ژاپن ابزار تازه‌ای برای سنجش احتمال افزایش نرخ بهره بانک مرکزی معرفی می‌کند

ژاپن قرار است به ابزار تازه‌ای برای سنجش و معامله انتظارات بازار از تصمیم‌های نرخ بهره بانک مرکزی این کشور دسترسی پیدا کند. بورس مالی توکیو (TFX) در نظر دارد قراردادهای آتی تازه‌ای را عرضه کند که به معامله‌گران امکان می‌دهد تغییرات نرخ بهره را نشست‌به‌نشست دنبال کنند؛ ابزاری که می‌تواند نسخه ژاپنیِ مشابهی برای فدواچ در بازار آمریکا باشد.

این قراردادها به نرخ شبانه بدون وثیقه ژاپن، موسوم به تونا (TONA)، مرتبط‌اند؛ نرخی که در وام‌دهی یک‌شبه میان بانک‌ها به کار می‌رود و هدف سیاستی بانک مرکزی ژاپن است. قرارداد جدید برای آن طراحی شده است که معامله‌گران بتوانند ریسک خود را پوشش دهند یا درباره تغییرات نرخ بهره در فاصله میان دو نشست بانک مرکزی موقعیت معاملاتی بگیرند. بورس، تاریخ دقیق راه‌اندازی را اعلام نکرده است.

این طرح در شرایطی مطرح می‌شود که مسیر سیاست پولی بانک مرکزی ژاپن تغییر کرده است. این بانک ماه گذشته نرخ بهره را به بالاترین سطح در ۳۱ سال گذشته رساند و کازوئو اوئدا، رئیس بانک مرکزی، از مرحله تازه‌ای سخن گفته که هدف آن جلوگیری از فراتر رفتن تورم از سطح هدف است. او همچنین احتمال افزایش‌های بیشتر نرخ بهره را باز گذاشته است.

وقتی بانک مرکزی برای مدتی نرخ‌ها را بدون تغییر نگه می‌دارد، بازار نیاز کمتری دارد که پیامد هر نشست را جداگانه قیمت‌گذاری کند. اما با فعال‌تر شدن روند افزایش نرخ بهره، هر نشست به رویدادی مهم برای معامله‌گرانی تبدیل می‌شود که می‌خواهند ریسک خود را پوشش دهند یا از تغییرات احتمالی نرخ بهره بهره‌برداری کنند.

TFX گفته است قراردادهای آتی سه‌ماهه تونا که هم‌اکنون عرضه می‌کند، دیگر پاسخ‌گوی نیاز معامله‌گران نیست؛ زیرا نتیجه احتمالی یک نشست مشخص را به‌تنهایی نشان نمی‌دهد. یکی از مدیران بخش عمده‌فروشی بورس نیز به افزایش نوسان نرخ بهره و رشد تقاضا برای ابزارهای مشتقه اشاره کرده است.

آمار معاملات، از وجود این شکاف حکایت دارد. با وجود انتظارات گسترده برای ادامه سیاست انقباضی بانک مرکزی ژاپن، حجم معاملات قراردادهای سه‌ماهه تونا در ماه‌های اخیر کاهش یافته و فعالیت در سپتامبر، نسبت به یک سال قبل، نزدیک به ۵۰ درصد کمتر بوده است. این روند می‌تواند نشان دهد معامله‌گران ریسک تصمیم‌های بانک مرکزی را از مسیر ابزارهای دیگری پوشش می‌دهند، نه اینکه از معامله این ریسک صرف‌نظر کرده باشند.

مقایسه با آمریکا نیز قابل‌توجه است. قراردادهای آتی نرخ وجوه فدرال، مبنای شاخص‌هایی هستند که احتمال تغییر نرخ بهره در هر نشست فدرال رزرو را نشان می‌دهند و به مرجعی شناخته‌شده برای بازارها و رسانه‌ها تبدیل شده‌اند. اگر قراردادهای نشست‌محور تونا به نقدشوندگی کافی برسند، ممکن است در آینده تصویری روشن‌تر و لحظه‌ای از احتمال افزایش نرخ بهره بانک مرکزی ژاپن ارائه دهند.

موفقیت این ابزار به استقبال معامله‌گران بستگی دارد. نخستین آزمون، میزان معاملات پیرامون نشست‌های بعدی بانک مرکزی ژاپن و این است که آیا قیمت‌گذاری قراردادها می‌تواند راهنمای قابل‌اتکایی از تصمیم نهایی بانک مرکزی باشد یا نه.