تلاقی ریسک‌های ژئوپلیتیکی و مازاد عرضه؛ گلدمن ساکس مسیر نفت را ترسیم کرد

بانک سرمایه‌گذاری آمریکایی «گلدمن ساکس» پیش‌بینی مهمی درباره آینده قیمت نفت منتشر کرده است. این بانک انتظار دارد با بهبود تدریجی صادرات و عرضه نفت از خاورمیانه و خلیج فارس و ظهور مجدد مازاد عرضه در بازار جهانی، قیمت نفت خام برنت تا سال ۲۰۲۷ میلادی به میانگین ۸۰ دلار در هر بشکه کاهش یابد.

البته، گلدمن ساکس پیش‌بینی قیمت خود برای دسامبر ۲۰۲۶ را از ۸۵ دلار به ۹۰ دلار افزایش داده است. این بانک خاطرنشان کرد که تقریباً ۲۵ دلار ریسک ژئوپلیتیکی بر قیمت نفت خام برنت تأثیر می‌گذارد و هشدار داد که در صورت تشدید مجدد درگیری‌ها میان ایالات متحده، اسرائیل و ایران، قیمت‌ها می‌توانند برای مدت طولانی‌تری بالاتر از انتظارات باقی بمانند.

افزایش پیش‌بینی قیمت نفت برنت برای دسامبر ۲۰۲۶

دان استرویون، رئیس تحقیقات نفت در گلدمن ساکس، پیش‌بینی این نهاد برای پایان سال ۲۰۲۶ را به‌روزرسانی کرده است. وی اظهار داشت که انتظار می‌رود نفت خام برنت در دسامبر ۲۰۲۶ با نرخ ۹۰ دلار در هر بشکه معامله شود.

پیش‌بینی قبلی این بانک برای دسامبر ۲۰۲۶ معادل ۸۵ دلار بود. بنابراین برآورد پایان سال ۵ دلار به‌سمت بالا اصلاح شده است. به باور گلدمن ساکس، تحولات ژئوپلیتیکی همچنان بر قیمت‌های کوتاه‌مدت اثرگذار خواهند بود، اما تغییر در موازنه عرضه و تقاضا در سال ۲۰۲۷ می‌تواندقیمت نفت را نزولی کند.

داده‌های بازار بین‌المللی نفت نشان می‌دهد که قیمت قراردادهای آتی برای سال ۲۰۲۷ در حال حاضر بالاتر از رقم میانگین ۸۰ دلاری پیش‌بینی‌شده توسط گلدمن ساکس است.

احیای عرضه خلیج فارس و صادرات پنهان ۴ میلیون بشکه‌ای

ارزیابی گلدمن ساکس نشان می‌دهد با وجود افت اولیه عرضه پس از آغاز درگیری‌ها در خاورمیانه، صادرکنندگان منطقه سریع‌تر از حد انتظار با شرایط سازگار شده‌اند. طبق این گزارش، صادرات نفت از خلیج فارس از پایان سپتامبر افزایش یافته و به محدوده میانگین سال ۲۰۲۵ بازگشته است.

یکی از نکات مهم در برآوردهای گلدمن ساکس، محاسبه محموله نفتکش‌هایی است که با خاموش کردن سامانه‌های ردیابی و فرستنده‌های خود، داده‌های موقعیت مکانی را پنهان می‌کنند. به تخمین این بانک، حجم این دسته از محموله‌های غیررسمی تقریباً به ۴ میلیون بشکه در روز می‌رسد که با احتساب آن، کل حجم ارسالی از خلیج فارس به سطح سال ۲۰۲۵ رسیده است.

لحاظ ۲۵ دلار حق بیمه ریسک

بر پایه ارزیابی گلدمن ساکس، با وجود بازگشت عرضه، دو مؤلفه «احتمال اختلال مجدد در زنجیره عرضه خاورمیانه» و «رسیدن ذخایر جهانی نفت به نزدیکی کف تاریخی» مانع از افت قیمت‌های فیزیکی شده‌اند. بر این اساس، حدود ۲۵ دلار از قیمت اسپات نفت برنت ناشی از حق بیمه ریسک ژئوپلیتیکی است.

دان استرویون در این خصوص تأکید کرد که ایران یا حوثی‌ها می‌توانند زیرساخت‌های نفت منطقه از جمله بنادر، خطوط لوله و میدان‌های نفتی را هدف قرار دهند. از این رو، تحقق سناریوی کاهش بهای نفت به پایداری خطوط صادراتی و اجتناب از درگیری‌های گسترده جدید بستگی خواهد داشت.

گلدمن ساکس پیش‌بینی می‌کند موازنه عرضه و تقاضا در سه‌ماهه چهارم سال ۲۰۲۶ و در طول سال ۲۰۲۷ تغییر کرده و بازار جهانی با مازاد نفت و سوخت‌های مایع روبه‌رو شود.

طبق آمار این بانک، کسری عرضه بازار جهانی نفت که در مارس ۲۰۲۶ به ۷.۲ میلیون بشکه در روز می‌رسید، تا سپتامبر ۲۰۲۶ به ۳۰۰ هزار بشکه در روز تقلیل یافته است.

تأثیر افت تقاضای جهانی و پیامدهای جنگ بر مصرف

بنا بر گزارش گلدمن ساکس، تقاضای جهانی نفت در سپتامبر ۲۰۲۶ حدود ۱.۳ میلیون بشکه در روز کمتر از میانگین سال ۲۰۲۵ بود.

در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶، تقاضای جهانی نسبت به مدت مشابه سال قبل ۳.۳ میلیون بشکه در روز افت کرد که بیشترین کاهش در چین، خاورمیانه و اعضای آسیایی سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) به ثبت رسید.

در سناریوی بدون وقوع شوک نفتی ناشی از جنگ در ایران، برآورد می‌شود که میزان تقاضا در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ حدود ۴ میلیون بشکه در روز بیشتر می‌بود.

گلدمن ساکس انتظار دارد که ۸۰ درصد از این شکاف ۴ میلیون بشکه‌ای تقاضا تا سه‌ماهه چهارم ۲۰۲۷ برطرف شود و تأثیر منفی شوک نفتی بر تقاضا به ۰.۷ میلیون بشکه در روز کاهش یابد. اما، جهش قیمت‌های سوخت در کشورهایی نظیر چین تمایل به ناوگان خودروها و کامیون‌های برقی را شتاب بخشیده و برخی از تغییرات در الگوی مصرف سوخت دائمی خواهد ماند.

جمع‌بندی سناریوی پایه گلدمن ساکس

در جمع‌بندی نهایی، گلدمن ساکس بازار نفت را تحت تأثیر دو نیروی هم‌زمان ارزیابی می‌کند، ریسک‌های کوتاه‌مدت ژئوپلیتیکی در برابر چشم‌انداز میان‌مدت مازاد عرضه.

طبق سناریوی پایه، با وجود احتمال معامله نفت برنت در سطح ۹۰ دلار طی دسامبر ۲۰۲۶، تداوم احیای عرضه خلیج فارس در کنار رشد تولید سایر مناطق و افت مصرف جهانی، متوسط قیمت برنت را در سال ۲۰۲۷ به ۸۰ دلار در هر بشکه خواهد رساند. مگر آنکه تقابل نظامی تازه‌ای میان آمریکا، اسرائیل و ایران خطوط تولید و ترانزیت را مجدداً مختل کند.