خط گاز عربستان به مسیر تازه انتقال نفت تبدیل می‌شود؟

عربستان سعودی در حال بررسی طرح‌هایی برای افزایش ظرفیت صادرات نفت از طریق خط لوله به ۱۰ میلیون بشکه در روز است. به گفته شاهزاده عبدالعزیز بن سلمان، وزیر انرژی این کشور، تبدیل یک خط لوله گاز به خط انتقال نفت می‌تواند طی هفت تا هشت هفته، روزانه ۱.۲ میلیون بشکه به ظرفیت انتقال اضافه کند.

این اظهارات از اجرای سریع بخشی از برنامه‌ای بلندمدت حکایت دارد. وزارت انرژی عربستان گفته است افزایش ظرفیت خطوط لوله نفت به ۱۰ میلیون بشکه در روز، دو تا سه سال زمان می‌برد؛ بنابراین، تبدیل خط گاز می‌تواند پیش از تکمیل این توسعه، افزایش چشمگیری در ظرفیت ایجاد کند.

خط لوله شرق به غرب، که میدان‌ها و تأسیسات فرآوری نزدیک خلیج فارس را به بندر ینبع در دریای سرخ متصل می‌کند، حدود ۷ میلیون بشکه در روز ظرفیت دارد. پس از مختل‌شدن محموله‌های نفتی در تنگه هرمز در پی جنگ آمریکا و ایران، عربستان روزانه حدود ۴ میلیون بشکه نفت را از این مسیر به ینبع منتقل کرده است؛ رقمی که بنا بر گزارش رویترز، معادل حدود ۴ درصد عرضه جهانی است.

این مسیر نیز از حمله در امان نمانده است. خط لوله در ماه سپتامبر، پس از حمله پهپادی‌ای که از عراق انجام شد، از مدار خارج شد؛ عربستان این حمله را به شبه‌نظامیان عراقی نسبت داد. آرگوس به نقل از منابعی گزارش داد که سه ایستگاه از ۱۱ ایستگاه پمپاژ خط آسیب دیدند و خسارت به یکی از آن‌ها قابل‌توجه بود، اما خود خط لوله آسیب ندید. شاهزاده عبدالعزیز در ۶ اکتبر گفت جریان انتقال به نزدیک ۶ میلیون بشکه در روز بازگشته و عملیات حدود یک هفته پس از حمله از سر گرفته شده است.

در رویدادی جداگانه، آرامکو پس از حمله حوثی‌ها در اوایل سپتامبر، پالایشگاه جیزان با ظرفیت ۴۰۰ هزار بشکه در روز را در ساحل دریای سرخ تعطیل کرد.

بحث افزایش ظرفیت خط لوله پیش‌تر نیز مطرح شده بود. رویترز پیش‌تر به نقل از منابع گزارش داده بود که عربستان در حال بررسی افزایش ظرفیت خط شرق به غرب به میزان یک تا دو میلیون بشکه در روز است؛ طرحی که ممکن است امکان انتقال فرآورده‌های نفتی را نیز در بر بگیرد.

با این حال، ظرفیت بندر ینبع ممکن است به مانع اصلی تبدیل شود. داده‌های رهگیری کشتی‌ها نشان می‌دهد این بندر توان بارگیری حدود ۴.۵ میلیون بشکه در روز را دارد؛ ظرفیتی که از ظرفیت اسمی خط لوله کمتر است. در نتیجه، انتقال حجم بیشتری از نفت به افزایش متناسب ظرفیت بارگیری در پایانه نیز وابسته خواهد بود.

این طرح همچنین نشان می‌دهد ریاض خود را برای تداوم اختلال در تنگه هرمز آماده می‌کند. اکنون بازارها جزئیات خطی را که قرار است تغییر کاربری دهد، زمان‌بندی توسعه پایانه و امنیت مسیری را دنبال می‌کنند که پیش‌تر هدف حمله قرار گرفته است.