در یک نگاه
  • تخلیه کامل ذخایر شناور نفت ایران در آسیا: بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، محاصره دریایی آمریکا موجب شده تا ذخایر نفت خام ایران روی آب‌های جنوب شرق آسیا تا اواسط اکتبر به طور کامل صفر شود.
  • عدم وصول درآمد ۲۵ میلیارد دلاری: فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) مدعی شده که این محاصره بیش از ۲۵ میلیارد دلار از درآمدهای نفتی ایران را مسدود کرده و دسترسی پالایشگاه‌های مستقل چین به نفت تخفیف‌دار را قطع کرده است.
  • جابه‌جایی مسیرهای تجاری و تحرک در بازار نفت: با وجود صفر شدن نفت ایران، افزایش صادرات غیرایرانی از تنگه هرمز مانع شوک عرضه‌ای شده، اما خریداران چینی به سمت خریدهای جایگزین از برزیل و غرب آفریقا حرکت کرده‌اند.

به گزارش روزنامه وال‌استریت ژورنال به نقل از موسسات ردیابی نفتکش‌ها، انبار شناور نفت خام ایران در آب‌های آسیا تحت فشار محاصره دریایی ایالات متحده تا اواسط ماه اکتبر به طور کامل خالی شده است. این ذخایر که منبع اصلی تامین ارزی و فروش نفت ایران به پالایشگاه‌های خصوصی چین محسوب می‌شدند، اکنون به صفر رسیده‌اند. با ما در یوتوتایمز همراه باشید تا در این گزارش اختصاصی بر پایه داده‌های وب‌سایت اینوستینگ‌لایو (InvestingLive)، پیامدهای اقتصادی این تحول بر بازار نفت و اقتصاد منطقه را بررسی کنیم.

ماجرای صفر شدن ذخایر ۹۰ میلیون بشکه‌ای نفت روی آب

ایران سال‌ها از سیستم انبارداری شناور در سواحل مالزی و سنگاپور استفاده می‌کرد تا نفت خام خود را پس از انتقال میان‌کشتی (Ship-to-Ship) به پالایشگاه‌های مستقل چینی برساند. بر اساس آمارها، این ذخایر در ماه ژوئیه به اوج ۹۰ میلیون بشکه رسیده بود، اما تا ۵ اکتبر به زیر ۱ میلیون بشکه سقوط کرد و در حال حاضر بر اساس تایید تحلیلگران کاملاً تخلیه شده است.

فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) ادعا کرده که این اقدام توانسته حداقل ۲۵ میلیارد دلار از درآمدهای نفتی ایران را معطل کند. از آنجایی که درآمدهای نفتی حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد از بودجه و بخش اصلی تامین ارز کشور را تشکیل می‌دهد، تخلیه این ذخایر فشار مضاعفی بر نرخ ارز و تورم وارد کرده است. البته عبدالناصر همتی، رئیس بانک مرکزی، اخیراً تاکید کرده که اقتصاد کشور تاب‌آوری لازم را نشان داده و ادعاهای مربوط به فروپاشی تمایلات اقتصادی صحت ندارد.

چرا قیمت جهانی نفت دچار شوک نشد؟

صفر شدن صادرات شناور ایران برای بسیاری از معامله‌گران این سوال را ایجاد کرده که چرا قیمت نفت خام (برنت) دچار جهش ناگهانی نشد؟ بررسی‌های بازار نشان می‌دهد دو دلیل اصلی برای کنترل قیمت‌ها وجود داشته است:

  • جایگزینی صادرات اعضای خلیج فارس: صادرات سایر کشورهای منطقه از طریق تنگه هرمز تحت اسکورت‌های دریایی آمریکا به سطوحی بالاتر از دوران پیش از تنش‌ها رسیده و خلا نفت ایران را پر کرده است.
  • تغییر مقصد پالایشگاه‌های چین: پالایشگاه‌های چین خرید نفت خام از برزیل و غرب آفریقا را جایگزین کرده‌اند که موجب تغییر مسیرهای ترانزیتی شده است.

ریسک حاد؛ خطر پاسخ متقابل و جهش مجدد قیمت‌ها

اگرچه بازار نفت در کوتاه‌مدت آرام به نظر می‌رسد، اما تحلیلگران اقتصادی هشدار می‌دهند که صفر شدن گزینه‌های درآمدی، ریسک‌های ژئوپلیتیک را به شدت افزایش می‌دهد. اگر درگیری‌ها به سمت حملات متقابل به زیرساخت‌های انرژی منطقه یا ناامن‌سازی مستقیم خطوط کشتیرانی حرکت کند، پریمیوم ریسک بزرگی به قیمت نفت وارد خواهد شد و عرضه فیزیکی خام را مستقیماً هدف خواهد گرفت.