- سهم ۴۳ درصدی جنگ از بازار نفت: کشورهای درگیر درگیریهای نظامی روزانه حدود ۴۵ میلیون بشکه نفت تولید میکنند که ۴۳٪ عرضه جهانی را تشکیل میدهد.
- کاهش یکدهمی ظرفیت پالایشگاهی: جنگ خلیج فارس و حملات پهپادی به پالایشگاههای روسیه، ۱۰ درصد از ظرفیت پالایش نفت جهان را از مدار خارج کرده است.
- موج تورم و رکورد بدهی آمریکا: جهش قیمت سوخت باعث افزایش تورم جهانی و رسیدن بدهی آمریکا به رکورد تاریخی ۴۰ تریلیون دلار شده است.
چه کشورهایی و چه میزان از نفت جهان درگیر این بحران هستند؟
مجموع تولید کشورهای درگیر جنگ و تحریم (از جمله ایران، روسیه، لیبی و ونزوئلا) به حدود ۴۵ میلیون بشکه در روز میرسد که یعنی بیش از ۴۳ درصد از کل عرضه نفت جهان. در منطقه خلیج فارس، با وجود دور زدن تنگه هرمز یا تغییر مسیرهای صادراتی توسط عربستان به سمت دریای سرخ، همچنان روزانه ۵ تا ۷ میلیون بشکه اختلال در عرضه وجود دارد. این موضوع وابستگی جهان به نفت آمریکا را بیشتر کرده، هرچند شرایط آبوهوایی خود آمریکا هم گاهی تولید را کُند میکند.
✔️ بیشتر بخوانید: ۲۰ میلیون دلار برای عبور یک نفتکش از تنگه هرمز
حملات به پالایشگاهها چه بلایی سر قیمت بنزین و گازوئیل آورده است؟
بحران فقط سر چاههای نفت نیست؛ ظرفیت پالایشگاهی جهان هم حدود ۱۰ درصد کم شده است. حملات اوکراین به پالایشگاههای فرامرز روسیه (حتی تا عمق ۲۷۰۰ کیلومتری) باعث شده روسیه صادرات بنزین و گازوئیل را ممنوع کند. این کمبود شدید سوخت باعث شده قیمت گازوئیل در آمریکا به رکوردهای بیسابقهای برسد؛ آن هم در حالی که پالایشگاههای آمریکا با حداکثر ظرفیت کار میکنند.
این بحران چطور به تورم جهانی و رکورد بدهی ۴۰ تریلیون دلاری آمریکا متصل شد؟
جهش قیمت سوخت و فرآوردهها، مستقیم به موتور محرک تورم در اقتصادهای بزرگ تبدیل شده است. بانکهای مرکزی برای مهار این تورم مجبور به افزایش نرخ بهره و بالا نگه داشتن هزینههای استقراض شدهاند؛ روندی که هزینه تامین مالی دولتها را بالا برده و بدهی ملی آمریکا را برای اولین بار به رقم سنگین ۴۰ تریلیون دلار رسانده است. در این میان، آژانس بینالمللی انرژی (IEA) نیز برنامه تزریق ذخایر اضطراری خود را به پایان رسانده است، در حالی که ذخایر جهانی همچنان رو به کاهش است و هیچ چشمانداز دیپلماتیکی برای پایان جنگ دیده نمیشود.
