در یک نگاه تاکر کارلسون، مفسر محافظهکار، مدعی شد که واشنگتن ممکن است تنها چند روز با حمله هستهای به «کوه کلنگ» در نطنز فاصله داشته باشد. این ادعا همزمان با فشارهای نتانیاهو به ترامپ برای اقدام نظامی مطرح شده است. کارشناسان هشدار میدهند چنین حملهای علاوهبر تلفات سنگین انسانی و آلودگی گستردهی منابع آب، واکنش تند ایران، مسدود شدن تنگه هرمز و نابودی بازار انرژی را به دنبال خواهد داشت. استفاده از سلاح هستهای، هنجار هشتادساله جهانی را میشکند، خطر رقابت تسلیحاتی را افزایش داده و ثبات بینالمللی را به شدت به خطر میاندازد. تاکر کارلسون با ادعایی جنجالی، هفتهای پرتلاطم را رقم زده است. این مفسر محافظهکار ادعا میکند که واشنگتن احتمالا تنها چند روز با حمله هستهای به «کوه کلنگ» در مرکز ایران فاصله داشته باشد. او این ادعا را به نقل از منابع ناشناس مطرح و هیچ ارزیابی اطلاعاتی رسمی ارائه نمیدهد. با این وجود، چون این اظهارات در اوج برنامهریزیهای واشنگتن برای جنگ مطرح میشود، ارزیابی دقیق آن ضروری خواهد بود. کارلسون چه ادعایی مطرح کرد؟ کارلسون اواخر روز یکشنبه با انتشار پیامی طولانی در شبکه اجتماعی X، به نقل از یک منبع ناشناس مدعی شد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در حال لابی با دونالد ترامپ برای انجام این حمله است. او استدلال کرد که وجود ۳۰۰ فوت گرانیت، از تونلها محافظت و در نتیجه، سلاحهای هستهای را به تنها گزینه نظامی باقیمانده تبدیل میکند. او همچنین احتمال داد که تا ۷ نوامبر در این باره تصمیمگیری میشود. این هشدار در بستر تحولات اخیر منطقه، جنبهای نگرانکننده به خود میگیرد. بنا بر گزارشها، نتانیاهو روز شنبه ترامپ را تحت فشار گذاشته تا بلافاصله پس از انتخابات میاندورهای روز سهشنبه، به ایران حمله کند. با این وجود، ترامپ تاکنون ترجیح داده به مذاکرات فرصت دهد. البته، ترامپ از کوه کلنگ به عنوان «کار ناتمام» یاد کرده و به خبرنگاران در مار-ئه-لاگو گفت: «ما میتوانیم این کارها را خیلی سریع انجام دهیم». در مقابل، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، تأکید کرد که ترامپ هنوز هیچ تصمیمی درباره حملات جدید اتخاذ نکرده است. همزمان، لورا لومر، از فعالان حامی ترامپ، ادعای هستهای کارلسون را یک فریب خواند. کوه کلنگ کجاست؟ «کوه کلنگ» در جنوب مجتمع غنیسازی نطنز و در فاصله ۲۲۵ کیلومتری جنوب تهران واقع شده است. ایران در سال ۲۰۲۰ و به دنبال خرابکاری و تخریب کارگاه سانتریفیوژ در نطنز، حفر تونل در این منطقه را آغاز کرد و به آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) اطلاع داد که سانتریفیوژها را در آن مونتاژ خواهد کرد. براساس برآورد کارشناسان، تونلها حداقل ۱۰۰ متر زیر قله قرار دارند. با این حال، تحلیلگران این پرسش را مطرح میکنند که آیا بزرگترین بمبهای سنگرشکن متعارف ایالات متحده میتوانند به چنین عمقی نفوذ کنند یا خیر. جیمز اکتون، کارشناس بنیاد کارنگی، تردید دارد که حملات آمریکا بتواند کاری فراتر از تخریب تونلهای قابل دسترسی انجام دهد. از سوی دیگر، به باور سازمان اطلاعات اسرائیل، ایران پس از حملات پیشین، بخشی از اورانیوم غنیشده و سانتریفیوژهای پیشرفته خود را به این بخش منتقل کرده است. در مقابل، ایران هرگونه فعالیت هستهای در این سایت را رد میکند. انفجار هستهای چه پیامدهایی خواهد داشت؟ علم فیزیک هیچ نسخه قطعی و ایمنی برای چنین حملهای ارائه نمیدهد. در سال ۲۰۰۵، آکادمیهای ملی ایالات متحده به درخواست کنگره، سلاحهای هستهای نفوذکننده در زمین را بررسی و کارشناسان به این نتیجه رسیدند که بمب هستهای با انفجار کمعمق، تلفات انسانی به بار میآورد. آنها تعداد تلفات انسانی در نزدیکی مناطق مسکونی را بین هزاران تا بیش از یک میلیون نفر تخمین زدند. کارلسون هشدار میدهد که آلودگی ناشی از آن میتواند به خلیج فارس رسیده و منابع آب حدود ۱۰۰ میلیون نفر را تهدید کند. در این میان، جهت باد، قدرت انفجار و عمق زمین عوامل تعیینکننده هستند. رهبری ایران نیز پیشاپیش پاسخ خود را اعلام کرده و خواستار «پاسخی فوری، مؤثر و از نظر جغرافیایی نامحدود» به هرگونه تهدید شده است. تهران همچنین هشدار داده که جنگ جدید میتواند بسیار طولانیتر از درگیریهای قبلی باشد. پیامدهای منطقهای و زنجیرهای درگیری ایران پیشتر نشان داده که ابزار لازم برای مسدود کردن تنگه هرمز را در اختیار دارد و تنها چند روز پس از حملات فوریه، آن را بست. قبل از جنگ اسفندماه، حدود یکپنجم مصرف نفت جهانی از طریق این آبراه عبور میکرد که بخش عمدهای از آن روانه آسیا میشد و چین، هند، ژاپن و کره جنوبی خریداران اصلی آن بودند. بنابراین، یک حمله هستهای میتواند در ظرف چند روز ضربه سنگین دیگری به بازار انرژی و سوخت وارد کند. همچنین کشورهای حاشیه خلیج فارس که میزبان پایگاههای آمریکایی هستند، احتمالاً با موج جدیدی از حملات موشکی مواجه خواهند شد. نظریه بازیهای هستهای و خطر گسترش نبرد از زمان بمباران اتمی ناکازاکی در اوت ۱۹۴۵، هیچ کشوری از سلاح هستهای استفاده نکرده است. توماس شلینگ، اقتصاددان، چنین محدودیتهای آشکار و مشترکی را «نقاط کانونی» مینامد، خطوطی که رقبا به آنها احترام میگذارند زیرا هیچکس نمیتواند آنها را به دلخواه بازنویسی کند. در این راستا، انفجار از سوی آمریکا این خط قرمز را نقض میکند. پس از آن، هر رقیب مسلح به سلاح هستهای، معادلات و امتیازات خود را بازتعریف خواهد کرد. کارلسون هشدار میدهد که این سابقه میتواند مسکو را در اوکراین و پیونگیانگ را در برابر سئول جسورتر کند. او همچنین نسبت به از سرگیری تنشهای هستهای میان هند و پاکستان ابراز نگرانی میکند. منطق گسترش تسلیحات هستهای نیز به همین اندازه تاثیرگذار است. لیبی در سال ۲۰۰۳ برنامه هستهای خود را رها و در سال ۲۰۱۱، نیروی هوایی ناتو به معترضان کمک کرد تا معمر قذافی را سرنگون کنند. در مقابل، کره شمالی بمبهای خود را حفظ و حکومت آن همچنان پابرجا ماند. در حال حاضر نیز برخی از نمایندگان مجلس ایران برای خروج از پیمان منع گسترش تسلیحات هستهای (NPT) تلاش میکنند. در مجموع، حمله هستهای به کوه کلنگ شاید بتواند تعدادی از سانتریفیوژها را در زیر خاک مدفون کند، اما مطمئناً موضوع بسیار ارزشمندتری را از بین خواهد برد و آن «هنجاری است که در بیش از هشت دهه اخیر، سلاحهای هستهای را در غلاف نگاه داشته است».
نبض بازار رو با یک نگاه بگیر
تحلیل تکنیکال و فاندامنتال طلا و بازارها، همراه با گیجهای سنتیمنت، همیشه بهروز و در دسترس.