شرکت «قطر انرژی» (QatarEnergy) دو قرارداد بلندمدت با شرکت آمریکایی «چنیر انرژی» (Cheniere Energy) برای خرید مقادیر بیشتری از گاز طبیعی مایع (LNG) را به امضا رساند. این اقدام راهبردی به تنوع‌بخشی مبادی تأمین و گسترش نفوذ این غول انرژی قطری در بازار جهانی گاز کمک می‌کند.

این دو قرارداد خرید بالغ بر ۴ میلیون تن گاز مایع در سال از تأسیسات چنیر واقع در سواحل خلیج مکزیک را شامل می‌شود. زمان تحویل محموله‌ها از سال ۲۰۳۱ آغاز شده و به مدت ۲۳ سال، یعنی تا سال ۲۰۵۴ میلادی ادامه خواهد داشت.

این معامله در چارچوب برنامه‌های قطر انرژی به‌منظور تقویت سبد معاملاتی LNG و هم‌زمان با سرمایه‌گذاری‌های عظیم صادراتی این شرکت در داخل خاک ایالات متحده صورت می‌گیرد که سرآمد آن‌ها پروژه «گلدن پس» (Golden Pass) با مشارکت اگزون‌موبیل است.

همچنین، این توافق‌ها به‌ویژه در سایه تحولات و دگرگونی‌های روند صادرات گاز مایع قطر در طول سال ۲۰۲۶ اهمیت مضاعفی پیدا کرده است. زیرا، بحران و تنش‌های تنگه هرمز افت محسوس صادرات و اختلال در تحویل محموله‌ها به بازارهای آسیایی و اروپایی را در پی داشت.

جزئیات توافق‌نامه‌های جدید

طبق قراردادهای منعقدشده، قطر انرژی سالانه تا سقف ۴ میلیون تن LNG را از دو پایانه «سابین پس» (Sabine Pass) در ایالت لوئیزیانا و «کورپوس کریستی» (Corpus Christi) در ایالت تگزاس واقع در سواحل خلیج ایالات متحده خریداری می‌کند. این قراردادها به امضای «سعد بن شریده الکعبی»، وزیر مشاور در امور انرژی و مدیرعامل قطر انرژی، و «جک فوسکو»، رئیس هیئت‌مدیره و مدیرعامل شرکت چنیر، رسیده است.

بر پایه مفاد قرارداد، تحویل محموله‌ها تحت شرایط فوب، FOB تحویل روی عرشه کشتی، انجام خواهد شد. این سازوکار به خریدار اجازه می‌دهد تا پس از بارگیری محموله در بندر مبدأ، خود حمل‌ونقل و لجستیک دریایی را برنامه‌ریزی و مدیریت کند.

آغاز تحویل گاز از سال ۲۰۳۱ برنامه‌ریزی شده و به مدت ۲۳ سال تا سال ۲۰۵۴ استمرار خواهد یافت که مقادیر بالایی از گاز را در اختیار قطر انرژی قرار داده و قابلیت ادغام در سبد تجارت و عرضه بین‌المللی آن را فراهم می‌سازد.

الکعبی در این باره تأکید کرد: «این دو توافق‌نامه، گامی کلیدی در راستای راهبرد بلندمدت شرکت در حوزه گاز طبیعی مایع است. حجم جدید خریداری‌شده به توسعه و تنوع سبد جهانی ما و ارتقای توانایی پاسخ‌گویی به نیازهای مشتریان در بازارهای متنوع کمک خواهد کرد.» وی افزود که این مقادیر تعهدشده، با ظرفیت‌های فعلی قطر انرژی هم‌پوشانی و هماهنگی ایجاد کرده و دست شرکت را در مدیریت تأمین و تجارت جهانی بازتر می‌گذارد.

پروژه گلدن پس (Golden Pass)

امضای این توافق‌ها هم‌زمان با آغاز بهره‌برداری از پروژه تولید و صادرات LNG «گلدن پس» در ایالات متحده صورت می‌گیرد. در این پروژه ۷۰ درصد از سهام آن در اختیار قطر انرژی و ۳۰ درصد مابقی متعلق به شرکت «اگزون موبیل» است.

در آوریل ۲۰۲۶، قطر انرژی نخستین محموله صادراتی خود را از این پایانه ارسال کرد که پس از آغاز تولید از خط اول مایع‌سازی در تاریخ ۳۰ مارس همان سال و در چارچوب یک برنامه توسعه ۳ خطه کلید خورد.

ظرفیت تولید نهایی پروژه گلدن پس در زمان تکمیل کامل، به حدود ۱۸ میلیون تن در سال خواهد رسید که سهم قطر انرژی بر اساس میزان سهام، حدود ۱۲.۷ میلیون تن در سال پیش‌بینی شده است.

ریشه این پروژه به تصمیم سرمایه‌گذاری مشترک قطر انرژی و اگزون موبیل در فوریه ۲۰۱۹ با بودجه‌ای فراتر از ۱۰ میلیارد دلار بازمی‌گردد که ذیل برنامه جامع‌تر قطر برای سرمایه‌گذاری بالغ بر ۲۰ میلیارد دلار در بخش انرژی آمریکا تعریف شده بود.

قطر انرژی از طریق بازوی تجاری خود، یعنی «شرکت تجارت قطر انرژی» (QatarEnergy Trading)، بازاریابی و فروش سهم خود از این پروژه را هدایت می‌کند و این امکان را دارد تا بسته به تقاضا و شرایط بازارها، مقصد محموله‌ها را تعیین و توزیع کند.

کارنامه و وضعیت صادرات LNG قطر

این توافقات در مقطعی انجام شده که صادرات گاز مایع قطر در طول سال ۲۰۲۶ با چالش‌ها و نوسانات شدیدی مواجه شد که مستقیماً از پیامدهای تنش در تنگه هرمز و تأثیر منفی آن بر تردد کشتی‌ها و خطوط انتقال کالا ناشی شده است.

بر اساس داده‌های رسمی، صادرات قطر در سه‌ماهه سوم این سال به حدود ۴.۵۹ میلیون تن سقوط کرد که در مقایسه با ۱۹.۹۵ میلیون تن مدت مشابه سال ۲۰۲۵، کاهشی چشمگیر و ۷۷ درصدی را ثبت کرده است.

همچنین نقشه مقاصد صادراتی قطر در خلال این بحران دستخوش تحول شد. به‌طوری‌که کویت در صدر خریداران جای گرفت، درحالی‌که بازارهای مشتریان سنتی و بزرگ این کشور از جمله ژاپن، بنگلادش و ایتالیا موقتاً از چرخه دریافت خارج شدند.

قطر انرژی پیش‌تر برای محموله‌های LNG عازم آسیا و اروپا، تا دست‌کم نوامبر ۲۰۲۶ وضعیت «فورس‌ماژور» اعلام کرده بود که این اقدام با کاهش ۶۰ درصدی تولید گاز در داخل این کشور هم‌زمان شد.

این بحران در بخش مالی نیز خود را نشان داد، به‌طوری که درآمدهای حاصل از نفت و گاز قطر در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ با افتی ۵۶ درصدی همراه شد و به حدود ۹.۲۳ میلیارد دلار تقلیل یافت.

در چنین فضایی، این دو توافق‌نامه با شرکت چنیر، گزینه‌ای موازنه‌بخش و مکمل برای سبد تأمین بلندمدت قطر انرژی ایجاد می‌کند. اگرچه کارایی عملیاتی کامل آن به تاریخ آغاز دریافت، سال ۲۰۳۱، روندهای تحول تقاضای جهانی و توانایی این شرکت در مدیریت توزیع و ناوگان آن در سال‌های آتی وابسته خواهد بود.