آیا انویدیا می‌تواند همان سلطه‌ای را که در هوش مصنوعی به دست آورد، در دنیای ربات‌ها هم تکرار کند؟

انویدیا دیگر فقط برای ساخت هوش مصنوعی در مراکز داده رقابت نمی‌کند؛ این شرکت حالا می‌خواهد هوش مصنوعی را وارد دنیای واقعی کند؛ از ربات‌های انسان‌نما و خودروهای خودران گرفته تا کارخانه‌ها و انبارهای هوشمند. در این مسیر، چین با وجود محدودیت‌های شدید آمریکا علیه صادرات پیشرفته‌ترین تراشه‌های هوش مصنوعی، به یکی از مهم‌ترین بازارهای انویدیا تبدیل شده است.

کسب‌وکار «هوش مصنوعی فیزیکی» انویدیا اکنون حدود ۱۰ میلیارد دلار درآمد سالانه ایجاد می‌کند؛ رقمی که در مقایسه با درآمد ۳۰۳ میلیارد دلاری شرکت در چهار فصل منتهی به ژوئیه هنوز کوچک است. با این حال، جنسن هوانگ، مدیرعامل انویدیا، انتظار دارد این بخش طی دهه آینده ۱۰ برابر شود؛ رشدی که می‌تواند مسیر آینده شرکت را به اندازه بازار مراکز داده تغییر دهد.

انویدیا به دنبال فتح اقتصاد واقعی

استراتژی جدید انویدیا بر یک ایده ساده استوار است: اگر هوش مصنوعی می‌تواند حرکت انگشت یا برداشتن یک لیوان را در قالب تصویر شبیه‌سازی کند، چرا نتواند یک ربات را وادار به انجام همان حرکت کند؟

این نگاه، دامنه بازار انویدیا را از رایانش و مراکز داده به اقتصاد واقعی گسترش می‌دهد. خودروها، کارخانه‌ها، انبارها، ربات‌ها و پهپادها همگی می‌توانند به مصرف‌کنندگان جدید تراشه‌ها و نرم‌افزارهای این شرکت تبدیل شوند.

انویدیا برای این بازار تنها تراشه نمی‌فروشد. این شرکت مجموعه‌ای از سخت‌افزار و ابزارهای نرم‌افزاری را در اختیار توسعه‌دهندگان قرار می‌دهد تا ربات‌ها بتوانند آموزش ببینند، محیط اطراف خود را درک کنند و وظایف مختلف را انجام دهند.

مدل‌های باز مانند GR00T و Cosmos نیز بخشی از همین راهبرد هستند. توسعه‌دهندگان می‌توانند این مدل‌ها را دریافت، تغییر و برای کاربردهای مختلف رباتیک استفاده کنند.

به این ترتیب، انویدیا تلاش می‌کند همان الگویی را که سال‌ها پیش با فناوری CUDA در حوزه تراشه‌های رایانشی ایجاد کرد، در صنعت رباتیک نیز تکرار کند؛ یعنی سخت‌افزار و نرم‌افزار را در یک زنجیره واحد قرار دهد و توسعه‌دهندگان را به اکوسیستم خود وابسته کند.

چین؛ آزمایشگاه بزرگ رباتیک جهان

اهمیت چین در این استراتژی تصادفی نیست. چین بزرگ‌ترین بازار ربات‌های صنعتی جهان را در اختیار دارد و در نیمه نخست سال ۲۰۲۶ حدود ۹۰ درصد ربات‌های انسان‌نمای جهان در این کشور عرضه شده‌اند.

شرکت‌های چینی در تولید انبوه و تجاری‌سازی فناوری نیز توان بالایی دارند. همین موضوع باعث شده همکاری با آنها برای انویدیا فرصتی برای آزمایش فناوری در مقیاس واقعی باشد.

شرکت‌هایی مانند Unitree، Agibot و Fourier از جمله سازندگان ربات‌های چینی هستند که محصولات آنها در آزمایشگاه‌های انویدیا در آمریکا و چین برای جمع‌آوری داده و انجام آزمایش‌های مختلف مورد استفاده قرار گرفته‌اند.

شرکت‌های چینی همچنین از تراشه‌ها و ابزارهای نرم‌افزاری انویدیا برای آموزش و اجرای ربات‌ها استفاده می‌کنند. برخی شرکت‌ها حتی از نسل جدید تراشه‌های Thor این شرکت در سامانه‌های رباتیک خود بهره گرفته‌اند.

انویدیا نیز حضور خود در حوزه رباتیک و خودروهای خودران در چین را تقویت کرده و بر اساس اطلاعات منتشرشده در صفحات استخدامی و گفته‌های افراد نزدیک به شرکت، تیم‌های فعال در این حوزه را گسترش داده است.

تحریم تراشه‌ها، اما نه ربات‌ها

یکی از جنبه‌های جالب این ماجرا، تفاوت میان سیاست آمریکا در قبال هوش مصنوعی پیشرفته و کاربردهای رباتیک است. واشنگتن فروش قدرتمندترین تراشه‌های هوش مصنوعی انویدیا به چین را محدود کرده است، اما تجارت تراشه‌های مورد استفاده در ربات‌ها و خودروها همچنان فضای بیشتری برای فعالیت دارد.

این شکاف به انویدیا اجازه داده است حضور خود در صنعت رباتیک چین را حفظ کند؛ بازاری که می‌تواند در سال‌های آینده اهمیت بیشتری پیدا کند. البته شرکت‌های چینی به این وضعیت بی‌توجه نیستند. چین هم‌زمان سرمایه‌گذاری گسترده‌ای برای ساخت تراشه‌های بومی انجام داده تا وابستگی خود به شرکت‌های آمریکایی را کاهش دهد.

شرکت‌هایی مانند هواوی، بلک‌سم و هورایزن رباتیکس در حال توسعه گزینه‌های داخلی هستند و برخی سازندگان ربات نیز محصولات آنها را آزمایش می‌کنند.

با این حال، فعالان این صنعت می‌گویند استفاده از جایگزین‌های داخلی هنوز اولویت فوری بسیاری از شرکت‌ها نیست؛ اما اگر فناوری رباتیک به حوزه‌ای حساس‌تر از نظر امنیتی تبدیل شود، احتمال تغییر این وضعیت وجود دارد.

انویدیا همان بازی قدیمی را در رباتیک تکرار می‌کند

قدرت انویدیا تنها در ساخت تراشه نیست. نزدیک به دو دهه پیش، این شرکت فناوری CUDA را توسعه داد؛ بستری که به برنامه‌نویسان اجازه می‌دهد مستقیماً برای تراشه‌های انویدیا نرم‌افزار تولید کنند. همین ترکیب سخت‌افزار و نرم‌افزار به یکی از مهم‌ترین عوامل ایجاد مزیت رقابتی انویدیا تبدیل شد. اکنون همین الگو در حال ورود به رباتیک است.

اگر یک شرکت رباتیک محصول خود را بر اساس تراشه‌ها، مدل‌ها و ابزارهای نرم‌افزاری انویدیا توسعه دهد، تغییر زیرساخت در آینده برای آن هزینه‌بر خواهد بود. بنابراین هرچه تعداد بیشتری از شرکت‌ها وارد این اکوسیستم شوند، موقعیت انویدیا نیز مستحکم‌تر می‌شود.

این همان اثر شبکه‌ای است که می‌تواند «هوش مصنوعی فیزیکی» را از یک بازار سخت‌افزاری معمولی به یک سکوی فناورانه بسیار بزرگ تبدیل کند.

خودروهای خودران؛ نخستین بازار بزرگ

جنسن هوانگ معتقد است خودروهای خودران می‌توانند نخستین کاربرد رباتیک باشند که از نظر اندازه بازار و ارزش اقتصادی به سطحی برسد که برای انویدیا بسیار مهم باشد.

انویدیا در این حوزه با شرکت‌هایی مانند Waymo و تسلا همکاری دارد و در کنار آنها، شرکت‌های خودروسازی و سامانه‌های حمل‌ونقل خودران چینی نیز از فناوری این شرکت استفاده می‌کنند.

انویدیا همچنین رایانه‌های تخصصی برای برنامه‌ریزی و کنترل دستگاه‌های رباتیک عرضه می‌کند. جدیدترین محصول این خانواده، Jetson Orin Nano 2، در ۲۵ اوت ۲۰۲۶ معرفی شد و به عنوان یک رایانه پایه برای توسعه کاربردهای رباتیک در دسترس قرار گرفت.

در کنار انویدیا، شرکت‌هایی مانند اینتل و کوالکام نیز در بازار تراشه‌ها و ابزارهای هوش مصنوعی فیزیکی حضور دارند؛ بنابراین رقابت در این حوزه هنوز در مراحل ابتدایی قرار دارد.

“

«به نظر می‌رسد شرط‌بندی بزرگ انویدیا دیگر فقط بر سر تراشه نیست؛ این شرکت می‌خواهد به زیرساخت محاسباتی اقتصاد فیزیکی آینده تبدیل شود. اگر ربات‌ها، خودروهای خودران و کارخانه‌های هوشمند به‌سرعت گسترش پیدا کنند، ترکیب تراشه، نرم‌افزار و اکوسیستم توسعه‌دهندگان می‌تواند مزیتی شبیه سلطه انویدیا در مراکز داده ایجاد کند. اما چین هم‌زمان بزرگ‌ترین فرصت و یکی از جدی‌ترین تهدیدهای این مسیر است؛ بازاری که امروز مشتری انویدیاست، اما ممکن است فردا به رقیب آن تبدیل شود.»

بابک شیری

حضور خانواده هوانگ در پروژه رباتیک

اهمیت این بازار برای انویدیا حتی در ساختار مدیریتی شرکت نیز دیده می‌شود. جنسن هوانگ، دخترش مدیسون هوانگ را مسئول بازاریابی بخش هوش مصنوعی فیزیکی کرده و پسرش اسپنسر هوانگ نیز در جایگاه مدیر محصول در این حوزه فعالیت می‌کند.

مدیسون هوانگ در ماه اوت از کارخانه داده رباتیک ال‌جی در سئول بازدید کرد؛ کارخانه‌ای که پس از اعلام برنامه این شرکت برای ساخت یک ربات انسان‌نما با استفاده از مدل رباتیک انویدیا مورد توجه قرار گرفته است.

او یک روز بعد نیز در نمایشگاه جهانی رباتیک در پکن حضور یافت و از غرفه شرکت‌های چینی بازدید کرد؛ حضوری که نشان‌دهنده اهمیت بازار چین در برنامه رباتیک انویدیا است.

جمع‌بندی

انویدیا در حال ورود به مرحله‌ای است که در آن رشد آینده شرکت دیگر فقط به تعداد مراکز داده و میزان تقاضا برای آموزش مدل‌های هوش مصنوعی وابسته نیست. اگر پیش‌بینی جنسن هوانگ درست باشد و درآمد هوش مصنوعی فیزیکی طی یک دهه ۱۰ برابر شود، این بخش می‌تواند به یکی از ستون‌های اصلی کسب‌وکار انویدیا تبدیل شود.

چین در این میان نقشی دوگانه دارد؛ از یک سو یکی از مهم‌ترین مشتریان و محل آزمایش فناوری انویدیاست و از سوی دیگر، با سرمایه‌گذاری روی تراشه‌های بومی، می‌تواند در بلندمدت به یکی از جدی‌ترین رقبای این شرکت تبدیل شود.

به همین دلیل، آینده انویدیا در رباتیک تنها به کیفیت تراشه‌های آن وابسته نیست. توانایی شرکت برای ساخت یک اکوسیستم کامل از تراشه، نرم‌افزار، مدل هوش مصنوعی و توسعه‌دهنده تعیین خواهد کرد که آیا انویدیا می‌تواند همان سلطه‌ای را که در هوش مصنوعی مراکز داده به دست آورده، در اقتصاد واقعی نیز تکرار کند یا خیر.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.