت خام عربی خریداری کرده‌اند.

ادامه ارسال نفت خام از خلیج فارس به آب‌های خارج از تنگه هرمز، فروش نفت امارات را نیز افزایش داده است، به طوری که شرکت ملی نفت ابوظبی (ADNOC) بیش از ۱۰۰ میلیون بشکه از طریق مناقصه فروخته است.

در مجموع، اقدامات آرامکو و ادنوک نشان دهنده تغییر موقت مسیرهای تجارت نفت خلیج فارس است. زیرا امنیت دریایی و هزینه‌های حمل و نقل به عوامل حیاتی در تعیین توانایی تولیدکنندگان برای حفظ سهم بازار خود در آسیا تبدیل شده‌اند.