هوش مصنوعی در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین تحولات فناورانه تاریخ اقتصاد مدرن است و سرمایه‌گذاری عظیم برای توسعه مراکز داده و زیرساخت‌های محاسباتی همچنان در مراحل ابتدایی خود قرار دارد. این روند، تقاضا برای تراشه‌های پیشرفته را در سال‌های آینده افزایش خواهد داد و شرکت‌های فعال در صنعت نیمه‌رسانا را در موقعیتی ویژه قرار می‌دهد.
- انویدیا با پردازنده‌های گرافیکی و زیرساخت نرم‌افزاری خود همچنان یکی از بزرگ‌ترین برندگان موج هوش مصنوعی است.
- سرمایه‌گذاری جهانی در زیرساخت هوش مصنوعی می‌تواند بسیار فراتر از برآوردهای فعلی ادامه پیدا کند.
- ای‌ام‌دی با توسعه تراشه‌های هوش مصنوعی، پردازنده‌های مرکزی و خرید شرکت‌های تخصصی، خود را برای نسل بعدی این صنعت آماده کرده است.
- مزیت اصلی هر دو شرکت در افق بلندمدت، توانایی آنها در پیش‌بینی تغییرات بازار و حرکت زودهنگام به سمت فناوری‌های آینده است.
در میان این شرکت‌ها، انویدیا (NVDA) و ای‌ام‌دی (AMD) به دلیل جایگاه خود در پردازنده‌های هوش مصنوعی و زیرساخت‌های مراکز داده، از گزینه‌هایی هستند که می‌توانند از ادامه این روند در یک دهه آینده بهره‌مند شوند. مزیت این دو شرکت تنها به فروش تراشه محدود نمی‌شود و توانایی آنها در پیش‌بینی مسیر آینده محاسبات و سرمایه‌گذاری زودهنگام در فناوری‌های جدید، اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
چرا موج هوش مصنوعی هنوز تمام نشده است؟
اگرچه سرمایه‌گذاری انجام‌شده برای توسعه زیرساخت هوش مصنوعی در سال‌های اخیر بسیار بزرگ بوده، اما مقایسه آن با دوره‌های تحول فناورانه گذشته نشان می‌دهد که این موج هنوز می‌تواند فضای زیادی برای رشد داشته باشد.
بر اساس تحلیلی که در متن منبع به آن اشاره شده، نسبت مجموع سرمایه‌گذاری انجام‌شده به تولید ناخالص داخلی در دوره فعلی، همچنان پایین‌تر از برخی دوره‌های بزرگ تحول اقتصادی مانند توسعه راه‌آهن در دهه ۱۸۶۰، گسترش برق در دهه ۱۹۲۰ و رونق اینترنت در اواخر دهه ۱۹۹۰ قرار دارد.
البته مقایسه امروز با گذشته باید با احتیاط انجام شود. اقتصاد جهان اکنون به‌شدت به یکدیگر متصل است و کاربردهای هوش مصنوعی نیز برخلاف بسیاری از فناوری‌های گذشته به یک صنعت یا نوع خاصی از مصرف محدود نمی‌شود.
از تولید و خدمات مالی گرفته تا پزشکی، رباتیک، فضا و حتی رایانش کوانتومی، هوش مصنوعی می‌تواند به‌عنوان یک فناوری زیربنایی در موج‌های بعدی تحول فناوری نیز نقش داشته باشد. در نتیجه، ادامه این روند می‌تواند به معنای تقاضای بیشتر برای تراشه، حافظه، پردازنده و زیرساخت محاسباتی باشد.
انویدیا؛ شرکتی که زودتر از بازار حرکت کرد
انویدیا تاکنون بزرگ‌ترین برنده موج هوش مصنوعی در صنعت نیمه‌رسانا بوده است. پردازنده‌های گرافیکی این شرکت به یکی از اجزای اصلی آموزش مدل‌های پیشرفته هوش مصنوعی تبدیل شده‌اند، اما دلیل اصلی جذابیت انویدیا صرفاً رشد فعلی درآمد نیست. یکی از مهم‌ترین مزیت‌های این شرکت، توانایی آن در تشخیص جهت حرکت بازار پیش از رقباست.
انویدیا سال‌ها پیش با توسعه بستر نرم‌افزاری کودا، پردازنده‌های خود را از بازار بازی‌های رایانه‌ای فراتر برد و امکان استفاده از آنها را در طیف وسیعی از محاسبات فراهم کرد. این شرکت سپس با نزدیک شدن به مراکز تحقیقاتی هوش مصنوعی و سرمایه‌گذاری در زیرساخت شبکه، موقعیت خود را برای موج بعدی محاسبات تقویت کرد. خرید شرکت ملانوکس نیز نمونه‌ای از همین نگاه بلندمدت بود؛ تصمیمی که زیرساخت شبکه مورد نیاز برای اتصال تعداد زیادی پردازنده در مراکز داده را تقویت کرد.
اکنون انویدیا در حال حرکت فراتر از آموزش مدل‌هاست و به سمت پردازش استنتاج، هوش مصنوعی عامل‌محور و نرم‌افزارهای مدیریت و توزیع سامانه‌های هوش مصنوعی حرکت می‌کند. بنابراین مزیت اصلی انویدیا برای یک سرمایه‌گذار بلندمدت، تنها رشد امروز نیست؛ بلکه توانایی شرکت برای قرار گرفتن در مسیر فناوری پیش از آنکه تقاضای گسترده بازار شکل بگیرد است.
“
«به نظر من، جذابیت این دو سهم بیش از آنکه به رشد خیره‌کننده فعلی بازار هوش مصنوعی وابسته باشد، به توانایی آنها برای تبدیل شدن به زیرساخت موج‌های بعدی فناوری مربوط است. انویدیا در این زمینه مزیت آشکارتری دارد، زیرا طی سال‌های گذشته نشان داده است که می‌تواند پیش از شکل‌گیری کامل تقاضا، جایگاه خود را در زنجیره ارزش فناوری تثبیت کند؛ در مقابل، ای‌ام‌دی بیشتر یک داستان بازپس‌گیری سهم بازار و اثبات توانایی در موج بعدی است. بنابراین در افق یک دهه، معیار اصلی برای مقایسه این دو شرکت نه صرفاً رشد درآمد یا سهم فعلی بازار، بلکه میزان موفقیت آنها در حفظ مزیت فناورانه، قدرت قیمت‌گذاری و تبدیل سرمایه‌گذاری سنگین هوش مصنوعی به جریان نقدی پایدار خواهد بود.»
بابک شیری
ای‌ام‌دی؛ تلاش برای جبران عقب‌ماندگی
ای‌ام‌دی در بازار آموزش مدل‌های هوش مصنوعی نسبت به انویدیا موقعیت ضعیف‌تری داشت، اما استراتژی این شرکت در سال‌های اخیر نشان می‌دهد که قصد ندارد در موج‌های بعدی فناوری دوباره از رقبا عقب بماند.
یکی از نمونه‌های مهم، حرکت ای‌ام‌دی به سمت فناوری‌های مرتبط با هوش فضایی است؛ حوزه‌ای که می‌تواند در آینده برای ساخت محیط‌های سه‌بعدی، ربات‌های پیشرفته و کاربردهای فیزیکی هوش مصنوعی اهمیت پیدا کند.
این شرکت همچنین روی مسئله مهم حافظه تمرکز کرده است. با افزایش استفاده از هوش مصنوعی، هزینه و دسترسی به حافظه می‌تواند به یکی از محدودیت‌های اصلی مراکز داده تبدیل شود. ای‌ام‌دی با معماری تراشه‌ای خود و سرمایه‌گذاری در فناوری‌های مرتبط با بهینه‌سازی حافظه تلاش کرده است موقعیت خود را در این بخش تقویت کند.
از سوی دیگر، ای‌ام‌دی یکی از بازیگران مهم بازار پردازنده‌های مرکزی سرورهاست؛ بازاری که با گسترش هوش مصنوعی عامل‌محور می‌تواند رشد قابل توجهی داشته باشد. به این ترتیب، ای‌ام‌دی تلاش می‌کند خود را صرفاً به یک رقیب انویدیا در پردازنده‌های هوش مصنوعی محدود نکند و مجموعه گسترده‌تری از نیازهای محاسباتی آینده را هدف قرار دهد.
جمع‌بندی
انویدیا و ای‌ام‌دی هر دو در موقعیتی قرار گرفته‌اند که می‌توانند از ادامه سرمایه‌گذاری جهانی در هوش مصنوعی و مراکز داده بهره ببرند، اما مسیر آنها یکسان نیست.
انویدیا در حال حاضر از اکوسیستم قدرتمند سخت‌افزاری و نرم‌افزاری و جایگاه تثبیت‌شده در زیرساخت هوش مصنوعی برخوردار است. در مقابل، ای‌ام‌دی تلاش می‌کند با توسعه پردازنده‌های هوش مصنوعی، تقویت جایگاه خود در حافظه و پردازنده‌های مرکزی و ورود به حوزه‌های جدید، سهم بیشتری از بازار آینده را به دست آورد.
برای سرمایه‌گذار بلندمدت، نکته مهم این است که صنعت نیمه‌رسانا احتمالاً با یک بازار واحد و ثابت مواجه نیست؛ بلکه در آستانه چند موج متوالی تقاضا قرار دارد که می‌تواند از هوش مصنوعی به رباتیک، محاسبات فضایی و فناوری‌های پیچیده‌تر گسترش پیدا کند.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
