انویدیا در یکی از حساس‌ترین مقاطع تاریخ خود با دو تحول هم‌زمان مواجه شده است: کناره‌گیری جنسن هوانگ از مدیرعاملی پس از افشای یک رابطه جنجالی و افزایش فشارهای سیاسی برای بازگشت او، و تشدید محدودیت‌های صادراتی آمریکا علیه دسترسی چین به تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی. اظهارات دونالد ترامپ، حمایت چهره‌هایی مانند ایلان ماسک و انتشار دادخواست عمومی، موضوع بازگشت هوانگ را به مسئله‌ای فراتر از یک تغییر مدیریتی تبدیل کرده است. بااین‌حال، گزارش واشنگتن‌پست نشان می‌دهد هیئت‌مدیره انویدیا برنامه‌ای برای بازگرداندن او ندارد. این اختلاف موضع در کنار تحولات تجاری آمریکا و چین، چشم‌انداز شرکت و انتظارات سرمایه‌گذاران را تحت تأثیر قرار داده است.
در یک نگاه
  • ترامپ از بازگشت هوانگ حمایت کرد، اما هیئت‌مدیره انویدیا ظاهراً مخالف این تصمیم است.
  • دادخواست بازگشت مدیرعامل سابق بیش از ۱۷۷ هزار امضا جمع‌آوری کرده است.
  • آمریکا دسترسی چین به تراشه‌های پیشرفته و خدمات مراکز داده کشورهای ثالث را محدودتر می‌کند.
  • سهام انویدیا ۴٫۶۴ درصد افت کرد و حدود ۳۴ درصد پایین‌تر از اوج ششم اکتبر قرار گرفت.

حمایت ترامپ از بازگشت جنسن هوانگ

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، روز دوشنبه ۱۶ نوامبر هنگام ترک کاخ سفید برای سفر آسیایی خود اعلام کرد با بازگشت جنسن هوانگ به مدیرعاملی انویدیا مخالفتی ندارد. او معتقد است هوانگ درس بزرگی گرفته و افراد زیادی خواهان بازگشت وی هستند. ترامپ همچنین احتمال داد موضوع در جریان دیدار با شی جین‌پینگ، رئیس‌جمهور چین، مطرح شود.

هوانگ هفته گذشته پس از پذیرش رابطه‌ای خارج از ازدواج با آلیس هوانگ، تبعه چینی که ظن ارتباط او با جاسوسی مطرح شده، از سمت خود کناره‌گیری کرد. گزارش‌ها همچنین از ارتباط او با یکی از مدیران شرکت سنگاپوری مگاسپید خبر داده‌اند؛ شرکتی فعال در اجاره توان پردازشی مراکز داده که به دلیل احتمال انتقال غیرقانونی تراشه به چین تحت بررسی قرار گرفته است. آلیس هوانگ و جنسن هوانگ نسبت خانوادگی ندارند.

ترامپ ضمن حمایت از مدیرعامل سابق انویدیا، درباره جاسوس‌بودن آلیس هوانگ ابراز تردید کرده و گفته است این موضوع باید بررسی شود. او همچنین تأکید کرده که رابطه‌اش با جنسن هوانگ تهدیدی برای امنیت ملی آمریکا ایجاد نکرده است.

مخالفت هیئت‌مدیره با بازگشت مدیرعامل سابق

درحالی‌که ترامپ از بازگشت هوانگ استقبال کرده، واشنگتن‌پست به نقل از فردی آگاه از موضع هیئت‌مدیره گزارش داده است که انویدیا در حال بررسی بازگرداندن او نیست. این موضوع اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا حمایت سیاسی و محبوبیت عمومی لزوماً به تصمیم رسمی یک شرکت تبدیل نمی‌شود.

دادخواست اینترنتی بازگشت هوانگ بیش از ۱۷۷ هزار امضا جمع‌آوری کرده است. ایلان ماسک، امجد مسعد، مدیرعامل رپلیت، و تیم سوئینی، مدیرعامل اپیک گیمز، از جمله نام‌های مطرح‌شده در میان حامیان هستند. واشنگتن‌پست نیز از حمایت بیش از ۹۰ هزار سهامدار سابق و حدود ۱۶۰۰ کارمند پیشین انویدیا خبر داده است.

سم آلتمن، مدیرعامل اوپن‌ای‌آی، ضمن تمجید از نقش هوانگ در انقلاب هوش مصنوعی، از اظهارنظر قطعی درباره ضرورت بازگشت او خودداری کرد. آلتمن با اشاره به تجربه برکناری و بازگشت خود به مدیریت اوپن‌ای‌آی در سال ۲۰۲۳، نسبت به شرایط هوانگ ابراز همدلی کرد. بااین‌حال، تأکید داشت که صنعت هوش مصنوعی بدون حضور او نیز به فعالیت ادامه خواهد داد.

محدودیت‌های تازه آمریکا علیه صادرات تراشه به چین

هم‌زمان با سفر ترامپ به آسیا و برنامه دیدار او با شی جین‌پینگ در شنژن، دولت آمریکا مقررات تازه‌ای برای محدودکردن دسترسی چین به تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی اعلام کرد. هدف اصلی این مقررات جلوگیری از دورزدن محدودیت‌های صادراتی از طریق مراکز داده مستقر در کشورهای ثالث است.

بر اساس چارچوب جدید، مراکز داده خارجی که حجم قابل‌توجهی از توان پردازشی را در اختیار شرکت‌های مستقر در چین قرار می‌دهند، باید ظرف ۹۰ روز مجوز صادرات آمریکا دریافت کنند؛ در غیر این صورت ممکن است با محدودیت‌های بیشتری مواجه شوند.

این الزام کشورهای سنگاپور، تایلند، مالزی، اندونزی و برزیل را نیز دربرمی‌گیرد. شرکت‌های فعال در این کشورها برای دریافت تراشه‌های پیشرفته باید مجوزهای مربوط را درخواست کنند؛ زیرا واشنگتن احتمال انتقال غیرقانونی تجهیزات به چین را در این مسیرها بالاتر ارزیابی کرده است. البته سامانه‌های مورد استفاده خرده‌فروشان اینترنتی و شبکه‌های اجتماعی از این الزام مشخص مستثنا هستند.

مقررات تازه همچنین چارچوب محدودکننده دوران بایدن درباره دسترسی جهانی به تراشه‌های هوش مصنوعی را رسماً لغو می‌کند. دولت بایدن در سال ۲۰۲۵ محدودیت‌هایی برای دسترسی جهانی به این تجهیزات مطرح کرده بود، اما دولت ترامپ اجرای آن را متوقف کرد و وعده تدوین چارچوب جایگزین داد. تأخیر در اجرای سیاست جدید، به گفته گزارش رویترز، امکان تداوم انتقال میلیاردها دلار تراشه محدودشده انویدیا به مراکز داده مورد استفاده شرکت‌های چینی را فراهم کرده بود.

پرونده مگاسپید و فشار بر وزارت بازرگانی

پرونده مگاسپید به یکی از نقاط حساس مناقشه صادرات فناوری تبدیل شده است. اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، اعلام کرده بود چهار نهاد دولتی خواهان قرارگرفتن این شرکت در فهرست محدودیت‌های تجاری بوده‌اند، اما وزارت بازرگانی تصمیم نهایی را اتخاذ نکرده است. این موضوع انتقادها از عملکرد هاوارد لاتنیک، وزیر بازرگانی، را افزایش داده است.

با وجود فشارها، ترامپ اعلام کرده قصدی برای برکناری لاتنیک ندارد و از عملکرد او رضایت دارد. وزیر بازرگانی نیز در سفر آسیایی رئیس‌جمهور حضور خواهد داشت. در مقابل، مگاسپید تأکید کرده است که تمام قوانین و الزامات کنترل صادرات آمریکا را رعایت می‌کند.

این تحولات نشان می‌دهد سیاست صادرات تراشه به چین صرفاً موضوعی تجاری نیست و اختلاف‌نظر درباره امنیت ملی، روابط اقتصادی و کنترل فناوری در داخل دولت آمریکا نیز ادامه دارد.

تأثیر تحولات بر سهام انویدیا

سهام انویدیا در داده‌های معاملاتی منتشرشده با قیمت ۱۵۵٫۲۹ دلار، افت روزانه ۴٫۶۴ درصدی را ثبت کرد. همچنین گزارش‌ها از کاهش حدود ۳۴ درصدی قیمت سهم نسبت به اوج ششم اکتبر حکایت دارند.

بااین‌حال، نمی‌توان تمام افت قیمت را به کناره‌گیری هوانگ یا اخبار مربوط به بازگشت او نسبت داد. نگرانی‌های نظارتی، محدودیت فروش به چین، ابهام مدیریتی و شرایط کلی بازار فناوری هم‌زمان بر انتظارات سرمایه‌گذاران اثر می‌گذارند.

محدودیت‌های جدید ممکن است علاوه بر فروش مستقیم تراشه، تقاضای غیرمستقیم از سوی مراکز داده خارجی را نیز کاهش دهند. از سوی دیگر، فشار بر دسترسی چین به محصولات آمریکایی می‌تواند انگیزه توسعه تراشه‌های داخلی این کشور را افزایش دهد و رقابت فناورانه را در بلندمدت تشدید کند.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است