جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، به دونالد ترامپ توصیه کرده است سیاست «نه جنگ، نه توافق» در قبال ایران را حفظ کند و اجازه دهد فشارهای اقتصادی علیه تهران ادامه یابد. به گزارش آکسیوس به نقل از منابع آگاه، رتکلیف معتقد است تداوم فشار اقتصادی می‌تواند ایران را به پذیرش امتیازهای بیشتر وادار کند یا با افزایش نارضایتی‌های داخلی، زمینه بی‌ثباتی و اعتراضات مردمی را فراهم آورد.

این رویکرد در شرایطی مطرح شده که هم‌زمان گزارش‌هایی از وقوع انفجار در جزیره قشم و حمله احتمالی آمریکا به یک سامانه پدافند هوایی در این جزیره منتشر شده است. در چنین فضایی، واشنگتن ظاهراً با حفظ فشار اقتصادی و پرهیز از ورود به جنگی گسترده، به دنبال تغییر محاسبات تهران است؛ هرچند ادامه تنش‌های نظامی محدود نشان می‌دهد وضعیت «نه جنگ» نیز بدون اصطکاک امنیتی نیست.

توصیه رئیس سیا به ترامپ؛ حفظ فشار اقتصادی بدون ورود به جنگ

بر اساس گزارش باراک راوید، خبرنگار آکسیوس، جان رتکلیف به دونالد ترامپ توصیه کرده است رویکرد فعلی آمریکا در قبال ایران، یعنی سیاست «نه جنگ، نه توافق»، ادامه پیدا کند و کارزار فشار اقتصادی علیه تهران متوقف نشود.

به گفته منابع مورد استناد آکسیوس، رتکلیف به ترامپ گفته است تداوم فشارهای اقتصادی و افزایش مشکلات مالی ایران در نهایت می‌تواند تهران را به ارائه امتیازهای بیشتر وادار کند.

او همچنین معتقد است فشار اقتصادی طولانی‌مدت ممکن است بی‌ثباتی داخلی را به اندازه‌ای افزایش دهد که زمینه اعتراضات مردمی و شورش علیه حکومت فراهم شود.

این موضع در واقع توصیه رئیس سیا به رئیس‌جمهور آمریکاست و به معنای اتخاذ یک تصمیم قطعی در سیاست خارجی واشنگتن نیست. در گزارش آکسیوس نیز مشخص نشده است که ترامپ چه واکنشی به پیشنهاد رتکلیف نشان داده است.

سیاست «نه جنگ، نه توافق» چه معنایی دارد؟

اجرای این رویکرد به معنای پرهیز هم‌زمان از دو مسیر است: نخست، تشدید تنش‌ها تا سطح یک کارزار نظامی گسترده علیه ایران و دوم، حرکت به سمت دستیابی به یک توافق دیپلماتیک.

در عوض، واشنگتن با اتکا به فشارهای اقتصادی موجود تلاش می‌کند در طول زمان موضع تهران را تغییر دهد و آن را به پذیرش امتیازهای بیشتر سوق دهد.

بر اساس توصیه منتسب به رتکلیف، آمریکا به جای آغاز یک درگیری نظامی گسترده یا پیگیری فوری توافق، باید فشارهای فعلی را حفظ کند و منتظر تأثیر آن بر تصمیم‌گیری‌های ایران بماند.

انفجار در قشم و گزارش حمله آمریکا؛ تنش‌های نظامی همچنان ادامه دارد

توصیه رئیس سیا در شرایطی منتشر شده که گزارش‌هایی از افزایش تنش‌ها در خلیج فارس به گوش می‌رسد.

خبرگزاری دولتی ایرنا روز دوشنبه از وقوع چند انفجار در جزیره قشم، واقع در تنگه هرمز، خبر داد و اعلام کرد علت این انفجارها مشخص نیست.

در همین حال، شبکه تلویزیونی N12 اسرائیل گزارش داد که حمله آمریکا یک سامانه پدافند هوایی را در این جزیره هدف قرار داده است. این شبکه همچنین مدعی شد حمله مذکور بخشی از عملیات محدود آمریکا علیه ایران در هفته‌های اخیر بوده که بدون اطلاع‌رسانی رسمی انجام شده‌اند.

از سوی دیگر، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز مدعی شد یک پهپاد آمریکایی را بر فراز تنگه هرمز سرنگون کرده است.

مجموع این گزارش‌ها نشان می‌دهد که حفظ وضعیت «نه جنگ» لزوماً به معنای توقف اصطکاک‌های نظامی نیست و حتی در غیاب یک درگیری آشکار و گسترده، احتمال برخوردهای محدود همچنان وجود دارد.

پیامد سیاست پیشنهادی رتکلیف برای بازار نفت چیست؟

از منظر بازار انرژی، توصیه رئیس سیا به ادامه سیاست «نه جنگ، نه توافق» بیش از آنکه نشانه‌ای از نزدیک بودن حل‌وفصل بحران باشد، به تداوم بن‌بست میان تهران و واشنگتن اشاره دارد.

ادامه این وضعیت به معنای محدود ماندن عرضه نفت ایران و نبود چشم‌انداز فوری برای بازگشت بشکه‌های بیشتر نفت ایران به بازار از مسیر یک توافق احتمالی است.

از سوی دیگر، مؤلفه «نه جنگ» در این سیاست، دست‌کم در سطح نظری، ریسک وقوع یک درگیری تمام‌عیار و اختلال گسترده در تردد کشتی‌ها از تنگه هرمز را محدود می‌کند. با این حال، گزارش‌های مربوط به انفجارهای قشم و حملات محدود احتمالی آمریکا نشان می‌دهد تنش‌های نظامی در سطح پایین همچنان ادامه دارند.

نکته دیگر، ارزیابی رتکلیف درباره احتمال شکل‌گیری ناآرامی‌های داخلی در نتیجه فشار اقتصادی است. چنین وضعیتی ریسکی دشوارتر برای قیمت‌گذاری ایجاد می‌کند؛ زیرا بی‌ثباتی داخلی در ایران نیز می‌تواند تولید نفت و صادرات این کشور را با تهدید مواجه کند.

در مجموع، تداوم این شرایط می‌تواند باعث شود پریمیوم ریسک ژئوپلیتیکی همچنان در قیمت نفت باقی بماند؛ بدون آنکه لزوماً به افزایش شدید یا کاهش ناگهانی این صرف ریسک منجر شود.

در نهایت، دو پرسش اصلی پیش روی بازارها قرار دارد: آیا ترامپ توصیه رئیس سیا را می‌پذیرد و فشار اقتصادی را بدون حرکت به سمت جنگ یا توافق ادامه می‌دهد؟ و تهران در واکنش به این فشارها چه مسیری را انتخاب خواهد کرد؛ ارائه امتیازهای بیشتر، تشدید تنش‌ها در اطراف تنگه هرمز یا مواجهه با افزایش فشارهای داخلی؟