آمریکا باید برای بازگشایی تنگه هرمز، هفت شرط ایران را عملی کند.
نبض بازار رو با یک نگاه بگیر
تحلیل تکنیکال و فاندامنتال طلا و بازارها، همراه با گیجهای سنتیمنت، همیشه بهروز و در دسترس.
ورود به حساب
رمز عبور باید حداقل ۸ نویسه داشته باشد.
آمریکا باید برای بازگشایی تنگه هرمز، هفت شرط ایران را عملی کند.
ما از دیپلماسی هراسی نداریم و از گفتوگو بهعنوان ابزاری برای تأمین منافع ملت ایران و جلوگیری از تشدید ناامنی در منطقه استفاده میکنیم. تحقق هرگونه تفاهمی، منوط به تعهد قطعی برای توقف جنگ در تمامی جبههها، از جمله لبنان، است.
قیمت انرژی پس از گزارش روزنامه العربی الجدید درباره پیشرفت در مسیر توافق احتمالی میان آمریکا و ایران، با افت قابلتوجهی مواجه شد. بر اساس این گزارش، توافق احتمالی شامل امتیازدهی هستهای از سوی تهران و آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده ایران خواهد بود. واکنش بازار انرژی: نفت برنت: با افت ۲.۸ درصدی به ۱۰۱.۸۰ دلار رسید. نفت خام آمریکا (WTI): با کاهش ۱.۸ درصدی به ۹۴.۷۳ دلار رسید. گاز طبیعی اروپا (TTF): با افت ۶.۷ درصدی به ۸۸.۴۹ یورو بهازای هر مگاواتساعت رسید. نکته مهم: این گزارشها هنوز تأیید نشدهاند. این رسانه پیشتر نیز از پیشرفت دیپلماتیک میان تهران و واشنگتن خبر داده بود، اما آن تلاشها در نهایت به نتیجه نرسید.
روزنامه العربی الجدید به نقل از منابع نزدیک به تیم مذاکرهکننده گزارش داده است که ایران ممکن است در ازای آزادسازی بخشی از داراییهای مسدودشده خود، درباره برنامه هستهایاش امتیازاتی به آمریکا بدهد. به گفته این منابع، احتمال دارد دو طرف از طریق یک یادداشت تفاهم جدید، مشابه توافقی که در ژوئن گذشته مطرح شده بود، به تفاهم برسند. گفته میشود چارچوب پیشنهادی برای اعلام این تفاهم بهگونهای طراحی شده که هم واشنگتن و هم تهران بتوانند آن را دستاوردی برای خود قلمداد کنند و مدعی پیروزی در این مناقشه باشند. با این حال، این گزارشها هنوز بهطور رسمی تأیید نشدهاند و هیچ توافقی از سوی دو طرف اعلام نشده است.
بر اساس گزارش روزنامه العربی الجدید و به نقل از منابع نزدیک به تیم میانجیگری، واشنگتن پیشنویس یادداشت تفاهمی را که میانجیهای قطری به ایران ارائه کردهاند، تأیید کرده است. گفته میشود رایزنیها درباره چگونگی اعلام همزمان توافق از سوی دو طرف در جریان است. مذاکرهکنندگان همچنین در حال بررسی گامهای نخست برای دستیابی به یک توافق موقت هستند؛ توافقی که در پی آن، مذاکرات میان آمریکا و ایران از سر گرفته خواهد شد. با این حال، این گزارشها هنوز تأیید رسمی نشدهاند و هیچ توافقی بهطور رسمی اعلام نشده است.
العربی به نقل از منابع آگاه: واشنگتن و تهران هر دو از مواضع خود کوتاه آمدهاند. به نقل از منابع آگاه: واشنگتن و تهران درباره برنامه هستهای ایران و داراییهای مسدودشده، امتیازاتی به یکدیگر دادهاند. منابع نزدیک به تیم میانجیگری: آمریکا، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، همگی پیشنویس جدید یادداشت تفاهم ارائهشده از سوی قطر را تأیید کردهاند. آمریکا و ایران در پرونده هستهای و موضوع داراییهای مسدودشده، امتیازاتی دادهاند. اکنون مذاکرات بر سر تعیین گام نخست متمرکز است؛ از جمله اینکه چگونه دستیابی به یک توافق موقت اعلام شود و پس از آن، هر دو طرف به میز مذاکرات بازگردند.
پاسخی که محدود به محدوده جغرافیایی خاصی نخواهد بود
تلاشهای دیپلماتیک برای پیشبرد مذاکرات میان تهران و واشنگتن وارد مرحله تازهای شده است. یک مقام مطلع از گفتوگوها میگوید میانجیهای قطری انتظار دارند ایران و آمریکا طی ۳۶ ساعت آینده درباره پیشنهاد جدید ارائهشده برای پیشبرد مذاکرات پاسخ دهند؛ موضوعی که میتواند مسیر رایزنیهای بعدی دو طرف را مشخص کند.
در یک نگاه با وجود ادامه درگیری ایران و آمریکا، قراردادهای آتی طلا پس از ناکامی در عبور از مقاومت ۳۹۵۵ دلار، به محدوده ۳۹۲۰ دلار بازگشتهاند. سطح ۳۸۸۰ دلار حمایت فوری و مهم طلاست؛ شکست آن میتواند مسیر را برای آزمایش حمایتهای ۳۸۵۰ و ۳۷۷۷ دلار در ادامه هفته باز کند. تحلیلگر اینوستینگ معتقد است افزایش فشارهای تورمی ناشی از انرژی و نبود چشمانداز روشن برای توافق صلح، همچنان ریسک نزولی طلا را بالا نگه میدارد. در صورت ادامه افت طلا، دلار آمریکا و ین ژاپن از نگاه این تحلیلگر میتوانند مقصد جذابتری برای جریان سرمایه بهعنوان دارایی امن باشند. با وجود ادامه درگیریهای نظامی در خاورمیانه و افزایش نگرانیها درباره امنیت تنگه هرمز، قیمت قراردادهای آتی طلا همچنان تحت فشار فروش قرار دارد. تحلیلگر اینوستینگ معتقد است تشدید تنشهای ژئوپلیتیک تاکنون نتوانسته تقاضای پناهگاه امن را به نفع طلا تقویت کند و در صورت ازدسترفتن حمایت ۳۸۸۰ دلاری، قیمت ممکن است به سمت سطوح پایینتر حرکت کند. تشدید درگیری در تنگه هرمز؛ چرا طلا تقویت نشد؟ در سوم نوامبر، همزمان با ورود درگیری ایران و آمریکا به دویستوچهلونهمین روز، ارتش آمریکا حملاتی را با عنوان «دفاعی محدود» علیه اهدافی در ایران و در محدوده تنگه هرمز انجام داد. به گزارش آسوشیتدپرس، این حملات پس از تهدیدهای مرتبط با موشکهای زمینبههوا علیه داراییهای آمریکا صورت گرفت. در همین حال، جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، از پیشرفت در مذاکرات غیرمستقیم صلح با ایران خبر داده است. تهران، در مقابل، همچنان بر این موضع تأکید دارد که آمریکا باید پیش از هرگونه توافق، محاصره دریایی را لغو کند و خواستههای ایران را بپذیرد. سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز اعلام کرده است دو نفتکش حامل نفت خام پس از برخورد با مینهای دریایی در تنگه هرمز دچار آتشسوزی شدهاند. این تحولات در شرایطی رخ داده که کشورهای حوزه خلیج فارس حمله روز جمعه به یک کشتی حامل گاز طبیعی مایعشده (LNG) متعلق به قطر را محکوم کردهاند. با وجود این تحولات و افزایش نگرانیهای ژئوپلیتیک، بازار طلا برخلاف انتظاری که معمولاً از داراییهای امن وجود دارد، با تقاضای قابلتوجهی روبهرو نشده است. تحلیلگر معتقد است نگرانیهای فزاینده درباره تحولات جنگ در این هفته، نهتنها در آمریکا بلکه در اسرائیل نیز میتواند بر فضای بازارها اثر بگذارد. انتخابات آمریکا و ریسکهای سیاسی؛ بازارها در انتظار تحولات تازه در کنار تحولات خاورمیانه، انتخابات آمریکا نیز در روز سهشنبه در کانون توجه قرار گرفته است. میلیونها رأیدهنده برای تعیین حزبی که کنترل کنگره را در اختیار خواهد داشت، پای صندوقهای رأی میروند. در صورت کسب اکثریت کنگره از سوی دموکراتها، پیشبرد برنامه قانونگذاری دونالد ترامپ با مانع روبهرو خواهد شد. طبق گزارش منبع، از مجموع ۲۱۰ میلیون رأیدهنده ثبتنامشده، حدود ۵۴ میلیون نفر پیش از روز انتخابات، از طریق رأیگیری حضوری زودهنگام و پستی رأی خود را ثبت کردهاند. در این انتخابات: تمام ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان آمریکا به رأی گذاشته شده است. ۳۵ کرسی از مجموع ۱۰۰ کرسی سنا در معرض رقابت قرار دارد. رأیدهندگان در ۳۶ ایالت نیز فرمانداران خود را انتخاب میکنند. در رقابت انتخاباتی ایالت میشیگان برای کرسی سنای آمریکا، دموکراتها حول عبدل السید، نامزد این حزب، گرد آمدهاند. این رقابت پس از آن تحت تأثیر قرار گرفت که هیلی استیونز، نماینده دموکرات مجلس نمایندگان، بهطور غیرمنتظره از رقیب جمهوریخواه او، مایک راجرز، حمایت کرد. همچنین دیوان عالی آمریکا درخواست دونالد ترامپ برای جلوگیری از شمارش ۲۰ هزار رأی پستی در ایالت کالیفرنیا را رد کرده است. این تصمیم تنها چند ساعت پس از آن اعلام شد که ترامپ در یک سخنرانی تلویزیونی سراسری، وضعیت اقتصادی آمریکا را «در حال رونق» توصیف کرد. دلار و ین ژاپن؛ مقصد احتمالی سرمایه در صورت افت بیشتر طلا تحلیلگر وبسایت اینوستینگ معتقد است در شرایط فعلی، احتمال دارد بخشی از سرمایهها به سمت دلار آمریکا منتقل شود. از نگاه او، اگر افت طلا ادامه پیدا کند، ین ژاپن نیز میتواند به یکی از جذابترین گزینههای پناهگاه امن تبدیل شود. این دیدگاه در شرایطی مطرح شده که قراردادهای آتی طلا مطابق با الگویی حرکت کردهاند که تحلیلگر در گزارشهای قبلی خود در دوم نوامبر ۲۰۲۶ با عناوین «بازیابی طلا همچنان شکننده است؛ تشدید نظامی خطر فروش را زنده نگه میدارد» و «بازگشت تکنیکال طلا، تأثیر افزایش ریسکهای ژئوپلیتیک را برجسته میکند» مطرح کرده بود. تحلیلگر همچنین در گزارش ۲۸ اکتبر ۲۰۲۶ خود با عنوان «طلا در آستانه آزمایش ۳۹۳۹ دلار؛ سیاست فدرال رزرو در برابر هزینه ۴۷ میلیارد دلاری جنگ ایران» سطوح کلیدی بازار را مشخص کرده بود. هرچند قیمت قراردادهای آتی طلا پس از شکست حمایت مهم قبلی، روز دوشنبه دوباره رشد کرد و تا سقف ۳۹۵۵ دلار بالا رفت، اما از روز جمعه در همین محدوده با فشار فروش قابلتوجهی مواجه شده است. در معاملات روز سهشنبه نیز قیمت بار دیگر عقبنشینی کرد و به ۳۹۲۰.۴۵ دلار رسید. حمایت ۳۸۸۰ دلار؛ سطح تعیینکننده برای ادامه مسیر طلا از نگاه تحلیلگر، سطح ۳۸۸۰ دلار حمایت فوری و مهم قراردادهای آتی طلا در معاملات روز سهشنبه است. شکست این سطح میتواند قیمت را در ادامه هفته به سمت حمایتهای بعدی در ۳۸۵۰ و ۳۷۷۷ دلار هدایت کند. این سناریو در شرایطی مطرح شده که به ارزیابی تحلیلگر، فشارهای تورمی ناشی از افزایش قیمت انرژی روزبهروز بیشتر میشوند و همچنان چشمانداز روشنی از دستیابی به توافق صلح وجود ندارد. او این وضعیت را نوعی بنبست برای طلا توصیف میکند؛ زیرا تداوم تنشهای ایران و آمریکا از یک سو ریسکهای ژئوپلیتیک را بالا نگه داشته، اما از سوی دیگر، افزایش فشارهای تورمی ناشی از انرژی و احتمال تغییر مسیر سرمایه به سمت دلار و ین، مانع از تقویت تقاضای پناهگاه امن برای طلا شده است. تحلیلگر در گزارش دیگری با عنوان «بنبست طلا؛ تداوم تنشهای ایران و آمریکا فشار نزولی را طولانی میکند» که در ۷ ژانویه ۲۰۲۶ منتشر شده بود، نیز به این وضعیت اشاره کرده است. او معتقد است حتی پس از گذشت بیش از ۱۰ ماه، قراردادهای آتی طلا دوباره به محدوده قیمتهای نوامبر ۲۰۲۵ نزدیک شدهاند و برای حفظ حمایت مهمی در نمودار روزانه تلاش میکنند.
بازار سهام آمریکا در پیشگشایش سهشنبه سوم نوامبر ۲۰۲۶ محتاط بود. سرمایهگذاران نتایج انتخابات میاندورهای، هشدار اپل درباره هزینه تراشههای حافظه و بازده سرمایهگذاری هوش مصنوعی را ارزیابی میکردند. افزایش نفت نیز بر ابهامها افزود. در یک نگاه قراردادهای آتی شاخصهای آمریکا دوگانه بود؛ داوجونز افت کرد و نزدک رشد داشت. اپل از فشار هزینه تراشههای حافظه بر حاشیه سود فصل تعطیلات خبر داد. نزدک ۱۰۰ بیش از ده درصد از اوج پایانی خود عقب نشست و وارد محدوده اصلاح شد. انتخابات، سیاست مالی و تنشهای ایران از عوامل اصلی عدمقطعیت بازار بودند. بازار سهام آمریکا؛ واگرایی شاخصها در ساعت ۵:۰۶ صبح به وقت شرق آمریکا، قراردادهای آتی داوجونز ۰٫۴۲ درصد، معادل ۲۱۹ واحد، افت کردند. اساندپی ۵۰۰ با رشد ۰٫۰۲ درصدی تقریباً ثابت بود و نزدک ۱۰۰ حدود ۰٫۴۶ درصد افزایش یافت. نزدک ۱۰۰ دوشنبه بیش از ده درصد پایینتر از رکورد پایانی خود بسته شد و وارد محدوده اصلاح شد. نگرانی اصلی، رشد هزینه زیرساخت هوش مصنوعی و نبود شواهد کافی از بازده متناسب این مخارج است. اپل؛ فشار هزینه بر سودآوری سهام اپل پس از هشدار درباره افزایش هزینه تراشههای حافظه افت کرد. این روند میتواند حاشیه سود ناخالص فصل تعطیلات، یکی از دورههای مهم فروش شرکت، را کاهش دهد. رشد فروش بهتنهایی تضمینکننده افزایش سود نیست. جایگاه بزرگ اپل در بازار آمریکا باعث میشود تغییر انتظارات سودآوری آن بر کل گروه فناوری اثر بگذارد. اکنون کیفیت رشد و تبدیل فروش به جریان نقدی نیز اهمیت دارد. هوش مصنوعی؛ آزمون بازده سرمایهگذاری شرکتهای فناوری برای توسعه هوش مصنوعی هزینههای سنگینی دارند و برخی برای تأمین مالی به بازار بدهی روی آوردهاند. افزایش هزینه استقراض، اثبات درآمدزایی و بازده سرمایه را دشوارتر میکند. بازار اکنون بهجای وعده سرمایهگذاری، شواهد رشد درآمد، بهرهوری و حاشیه سود میخواهد. طولانیشدن فاصله هزینه و درآمد میتواند ارزش سهام شرکتهای پیشرو را نیز تحت فشار بگذارد. واکنش شرکتها؛ عملکرد خوب، واکنش محتاطانه پالانتیر با وجود عملکرد بهتر از انتظار و پیشبینی درآمدی بالاتر برای سهماهه پایانی، افت کرد. این واکنش اهمیت انتظارات قبلی و ارزشگذاری سهم را نشان میدهد. انویدیا پس از چهار جلسه افت افزایش یافت و AMD پیش از گزارش فصلی مورد توجه بود. اهر و هارمونیک نیز پس از افزایش پیشبینی درآمد سالانه رشد کردند. انتخابات میاندورهای و سیاست مالی انتخابات میتواند توازن قدرت کنگره و مسیر سیاست اقتصادی را تغییر دهد. نظرسنجیها احتمال بازپسگیری مجلس نمایندگان از سوی دموکراتها را مطرح میکردند، اما کنترل سنا نامشخص بود. سوسیته ژنرال نگرانی از مخارج دولت و کسری بودجه را عامل نوسان میداند. مورگان استنلی اما معتقد است انتخابات میتواند بخشی از بلاتکلیفی را رفع کند و اصلاح بازار از ژوئن را به مراحل پایانی برساند؛ برداشتی که تضمینکننده بازگشت صعودی نیست. نفت، ایران و بازارهای اروپا نفت پس از افت جلسه قبل افزایش یافت؛ اظهارات مقام ایرانی درباره دوربودن توافق پایان جنگ و گزارش حمله آمریکا به جزیره قشم بر نگرانیها افزود. ترامپ احتمال حمله دوباره پس از انتخابات را رد کرد. بازارهای اروپا از مسیر نرخ بهره، انرژی، تجارت و جریان سرمایه از تحولات آمریکا اثر میپذیرند. گزارش مبنا داده از شاخصهای اروپا ندارد؛ بنابراین ارزیابی عددی عملکرد روزانه آنها ممکن نیست. در ارزیابی کوتاهمدت، چند عامل باید همزمان دنبال شوند. نخست، راهنمایی شرکتها درباره هزینه قطعات و حاشیه سود مشخص میکند فشار اپل موردی است یا به زنجیره فناوری گسترش مییابد. دوم، گزارش AMD میتواند نشانهای از وضعیت تقاضای پردازندهها و سرمایهگذاری مراکز داده ارائه کند. سوم، واکنش بازده اوراق خزانهداری به نتیجه انتخابات بر نرخ تنزیل و ارزش سهام رشدمحور اثر خواهد گذاشت. در نهایت، مسیر نفت میتواند انتظارات تورمی را تغییر دهد و بر تصمیمهای پولی اثر غیرمستقیم بگذارد. ترکیب این متغیرها، نه یک تیتر خبری منفرد، جهت پایدار بازار را روشنتر خواهد کرد. بهویژه در سهام با ارزشگذاریهای بالا و حساسیت زیاد. در ترجمه برخی نقاط از متن از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
بازارهای سهام در سوم نوامبر زیر فشار تردید درباره بازده سرمایهگذاری هوش مصنوعی و تشدید تنشهای خاورمیانه قرار گرفتند. محرک اصلی احتیاط در اروپا، نگرانیهای شکلگرفته پیرامون شرکتهای فناوری آمریکا بود: نتایج ضعیف برخی شرکتهای رایانش ابری، چشمانداز حاشیه سود اپل و ارزشگذاری بالای سهام فناوری. همزمان، گزارش حمله آمریکا به جزیره قشم و بازگشت نفت برنت به بالای ۱۰۰ دلار، ریسک انرژی و تورم را برجسته کرد. در یک نگاه نگرانی از ارزشگذاری هوش مصنوعی، سهام فناوری را در آمریکا و اروپا تحت فشار گذاشت. چشمانداز حاشیه سود اپل، احتیاط سرمایهگذاران را تشدید کرد. تنش پیرامون ایران، نفت برنت را پس از افت روز قبل به بالای ۱۰۰ دلار بازگرداند. استوکس ۶۰۰ اروپا با افت ۰.۴ درصدی به ۶۴۷.۱۳ واحد رسید. آمریکا؛ کانون نگرانی بازارهای جهانی نتایج ناامیدکننده شرکتهای بزرگ رایانش ابری آمریکا، تردید درباره بازده زیرساخت هوش مصنوعی را افزایش داده است. سرمایهگذاران نسبت میان هزینه سنگین توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی و بازده اقتصادی آن را دوباره میسنجند. غولهای فناوری برای توسعه مراکز داده، تراشهها و ظرفیت پردازشی هزینههای سنگینی کردهاند. اکنون بازار علاوه بر وعده رشد، شواهد تبدیل این هزینهها به درآمد، سود عملیاتی و جریان نقدی را میخواهد. ناهماهنگی درآمدزایی با شتاب سرمایهگذاری میتواند ارزشگذاری حتی شرکتهای قدرتمند را زیر سؤال ببرد. این نگرانی الزاماً به معنای پایان چرخه هوش مصنوعی نیست؛ مسئله، زمانبندی بازده و کیفیت تقاضاست. برخی پروژهها ممکن است عقب بیفتند، اما نیاز به ظرفیت پردازشی بیشتر همچنان پابرجاست. اپل؛ آزمون حاشیه سود چشمانداز محتاطانه اپل درباره حاشیه سود ناخالص در فصل مهم تعطیلات، بر فضای منفی افزود. وقتی شرکتی با جایگاه اپل درباره حاشیه سود آینده محتاط است، حساسیت بازار نسبت به کیفیت سودآوری کل صنعت فناوری افزایش مییابد. واکنش منفی، پرسشی بزرگتر درباره قیمتگذاری رشد آینده است؛ هرچه انتظارات بالاتر باشد، فاصله عملکرد واقعی با پیشبینیها نوسان بیشتری ایجاد میکند. انتخابات میاندورهای و سیاستگذاری انتخابات میاندورهای آمریکا نیز بر تصمیم معاملهگران سایه انداخته است. نتیجه آن میتواند ارزیابی سرمایهگذاران از مسیر سیاستگذاری و سرمایهگذاری در هوش مصنوعی را تغییر دهد. به گفته مدیر سرمایهگذاری سهام اروپایی در بانک بیانپی پاریبا، پیروزی دموکراتها ممکن است چشمانداز سرمایهگذاری بیشتر در هوش مصنوعی را برای برخی شرکتهای اروپایی مبهم کند. اثر نهایی به سیاستهای اجرایی و واکنش شرکتها بستگی دارد. اروپا؛ افت فناوری، مقاومت برخی صنایع شاخص استوکس ۶۰۰ اروپا در ساعت ۹:۵۵ گرینویچ با کاهش ۰.۴ درصدی به ۶۴۷.۱۳ واحد رسید. بخش فناوری ۱.۶ درصد افت کرد و از مهمترین عوامل فشار بر شاخص بود. سهام استیمایکرو و ایاسامال نیز بیش از ۱.۱ درصد کاهش داشتند و زیمنس انرژی نزدیک به یک درصد پایین آمد. در مقابل، درَکس بریتانیا پس از توافق با بروکفیلد و رادیانت برای توسعه مرکز داده، حدود ۹ درصد رشد کرد؛ پروژهای با سرمایهگذاری بالقوه بیش از ۲۰ میلیارد پوند. این واکنش نشان میدهد نگرانی از ارزشگذاری سهام، لزوماً تقاضای زیرساخت هوش مصنوعی را تضعیف نکرده است. بایر پس از افزایش پیشبینی سود سال ۲۰۲۶ حدود ۴.۴ درصد رشد کرد. لوفتهانزا با وجود کاهش پیشبینی سود سالانه، ۳.۳ درصد افزایش یافت و فیلیپس نیز پس از توافق مقدماتی با وزارت دادگستری آمریکا درباره پایان تحقیقات مرتبط با فراخوان تجهیزات تنفسی و خواب، ۴.۳ درصد رشد کرد. در مقابل، آدیداس پس از کاهش توصیه کارگزاری یوبیاس به «فروش»، حدود ۲ درصد افت کرد. نفت و ژئوپلیتیک؛ بازگشت ریسک تورمی گزارش حملات آمریکا به جزیره قشم در تنگه هرمز، در کنار اعلام آمادگی قبلی ایران برای گفتوگوهای صلح، ابهام ژئوپلیتیکی را افزایش داد. نفت برنت پس از افت ۷ درصدی جلسه قبل، حدود ۱.۳ درصد بالا رفت و از ۱۰۰ دلار در هر بشکه عبور کرد. تداوم تنش در این منطقه میتواند نگرانی درباره امنیت عرضه انرژی، هزینه حملونقل و فشار تورمی را تشدید کند؛ عواملی مهم برای صنایع انرژیبر و سیاست پولی. در ترجمه برخی نقاط از متن از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
در یک نگاه تیم میانجیگری قطر که شامگاه دوشنبه به تهران سفر کرده بود، به دوحه بازگشته است. سخنگوی وزارت خارجه قطر تأکید کرده که گفتوگوها میان طرفها همچنان ادامه دارد. ایران و آمریکا در حال بررسی پیشنهاد ارائهشده از سوی میانجیها هستند. قطر همچنان به دستیابی به توافقی برای فراهمکردن زمینه مذاکرات آینده امیدوار است و میگوید هر دو طرف به روند میانجیگری متعهد هستند. تلاشهای دیپلماتیک برای کاهش اختلافات میان تهران و واشنگتن ادامه دارد. سخنگوی وزارت خارجه قطر اعلام کرده است که تیم میانجیگری این کشور پس از انجام گفتوگوهای تازه در تهران به دوحه بازگشته، اما رایزنیها متوقف نشده است؛ ایران و آمریکا اکنون در حال بررسی پیشنهاد ارائهشده هستند. بازگشت هیئت قطری از تهران؛ مذاکرات ادامه دارد سخنگوی وزارت خارجه قطر اعلام کرد تیم میانجیگری این کشور که شامگاه دوشنبه برای انجام مذاکرات بیشتر با ایران به تهران سفر کرده بود، به دوحه بازگشته است. بااینحال، بازگشت این هیئت به معنای پایان رایزنیها نیست. به گفته سخنگوی وزارت خارجه قطر، تلاشها برای پیشبرد مذاکرات همچنان ادامه دارد. ایران و آمریکا پیشنهاد میانجیها را بررسی میکنند یکی از مهمترین بخشهای اظهارات مقام قطری، تأیید بررسی پیشنهاد ارائهشده از سوی میانجیها توسط دو طرف است. سخنگوی وزارت خارجه قطر گفت ایران و آمریکا در حال حاضر مشغول بررسی این پیشنهاد هستند. او همچنین تأکید کرد که هر دو کشور به روند میانجیگری متعهد ماندهاند. امید قطر به توافق و آغاز مذاکرات آینده سخنگوی وزارت خارجه قطر ابراز امیدواری کرد که همچنان فرصتی برای دستیابی به توافق وجود داشته باشد؛ توافقی که بتواند زمینه را برای مذاکرات بعدی فراهم کند. این اظهارات در حالی مطرح میشود که پیشتر یک دیپلمات از بررسی تازهترین پیشنهادهای میانجیها توسط تهران و واشنگتن خبر داده بود و رئیس مجلس ایران نیز اعلام کرده بود تهران پاسخ خود را به آمریکا ارائه کرده و اکنون توپ در زمین واشنگتن است. با وجود ادامه تلاشهای دیپلماتیک و بررسی پیشنهادها، هنوز جزئیات توافق احتمالی یا نتیجه بررسیهای دو طرف اعلام نشده است.
امین ناصر، مدیرعامل شرکت نفتی آرامکو عربستان اعلام کرد، این شرکت در حال بررسی مسیرهای جدید صادرات نفت و افزایش ظرفیت انتقال انرژی در خارج از عربستان است که شامل احتمال توسعه خط لوله نفت شرق به غرب عربستان نیز میشود. مدیرعامل شرکت آرامکو امروز سهشنبه تأکید کرد آرامکو همچنان آمادگی دارد در صورت لزوم، تولید نفت خود را به سرعت افزایش دهد. جنگ امریکا و اسرائیل علیه ایران باعث کاهش تولید نفت آرامکو شده است. با این حال، افزایش قیمت جهانی نفت تا حدی کاهش درآمد ناشی از افت حجم تولید و صادرات را جبران کرده است. آرامکو نفت خام خود را از طریق پایانههای نفتی واقع در سواحل شرقی عربستان در خلیج فارس که مسیر سنتی صادرات این کشور محسوب میشوند و از طریق پایانههای غربی در ساحل دریای سرخ که خط لوله «شرق به غرب» به آنجا ختم میشود، صادر میکند.
در یک نگاه شرکت XRG، بازوی سرمایهگذاری بینالمللی ADNOC امارات، طی توافقی در نمایشگاه ADIPEC ۲۰۲۶، سهم ۱۶.۶۷ درصدی شل در پروژه گاز مایع شمال غربی استرالیا را خریداری کرد. این خرید کلان که انتظار میرود تا سال ۲۰۲۷ نهایی شود که نخستین ورود XRG به بازار LNG استرالیا بوده و دسترسی این شرکت اماراتی را به بازارهای روبهرشد آسیا و اقیانوسیه به طور چشمگیری افزایش میدهد. شل با این واگذاری به دنبال بهینهسازی داراییها و افزایش فروش جهانی LNG است، XRG نیز آن را گامی در جهت توسعه سبد سرمایهگذاری ۱۵۰ میلیارد دلاری خود میداند. شرکت XRG، بازوی سرمایهگذاری بینالمللی شرکت ملی نفت ابوظبی (ADNOC)، اعلام کرد که قرارداد خرید سهام شرکت شل در پروژه گاز مایع شمال غربی در استرالیا به مبلغ ۱.۴۵ میلیارد دلار را امضا کرده است. این قرارداد شامل ۱۶.۶۷ درصد سهام این پروژه به همراه پرداختهای دیگر، مشروط به دستیابی به اهداف خاص است. طبق توافق، خرید سهام شل در پروژه بزرگ گاز مایع استرالیا توسط XRG پس از اخذ مجوزهای قانونی لازم و برآورده شدن شرایط معامله، تکمیل میشود. این توافقنامه در حاشیه نمایشگاه و کنفرانس بینالمللی نفت ابوظبی (ADIPEC 2026) امضا شد که نشاندهنده نخستین سرمایهگذاری XRG در بخش گاز مایع استرالیا و در راستای برنامه این شرکت برای گسترش سبد سرمایهگذاری بینالمللی خود در بخش گاز است. جزئیات قرارداد XRG و شل شرکت شل موافقت کرده است که ۱۶.۶۷ درصد سهام غیرعملیاتی خود در پروژه فلات قاره شمال غربی به مبلغ ۱.۴۵ میلیارد دلار به شرکتهای وابسته به XRG بفروشد. طبق اعلام شل، انتظار میرود این معامله در سال ۲۰۲۷ نهایی شود، مشروط بر اینکه مجوزهای قانونی و شرایط نهایی توافقشده رعایت شود. این معامله، سهمی ارزشمند در یکی از مهمترین پروژههای صادراتی LNG استرالیا را برای غول اماراتی به ارمغان میآورد و دسترسی آن را به بازارهای کلیدی آسیا و اقیانوسیه گسترش میدهد. XRG میخواهد حضور خود در این بازار را از طریق سرمایهگذاری روی داراییها و زیرساختهای فعال تولید گاز تقویت کند. در سوی دیگر، این توافق بخشی از راهبرد کلان شل برای واگذاری داراییهای قدیمیتر و هدایت سرمایهها به سمت فرصتهای سودآورتر بهشمار میرود. هرچند این شرکت همچنان متعهد به توسعه جهانی بخش گاز مایع است. بنا بر گزارش رویترز، شل هدفگذاری کرده است تا حجم فروش LNG خود را تا سال ۲۰۳۰ سالانه بین ۴ تا ۵ درصد افزایش دهد. پروژه LNG شمال غربی استرالیا پروژه شمال غربی یکی از بزرگترین تأسیسات صادرات گاز طبیعی مایع استرالیا است که ظرفیت مایعسازی گاز آن ۱۴.۳ میلیون تن در سال را دارد و منابع باقیمانده آن حدود ۴.۴ تریلیون فوت مکعب گاز طبیعی تخمین زده میشود. این پروژه شامل گروهی از شرکتهای مشترک بههمپیوسته با مشارکت شرکتهای جهانی از جمله وودساید انرژی، شورون، بیپی و شل به همراه شرکتهای میتسویی و CNOOC است. این پروژه در بیش از چهار دهه اخیر به توسعه صنعت گاز مایع استرالیا کمک، از عرضه گاز به بازار داخلی حمایت و در صادرات انرژی، ایجاد شغل و ارتقای تجارت بینالمللی نقش داشته است. چشمانداز و اهداف راهبردی محمد الاریانی، رئیس بخش بینالمللی گاز XRG، اعلام کرد که این پروژه نقش محوری در ایجاد صنعت گاز مایع در استرالیا داشته است و خاطرنشان کرد که این سرمایهگذاری با هدف حمایت از پایداری بلندمدت آن و افزایش عرضه گاز به بازار داخلی و بازارهای صادراتی انجام میشود. وی افزود که این پروژه، ظرفیت تولید فعلی، زیرساختهای راهبردی و چشماندازهای آتی را با هدف توسعهی فعالیتهای اکتشاف و تولید ترکیب میکند که کاملاً در راستای برنامههای شرکت برای ایجاد سکوی جهانی گاز طبیعی و پاسخگویی به تقاضای روبهرشد در بازارهای آسیا و اقیانوسیه قرار دارد. الاریانی بر اهمیت ایجاد تعادل بین صادرات گاز و نیازهای بازار داخلی تأکید و خاطرنشان کرد که تداوم سرمایهگذاری در این پروژه از امنیت انرژی منطقهای حمایت، مشاغل را حفظ و در دستیابی به منافع اقتصادی پایدار برای استرالیا کمک میکند. شرکت XRG، به عنوان بازوی سرمایهگذاری بینالمللی ADNOC، در حال ایجاد یک سبد سرمایهگذاری جهانی در بخشهای انرژی و مواد شیمیایی با ارزشی بالغ بر ۱۵۰ میلیارد دلار است که بر سرمایهگذاریهای بلندمدت، افزایش امنیت انرژی و تأمین مواد ضروری مورد نیاز برای رشد اقتصادی تمرکز دارد.
در یک نگاه تاکر کارلسون، مفسر محافظهکار، مدعی شد که واشنگتن ممکن است تنها چند روز با حمله هستهای به «کوه کلنگ» در نطنز فاصله داشته باشد. این ادعا همزمان با فشارهای نتانیاهو به ترامپ برای اقدام نظامی مطرح شده است. کارشناسان هشدار میدهند چنین حملهای علاوهبر تلفات سنگین انسانی و آلودگی گستردهی منابع آب، واکنش تند ایران، مسدود شدن تنگه هرمز و نابودی بازار انرژی را به دنبال خواهد داشت. استفاده از سلاح هستهای، هنجار هشتادساله جهانی را میشکند، خطر رقابت تسلیحاتی را افزایش داده و ثبات بینالمللی را به شدت به خطر میاندازد. تاکر کارلسون با ادعایی جنجالی، هفتهای پرتلاطم را رقم زده است. این مفسر محافظهکار ادعا میکند که واشنگتن احتمالا تنها چند روز با حمله هستهای به «کوه کلنگ» در مرکز ایران فاصله داشته باشد. او این ادعا را به نقل از منابع ناشناس مطرح و هیچ ارزیابی اطلاعاتی رسمی ارائه نمیدهد. با این وجود، چون این اظهارات در اوج برنامهریزیهای واشنگتن برای جنگ مطرح میشود، ارزیابی دقیق آن ضروری خواهد بود. کارلسون چه ادعایی مطرح کرد؟ کارلسون اواخر روز یکشنبه با انتشار پیامی طولانی در شبکه اجتماعی X، به نقل از یک منبع ناشناس مدعی شد که بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در حال لابی با دونالد ترامپ برای انجام این حمله است. او استدلال کرد که وجود ۳۰۰ فوت گرانیت، از تونلها محافظت و در نتیجه، سلاحهای هستهای را به تنها گزینه نظامی باقیمانده تبدیل میکند. او همچنین احتمال داد که تا ۷ نوامبر در این باره تصمیمگیری میشود. این هشدار در بستر تحولات اخیر منطقه، جنبهای نگرانکننده به خود میگیرد. بنا بر گزارشها، نتانیاهو روز شنبه ترامپ را تحت فشار گذاشته تا بلافاصله پس از انتخابات میاندورهای روز سهشنبه، به ایران حمله کند. با این وجود، ترامپ تاکنون ترجیح داده به مذاکرات فرصت دهد. البته، ترامپ از کوه کلنگ به عنوان «کار ناتمام» یاد کرده و به خبرنگاران در مار-ئه-لاگو گفت: «ما میتوانیم این کارها را خیلی سریع انجام دهیم». در مقابل، مارکو روبیو، وزیر امور خارجه، تأکید کرد که ترامپ هنوز هیچ تصمیمی درباره حملات جدید اتخاذ نکرده است. همزمان، لورا لومر، از فعالان حامی ترامپ، ادعای هستهای کارلسون را یک فریب خواند. کوه کلنگ کجاست؟ «کوه کلنگ» در جنوب مجتمع غنیسازی نطنز و در فاصله ۲۲۵ کیلومتری جنوب تهران واقع شده است. ایران در سال ۲۰۲۰ و به دنبال خرابکاری و تخریب کارگاه سانتریفیوژ در نطنز، حفر تونل در این منطقه را آغاز کرد و به آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) اطلاع داد که سانتریفیوژها را در آن مونتاژ خواهد کرد. براساس برآورد کارشناسان، تونلها حداقل ۱۰۰ متر زیر قله قرار دارند. با این حال، تحلیلگران این پرسش را مطرح میکنند که آیا بزرگترین بمبهای سنگرشکن متعارف ایالات متحده میتوانند به چنین عمقی نفوذ کنند یا خیر. جیمز اکتون، کارشناس بنیاد کارنگی، تردید دارد که حملات آمریکا بتواند کاری فراتر از تخریب تونلهای قابل دسترسی انجام دهد. از سوی دیگر، به باور سازمان اطلاعات اسرائیل، ایران پس از حملات پیشین، بخشی از اورانیوم غنیشده و سانتریفیوژهای پیشرفته خود را به این بخش منتقل کرده است. در مقابل، ایران هرگونه فعالیت هستهای در این سایت را رد میکند. انفجار هستهای چه پیامدهایی خواهد داشت؟ علم فیزیک هیچ نسخه قطعی و ایمنی برای چنین حملهای ارائه نمیدهد. در سال ۲۰۰۵، آکادمیهای ملی ایالات متحده به درخواست کنگره، سلاحهای هستهای نفوذکننده در زمین را بررسی و کارشناسان به این نتیجه رسیدند که بمب هستهای با انفجار کمعمق، تلفات انسانی به بار میآورد. آنها تعداد تلفات انسانی در نزدیکی مناطق مسکونی را بین هزاران تا بیش از یک میلیون نفر تخمین زدند. کارلسون هشدار میدهد که آلودگی ناشی از آن میتواند به خلیج فارس رسیده و منابع آب حدود ۱۰۰ میلیون نفر را تهدید کند. در این میان، جهت باد، قدرت انفجار و عمق زمین عوامل تعیینکننده هستند. رهبری ایران نیز پیشاپیش پاسخ خود را اعلام کرده و خواستار «پاسخی فوری، مؤثر و از نظر جغرافیایی نامحدود» به هرگونه تهدید شده است. تهران همچنین هشدار داده که جنگ جدید میتواند بسیار طولانیتر از درگیریهای قبلی باشد. پیامدهای منطقهای و زنجیرهای درگیری ایران پیشتر نشان داده که ابزار لازم برای مسدود کردن تنگه هرمز را در اختیار دارد و تنها چند روز پس از حملات فوریه، آن را بست. قبل از جنگ اسفندماه، حدود یکپنجم مصرف نفت جهانی از طریق این آبراه عبور میکرد که بخش عمدهای از آن روانه آسیا میشد و چین، هند، ژاپن و کره جنوبی خریداران اصلی آن بودند. بنابراین، یک حمله هستهای میتواند در ظرف چند روز ضربه سنگین دیگری به بازار انرژی و سوخت وارد کند. همچنین کشورهای حاشیه خلیج فارس که میزبان پایگاههای آمریکایی هستند، احتمالاً با موج جدیدی از حملات موشکی مواجه خواهند شد. نظریه بازیهای هستهای و خطر گسترش نبرد از زمان بمباران اتمی ناکازاکی در اوت ۱۹۴۵، هیچ کشوری از سلاح هستهای استفاده نکرده است. توماس شلینگ، اقتصاددان، چنین محدودیتهای آشکار و مشترکی را «نقاط کانونی» مینامد، خطوطی که رقبا به آنها احترام میگذارند زیرا هیچکس نمیتواند آنها را به دلخواه بازنویسی کند. در این راستا، انفجار از سوی آمریکا این خط قرمز را نقض میکند. پس از آن، هر رقیب مسلح به سلاح هستهای، معادلات و امتیازات خود را بازتعریف خواهد کرد. کارلسون هشدار میدهد که این سابقه میتواند مسکو را در اوکراین و پیونگیانگ را در برابر سئول جسورتر کند. او همچنین نسبت به از سرگیری تنشهای هستهای میان هند و پاکستان ابراز نگرانی میکند. منطق گسترش تسلیحات هستهای نیز به همین اندازه تاثیرگذار است. لیبی در سال ۲۰۰۳ برنامه هستهای خود را رها و در سال ۲۰۱۱، نیروی هوایی ناتو به معترضان کمک کرد تا معمر قذافی را سرنگون کنند. در مقابل، کره شمالی بمبهای خود را حفظ و حکومت آن همچنان پابرجا ماند. در حال حاضر نیز برخی از نمایندگان مجلس ایران برای خروج از پیمان منع گسترش تسلیحات هستهای (NPT) تلاش میکنند. در مجموع، حمله هستهای به کوه کلنگ شاید بتواند تعدادی از سانتریفیوژها را در زیر خاک مدفون کند، اما مطمئناً موضوع بسیار ارزشمندتری را از بین خواهد برد و آن «هنجاری است که در بیش از هشت دهه اخیر، سلاحهای هستهای را در غلاف نگاه داشته است».
قالیباف، رئیس مجلس جمهوری اسلامی میگوید تهران پاسخ خود را به واشنگتن ارائه کرده و اکنون تصمیمگیری به طرف آمریکایی بستگی دارد. این اظهارات در شرایطی مطرح میشود که همزمان، یک مقام ارشد ایرانی از ادامه تلاش میانجیها برای کاهش اختلافات دو کشور خبر داده و پذیرش شروط تهران را پیششرط بازگشایی تنگه هرمز دانسته است.
یک مقام ارشد ایرانی از تلاش میانجیها برای کاهش اختلافات تهران و واشنگتن خبر داده، اما همزمان تأکید کرده است که ایران در صورت حمله آمریکا پاسخی قاطع خواهد داد. به گفته این مقام، بازگشایی تنگه هرمز منوط به پذیرش شروط تهران است و مذاکرات هستهای میتواند پس از آن آغاز شود.
در یک نگاه جان رتکلیف، رئیس سیا، به ترامپ توصیه کرده است سیاست «نه جنگ، نه توافق» با ایران را حفظ کند و فشار اقتصادی علیه تهران را ادامه دهد. به اعتقاد رتکلیف، تداوم فشار اقتصادی یا ایران را به ارائه امتیازهای بیشتر وادار میکند یا میتواند به اندازهای بیثباتی داخلی ایجاد کند که زمینهساز اعتراضات مردمی شود. این توصیه همزمان با تأیید مقامهای آمریکایی درباره حمله ایالات متحده به جزیره قشم و انتشار گزارشهایی از ادامه حملات محدود واشنگتن علیه اهدافی در ایران مطرح شده است. در همین حال، سپاه پاسداران نیز مدعی شده یک پهپاد آمریکایی را بر فراز تنگه هرمز سرنگون کرده است. جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (سیا)، به دونالد ترامپ توصیه کرده است سیاست «نه جنگ، نه توافق» در قبال ایران را حفظ کند و اجازه دهد فشارهای اقتصادی علیه تهران ادامه یابد. به گزارش آکسیوس به نقل از منابع آگاه، رتکلیف معتقد است تداوم فشار اقتصادی میتواند ایران را به پذیرش امتیازهای بیشتر وادار کند یا با افزایش نارضایتیهای داخلی، زمینه بیثباتی و اعتراضات مردمی را فراهم آورد. این رویکرد در شرایطی مطرح شده که همزمان گزارشهایی از وقوع انفجار در جزیره قشم و حمله احتمالی آمریکا به یک سامانه پدافند هوایی در این جزیره منتشر شده است. در چنین فضایی، واشنگتن ظاهراً با حفظ فشار اقتصادی و پرهیز از ورود به جنگی گسترده، به دنبال تغییر محاسبات تهران است؛ هرچند ادامه تنشهای نظامی محدود نشان میدهد وضعیت «نه جنگ» نیز بدون اصطکاک امنیتی نیست. توصیه رئیس سیا به ترامپ؛ حفظ فشار اقتصادی بدون ورود به جنگ بر اساس گزارش باراک راوید، خبرنگار آکسیوس، جان رتکلیف به دونالد ترامپ توصیه کرده است رویکرد فعلی آمریکا در قبال ایران، یعنی سیاست «نه جنگ، نه توافق»، ادامه پیدا کند و کارزار فشار اقتصادی علیه تهران متوقف نشود. به گفته منابع مورد استناد آکسیوس، رتکلیف به ترامپ گفته است تداوم فشارهای اقتصادی و افزایش مشکلات مالی ایران در نهایت میتواند تهران را به ارائه امتیازهای بیشتر وادار کند. او همچنین معتقد است فشار اقتصادی طولانیمدت ممکن است بیثباتی داخلی را به اندازهای افزایش دهد که زمینه اعتراضات مردمی و شورش علیه حکومت فراهم شود. این موضع در واقع توصیه رئیس سیا به رئیسجمهور آمریکاست و به معنای اتخاذ یک تصمیم قطعی در سیاست خارجی واشنگتن نیست. در گزارش آکسیوس نیز مشخص نشده است که ترامپ چه واکنشی به پیشنهاد رتکلیف نشان داده است. سیاست «نه جنگ، نه توافق» چه معنایی دارد؟ اجرای این رویکرد به معنای پرهیز همزمان از دو مسیر است: نخست، تشدید تنشها تا سطح یک کارزار نظامی گسترده علیه ایران و دوم، حرکت به سمت دستیابی به یک توافق دیپلماتیک. در عوض، واشنگتن با اتکا به فشارهای اقتصادی موجود تلاش میکند در طول زمان موضع تهران را تغییر دهد و آن را به پذیرش امتیازهای بیشتر سوق دهد. بر اساس توصیه منتسب به رتکلیف، آمریکا به جای آغاز یک درگیری نظامی گسترده یا پیگیری فوری توافق، باید فشارهای فعلی را حفظ کند و منتظر تأثیر آن بر تصمیمگیریهای ایران بماند. انفجار در قشم و گزارش حمله آمریکا؛ تنشهای نظامی همچنان ادامه دارد توصیه رئیس سیا در شرایطی منتشر شده که گزارشهایی از افزایش تنشها در خلیج فارس به گوش میرسد. خبرگزاری دولتی ایرنا روز دوشنبه از وقوع چند انفجار در جزیره قشم، واقع در تنگه هرمز، خبر داد و اعلام کرد علت این انفجارها مشخص نیست. در همین حال، شبکه تلویزیونی N12 اسرائیل گزارش داد که حمله آمریکا یک سامانه پدافند هوایی را در این جزیره هدف قرار داده است. این شبکه همچنین مدعی شد حمله مذکور بخشی از عملیات محدود آمریکا علیه ایران در هفتههای اخیر بوده که بدون اطلاعرسانی رسمی انجام شدهاند. از سوی دیگر، سپاه پاسداران انقلاب اسلامی نیز مدعی شد یک پهپاد آمریکایی را بر فراز تنگه هرمز سرنگون کرده است. مجموع این گزارشها نشان میدهد که حفظ وضعیت «نه جنگ» لزوماً به معنای توقف اصطکاکهای نظامی نیست و حتی در غیاب یک درگیری آشکار و گسترده، احتمال برخوردهای محدود همچنان وجود دارد. پیامد سیاست پیشنهادی رتکلیف برای بازار نفت چیست؟ از منظر بازار انرژی، توصیه رئیس سیا به ادامه سیاست «نه جنگ، نه توافق» بیش از آنکه نشانهای از نزدیک بودن حلوفصل بحران باشد، به تداوم بنبست میان تهران و واشنگتن اشاره دارد. ادامه این وضعیت به معنای محدود ماندن عرضه نفت ایران و نبود چشمانداز فوری برای بازگشت بشکههای بیشتر نفت ایران به بازار از مسیر یک توافق احتمالی است. از سوی دیگر، مؤلفه «نه جنگ» در این سیاست، دستکم در سطح نظری، ریسک وقوع یک درگیری تمامعیار و اختلال گسترده در تردد کشتیها از تنگه هرمز را محدود میکند. با این حال، گزارشهای مربوط به انفجارهای قشم و حملات محدود احتمالی آمریکا نشان میدهد تنشهای نظامی در سطح پایین همچنان ادامه دارند. نکته دیگر، ارزیابی رتکلیف درباره احتمال شکلگیری ناآرامیهای داخلی در نتیجه فشار اقتصادی است. چنین وضعیتی ریسکی دشوارتر برای قیمتگذاری ایجاد میکند؛ زیرا بیثباتی داخلی در ایران نیز میتواند تولید نفت و صادرات این کشور را با تهدید مواجه کند. در مجموع، تداوم این شرایط میتواند باعث شود پریمیوم ریسک ژئوپلیتیکی همچنان در قیمت نفت باقی بماند؛ بدون آنکه لزوماً به افزایش شدید یا کاهش ناگهانی این صرف ریسک منجر شود. در نهایت، دو پرسش اصلی پیش روی بازارها قرار دارد: آیا ترامپ توصیه رئیس سیا را میپذیرد و فشار اقتصادی را بدون حرکت به سمت جنگ یا توافق ادامه میدهد؟ و تهران در واکنش به این فشارها چه مسیری را انتخاب خواهد کرد؛ ارائه امتیازهای بیشتر، تشدید تنشها در اطراف تنگه هرمز یا مواجهه با افزایش فشارهای داخلی؟
در یک نگاه مقامهای آمریکایی تأیید کردند که ارتش این کشور روز دوشنبه به جزیره قشم حمله کرده است؛ حملهای که تازهترین مورد از مجموعه عملیات محدود و اعلامنشده آمریکا علیه ایران در هفتههای اخیر محسوب میشود. بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، آمریکا به کشورهای حوزه خلیج فارس گفته است برای احتمال یک عملیات کوتاه و شدید، اندکی پس از انتخابات میاندورهای آماده باشند. ترامپ احتمال حملات جدید پس از انتخابات را رد کرده و از کاهش خطر جنگ سخن گفته است؛ با این حال، مقامهای آمریکایی میگویند او همچنان همه گزینهها را بررسی میکند و ایران نیز تهدید به پاسخگویی در داخل و خارج از منطقه کرده است. تأیید حمله آمریکا به جزیره قشم در حالی منتشر شده که دونالد ترامپ از پایان درگیریها با ایران سخن میگوید و احتمال حملات جدید پس از انتخابات میاندورهای را رد میکند. با این حال، گزارشها از ادامه حملات محدود و محرمانه آمریکا در هفتههای اخیر و آمادهسازی کشورهای خلیج فارس برای احتمال یک عملیات کوتاه اما شدید پس از انتخابات حکایت دارند. همزمان، هشدارهای تهران درباره پاسخ به حملات احتمالی آمریکا و تهدید تردد کشتیها در تنگه هرمز، همچنان ریسک ژئوپلیتیکی بازار نفت را زنده نگه داشته است. آمریکا حمله به جزیره قشم را تأیید کرد مقامهای آمریکایی تأیید کردند که ایالات متحده روز دوشنبه جزیره قشم ایران را هدف حمله قرار داده است. این تأیید پس از انتشار گزارشهای تأییدنشده درباره وقوع چند انفجار در این جزیره صورت گرفت. به گزارش والاستریت ژورنال، این حمله تازهترین مورد از مجموعه حملات محدود آمریکا علیه اهدافی در ایران طی هفتههای اخیر بوده که واشنگتن تاکنون بهصورت عمومی درباره آنها اطلاعرسانی نکرده است. این حمله در همان روزی انجام شد که دونالد ترامپ به خبرنگاران گفت درگیری با ایران عملاً پایان یافته است. او اظهار داشت: «ماههاست که هیچ درگیری نظامی نداشتهایم.» با این حال، مقامهای آمریکایی به والاستریت ژورنال گفتند حملات در مقیاس محدود طی چند هفته گذشته ادامه داشته است. برخی از این مقامها، عملیات مذکور را دفاعی توصیف کرده و هدف آن را محدود کردن توانایی ایران برای حمله به کشتیهای تجاری در تنگه هرمز دانستهاند. برخلاف مراحل قبلی جنگ، این حملات بهصورت عمومی اعلام نشدهاند. یکی از مقامهای آمریکایی گفت این کارزار عمداً محرمانه نگه داشته شده تا چنین برداشتی ایجاد نشود که واشنگتن قصد ازسرگیری درگیریهای گسترده نظامی را دارد. اهمیت راهبردی جزیره قشم در حملات آمریکا جزیره قشم در ورودی تنگه هرمز قرار دارد و میزبان یک تأسیسات بزرگ زیرزمینی موشکی، پایگاه دریایی و یک مجموعه مهم آبشیرینکن است. بر اساس گزارش والاستریت ژورنال، آمریکا در مراحل قبلی درگیریها نیز این جزیره را هدف قرار داده بود و مقامهای آمریکایی حتی درباره تصرف آن گفتوگو کردهاند. وزارت دفاع آمریکا در پاسخ به پرسشها درباره این حمله، خبرنگاران را به فرماندهی مرکزی ایالات متحده (سنتکام) ارجاع داد؛ با این حال، سنتکام در زمان انتشار گزارش اظهارنظر فوری نکرده بود. آمادهسازی کشورهای خلیج فارس برای عملیات احتمالی پس از انتخابات گزارش والاستریت ژورنال علاوه بر حمله به قشم، به آمادهسازیهای نظامی آمریکا برای احتمال آغاز یک عملیات گستردهتر نیز اشاره میکند. بر اساس این گزارش، سنتکام تجهیزات دفاع موشکی و مهمات بیشتری را به منطقه منتقل کرده است. همچنین، آمریکا به کشورهای حوزه خلیج فارس اطلاع داده که برای احتمال یک عملیات کوتاه اما شدید، اندکی پس از انتخابات میاندورهای روز سهشنبه آماده باشند. ترامپ طی هفتههای گذشته بارها گفته بود که احتمال ازسرگیری جنگ تمامعیار پس از انتخابات وجود دارد. مقامهای ارشد دولت آمریکا نیز گزینههای مختلفی را در این زمینه بررسی کردهاند؛ از جمله حملات هوایی بیشتر، تشدید تحریمها و اعمال محدودیتهای سختگیرانهتر بر تجارت ایران از طریق محاصره. ترامپ از احتمال حمله جدید عقبنشینی کرد؛ اما همه گزینهها همچنان روی میز است با نزدیک شدن به زمان رأیگیری، لحن ترامپ درباره احتمال اقدام نظامی علیه ایران ملایمتر شد. رئیسجمهور آمریکا در پاسخ به این پرسش که آیا حملات جدید پس از انتخابات میاندورهای را بررسی میکند، پاسخ منفی داد. او و جیدی ونس، معاون رئیسجمهور آمریکا، همچنین این احتمال را مطرح کردند که مذاکرات درباره برنامه هستهای ایران همچنان بتواند به نتیجه برسد. با این حال، مقامهای دولت آمریکا تأکید کردهاند که ترامپ همچنان در حال بررسی تمامی گزینههای موجود است. این مواضع در شرایطی مطرح میشود که تأیید حملات محدود اخیر نشان میدهد عملیات نظامی آمریکا، دستکم در مقیاس محدود، در هفتههای گذشته متوقف نشده است. تهران مسئولیت توافق را متوجه واشنگتن دانست در واکنش به تحولات اخیر، اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، گفت مسئولیت دستیابی به توافق اکنون بر عهده واشنگتن است. او همچنین خواستههای ایران را منطقی توصیف کرد. در همین حال، مقامهای ارشد ایران، از جمله مجتبی خامنهای، رهبر جمهوری اسلامی، هشدار دادهاند که در صورت ازسرگیری درگیریها از سوی آمریکا، ایران در داخل و خارج از منطقه به این اقدام پاسخ خواهد داد. این تهدیدها در کنار ادامه حملات محدود آمریکا و احتمال اجرای عملیات نظامی گستردهتر، تنگه هرمز و امنیت تردد نفتکشها را همچنان در مرکز ریسکهای ژئوپلیتیکی بازار انرژی قرار میدهد. بازار نفت میان امید به توافق و خطر تشدید درگیریها تأیید حمله آمریکا به قشم و انتشار گزارشهایی درباره ادامه حملات محرمانه واشنگتن، خوشبینی نسبت به توافق را که روز دوشنبه به کاهش نزدیک به ۴ درصدی قیمت نفت خام منجر شده بود، با چالش مواجه میکند. مهمترین ریسک پیش روی بازار نفت، گزارش مربوط به آمادهباش کشورهای خلیج فارس برای احتمال یک عملیات کوتاه و شدید آمریکا پس از انتخابات میاندورهای است. این موضوع یک بازه زمانی مشخص برای احتمال تشدید تنشها ایجاد کرده؛ آن هم در شرایطی که ترامپ علناً احتمال حملات جدید را رد میکند و کاهش قیمت نفت را به کمرنگ شدن نگرانیها درباره جنگ نسبت میدهد. در چنین شرایطی، بازار نفت با دو سناریوی متفاوت روبهرو است: اگر عملیات نظامی گستردهتری آغاز شود، قیمت نفت میتواند با بازگشت شدید مواجه شود. در مقابل، ادامه خویشتنداری نظامی و پیشرفت مذاکرات از طریق میانجیها میتواند به حفظ سطوح پایینتر قیمت نفت، مشابه معاملات روز دوشنبه، کمک کند. در نهایت، تهدید ایران به پاسخگویی در داخل و خارج از خاورمیانه باعث شده است امنیت تردد نفتکشها از تنگه هرمز همچنان مهمترین نقطه حساس در ارزیابی ریسک بازار نفت باقی بماند.
بازار آمریکا دوشنبه، دوم نوامبر ۲۰۲۶، دوگانه بود: فناوری افت کرد، بخشی از صنایع رشد کرد و نفت پایین آمد. سرمایهگذاران همزمان احتمال مذاکره میان واشنگتن و تهران و هزینه سنگین زیرساخت هوش مصنوعی را دنبال کردند. در یک نگاه اساندپی ۵۰۰ با افت ۰٫۵۱ درصدی در ۷۵۴۱٫۴۰ واحد بسته شد. نزدک ۱٫۰۷ درصد افت کرد، اما داوجونز ۰٫۴۱ درصد رشد داشت. نگرانی درباره تأمین مالی هوش مصنوعی، اوراکل، اینتل و سهام تراشه را تحت فشار گذاشت. افت نفت و رشد بورسهای اروپا نشانه چرخش میان بخشها بود، نه پایان ریسک بازار. بازار آمریکا؛ فشار فناوری در برابر چرخش سرمایه اساندپی ۵۰۰ با افت ۰٫۵۱ درصدی به ۷۵۴۱٫۴۰ واحد رسید. نزدک ۱٫۰۷ درصد کاهش یافت و در ۲۵۱۶۴٫۳۲ واحد ایستاد؛ در مقابل، داوجونز ۰٫۴۱ درصد رشد کرد و به ۵۱۹۸۳٫۹۸ واحد رسید. این اختلاف نشان میدهد فشار فروش بیشتر بر فناوری متمرکز بود. از یازده گروه اصلی اساندپی ۵۰۰، هفت گروه رشد کردند. کالاهای مصرفی اختیاری ۲٫۲۵ درصد و مواد اولیه ۱٫۸۳ درصد بالا رفتند؛ انرژی حدود چهار درصد افت کرد. حجم معاملات ۱۸٫۸ میلیارد سهم بود، بیشتر از میانگین ۱۷٫۳ میلیارد سهم در بیست جلسه پیشین. هوش مصنوعی؛ مسئله بازده سرمایهگذاری نزدک در اکتبر ۵٫۳ درصد افت کرد. پرسش اصلی بازار، محو تقاضای هوش مصنوعی نیست، بلکه توان شرکتها برای تبدیل هزینه مراکز داده به درآمد و جریان نقدی کافی است. سهام اوراکل نزدیک به ۸٫۹ درصد افت کرد. اسناد نظارتی از برنامه این شرکت برای تأمین مالی حدود ۲۰ میلیارد دلار با انتشار سهام و اوراق بدهی حکایت داشت. این اقدام نگرانی درباره وابستگی زیرساخت هوش مصنوعی به بازار سرمایه را افزایش میدهد. تداوم هزینه بالای استقراض یا تأخیر درآمدها میتواند ارزشگذاری شرکتها را آسیبپذیر کند. اینتل ۸٫۸ درصد افت کرد؛ پس از پیشبینی درآمد فصلی پایینتر از انتظار و اعلام اینکه امسال انتظار جریان نقدی مثبت ندارد. ایامدی ۷٫۵ درصد و مارول حدود ۱۲٫۷ درصد کاهش یافتند. مارول خرید لومنتم را در معاملهای تماماً سهامی با ارزش اعلامشده حدود ۱۱۵ میلیارد دلار با احتساب بدهی اعلام کرد؛ سهام لومنتم ۱۸٫۶ درصد سقوط کرد. سرمایهگذاران درباره قیمت معامله و زمان تحقق منافع حساساند. اپل و فصل گزارشهای مالی سهام اپل پیش از گزارش مالی ۱٫۸۳ درصد افت کرد، اما نتایج پس از پایان معاملات از انتظارات فراتر رفت. تقاضای اولیه برای آیفون ۱۸ پرو و افزایش قیمتها به جبران بخشی از رشد هزینه تراشههای حافظه کمک کرد؛ بااینحال، واکنش اولیه سهم نزدیک به ثبات بود. خبر مثبت اگر قبلاً در قیمت منعکس شده باشد، لزوماً جهش نمیسازد. آمازون ۲٫۲ درصد و تسلا یک درصد رشد کردند. دادههای الاسایجی از رشد سالانه بیش از ۳۰ درصدی سود سهماهه سوم حکایت داشت؛ اما سهم بالای شرکتهای هوش مصنوعی خطر تمرکز سودآوری را برجسته میکند. نفت و سیاست؛ محرکهای نوسان نفت پس از نشانههایی از آمادگی ایران برای گفتوگو افت کرد و با کاهش ۸٫۲ درصدی برنت تا حدود ۱۰۴٫۱۲ دلار در هر بشکه همراه شد؛ گزارشهای دیگر نیز افتی نزدیک به هشت درصد ثبت کردند؛ ارقام به قراردادها و زمانهای ثبت متفاوت مربوطاند. تداوم افت نفت به پیشرفت مذاکرات و وضعیت تنگه هرمز بستگی دارد. انتخابات میاندورهای آمریکا میتواند بر سیاست مالی، مقررات فناوری و مذاکرات سقف بدهی اثر بگذارد. دادههای اشتغال و مسیر نرخ بهره فدرال رزرو نیز مهماند. بازارهای اروپا؛ رشد شاخصها با افت انرژی بورسهای اصلی اروپا مثبت بسته شدند: داکس آلمان ۰٫۶۴ درصد، کاک ۴۰ فرانسه ۰٫۹۸ درصد و شاخص صد شرکت بریتانیا ۰٫۳۸ درصد رشد کردند. در فرانسه، سفراَن افزایش یافت، اما آلتستوم بیش از ۲۶ درصد سقوط کرد. در بریتانیا، ویزتری و تیلور ویمپی رشد کردند، درحالیکه بیپی ۴٫۳۷ درصد افت کرد. رشد شاخصها به معنای بهبود همه صنایع نیست: افت نفت به شرکتهای انرژی فشار آورد، اما برخی صنایع حمایت شدند. در ترجمه برخی نقاط از متن از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
ونس اعلام کرد نسبت به چشمانداز توافق با ایران حس مثبتی دارد و در این مسیر پیشرفتهایی حاصل شده است. او همچنین افزود که برای ازسرگیری حملات هیچ ضربالاجلی تعیین نکردهاند. ونس با اشاره به اینکه چند گفتوگوی خوب با ایرانیها داشتهاند، اظهار کرد باید دید آیا امکان دستیابی به پیشرفت بیشتر وجود دارد یا خیر. او همچنین تصریح کرد حدود یک ساعت پیش با ترامپ دربارهٔ موضوع ایران گفتوگو کرده است.
ترامپ اعلام کرد قیمت نفت امروز ۱۰ دلار کاهش یافت که به گفتهٔ او بزرگترین افت یکروزه در تاریخ به شمار میرود. او مدعی شد به دلیل پیروزی در برابر ایران، قیمت نفت باز هم کاهش خواهد یافت. ترامپ با اشاره به اینکه ایران خواهان توافق است و این رویداد ممکن است رخ دهد، تصریح کرد که به تکتک وعدههای خود عمل کرده است. او همچنین افزود ایران اخیراً اعلام کرده سلاح هستهای نخواهد داشت. ترامپ همچنین در گفتوگوی تلفنی با پایگاه خبری آکسیوس اظهار کرد برای تصمیمگیری دربارهٔ ازسرگیری جنگ با ایران هیچ عجلهای وجود ندارد.
یک مقام مطلع از مذاکرات اعلام کرد میانجیهای قطری اواخر دوشنبه به تهران سفر میکنند. این سفر با هدف گفتوگو با عراقچی، وزیر امور خارجهٔ ایران، دربارهٔ توافق احتمالی ایران و آمریکا انجام میشود. به گفتهٔ این مقام، نسخهای از پیشنویس توافق ایران و آمریکا هماکنون در دست بررسی قرار دارد. مذاکرات دربارهٔ این متن طی هشت روز گذشته انجام شده است.
بکر، رئیس بخش انرژی خاورمیانه و بررسیهای اوپک پلاس در شبکهٔ اجتماعی ایکس به نقل از شبکهٔ الجدید از دستیابی به یک گشایش در مذاکرات ایران و آمریکا خبر داد. به گفتهٔ منابع دیپلماتیک این شبکه، این پیشرفت پس از موفقیت میانجیگری قطر در رفع موانع روندی حاصل شده است. با این حال، خبرگزاریهای بزرگ بینالمللی هنوز این گزارش را تأیید نکردهاند و ادعاهای پیشین دربارهٔ گشایشهای دیپلماتیک نیز نادرست بودهاند. همچنین تاکنون هیچ توافق رسمی یا جزئیات ماهوی اعلام نشده است.
در یک نگاه نبرد کنگره: نتایج انتخابات میاندورهای، موازنه قدرت در واشنگتن و توانایی دولت در پیشبرد برنامههای اقتصادی را تعیین میکند. مسیریابی دلار: اثر انتخابات از طریق کسری بودجه، هزینههای دولتی و واکنش بازار اوراق خزانهداری به ارزش دلار منتقل میشود. نقش فدرال رزرو: سیاستهای پولی بانک مرکزی، نرخ تورم و بهای انرژی، همچنان عوامل اصلیتر و تعیینکنندهتری در جهتگیری بازارها هستند. سرمایهگذاران چشم به انتخابات میاندورهای ایالات متحده دوختهاند، زیرا این رقابت فراتر از یک کشمکش حزبی ساده بوده و سرنوشت مواردی چون هزینههای دولتی، کسری بودجه، سیاستهای تجاری و آینده قوانین اقتصادی را رقم میزند. این انتخابات در مقطع حساسی برگزار میشود که فشارهای ناشی از تورم و هزینههای زندگی، ریسکهای ژئوپلیتیک و تلاش دلار برای حفظ جایگاه خود در میان انتظارات متغیر پیرامون نرخ بهره و بازده اوراق قرضه، به اوج خود رسیده است. اهمیت این انتخابات در این است که ترکیب کنگره را در دو سال پایانی دوره ریاستجمهوری ترامپ تعیین میکند. آمریکاییها برای تعیین سرنوشت تمامی ۴۳۵ کرسی مجلس نمایندگان و ۳۵ کرسی سنا پای صندوقهای رأی میروند که میتواند دستدولت را برای اجرای برنامههای مالی و تجاری باز بگذارد یا مانعتراشیهای قانونی جدیدی ایجاد کند. نبرد برای کنگره و چشمانداز شکاف سیاسی بر اساس پیشبینیها، دموکراتها در مجلس نمایندگان پیشتازند، اما رقابت در سنا بسیار فشردهتر دنبال میشود. دموکراتها برای به دست گرفتن کنترل هر دو مجلس کار سختی در پیش دارند و خروجی این رقابتهای تنگاتنگ، شکل نهایی قوه مقننه را تعیین خواهد کرد. اگر دموکراتها مجلس نمایندگان را ببرند و جمهوریخواهان کنترل سنا را حفظ کنند، با یک دولت دودسته و چندپاره روبهرو خواهیم بود. در این سناریو، دست کاخ سفید برای تغییرات گسترده مالیاتی و بودجهای بسته میشود، اما بازارها همچنان تحتتأثیر سیاستهای واشنگتن باقی میمانند. از سوی دیگر، تسلط کامل جمهوریخواهان بر هر دو مجلس، آزادی عمل بیشتری به دولت میدهد، اما همزمان نگرانی سرمایهگذاران را از افزایش کسری بودجه و استقراض دولتی به همراه دارد که میتواند به بازار اوراق قرضه فشار بیاورد. کسری مالی و بازده اوراق؛ مهمترین کانال برای دلار نتایج انتخابات مستقیماً روی نرخ دلار تأثیر نمیگذارد، بلکه از مسیر انتظارات بازار نسبت به اقتصاد و سیاست مالی عمل میکند. اگر نتیجه انتخابات به معنای افزایش هزینهها و استقراض بیشتر باشد، بازده اوراق خزانهداری بالا میرود. زیرا سرمایهگذاران سود بیشتری در ازای پذیرش ریسک بدهی و تورم مطالبه میکنند. اگر رشد بازده اوراق ناشی از رونق اقتصادی باشد، به تقویت دلار کمک میکند. اما اگر علت آن نگرانی از تعمیق کسری بودجه باشد، اثر معکوس گذاشته و دلار را تحت فشار قرار میدهد. به همین دلیل، صرف نگاه کردن به جهت حرکت اوراق کافی نیست و باید دلایل ریشهای آن را تحلیل کرد. تورم، انرژی و فدرال رزرو؛ فراتر از صندوقهای رأی بازارهای مالی همزمان با چالشهای دیگری نظیر قیمت انرژی و هزینههای بالای زندگی دستوپنجه نرم میکنند. قیمت سوخت فشار مضاعفی بر خانوادههای آمریکایی آورده و تنشهای منطقهای نیز ریسکهای تازهای برای بازار انرژی و تورم ایجاد کرده است. با این حال، فدرال رزرو همچنان بازیگر اصلی بازار ارز است. تصمیمات بانک مرکزی درباره نرخ بهره و مهار تورم، تأثیر بسیار پررنگتری نسبت به نتیجه انتخابات بر روی دلار دارد. اگر تورم انرژی مانع از کاهش نرخ بهره شود، اوراق قرضه و دلار تقویت میشوند. در مقابل، کند شدن اقتصاد میتواند این معادلات را تغییر دهد. انتخابات چه تأثیری بر آینده دلار دارد؟ به باور کارشناسان، سرنوشت دلار پس از انتخابات به سه عامل به هم پیوسته گره خورده است، ترکیب کنگره، رویکرد دولت در قبال هزینهها و کسری بودجه، و واکنش بازار اوراق. اگر بازارها از پیش نتیجه را پیشبینی کرده باشند، نوسان محدودی خواهیم داشت، اما نتایج غافلگیرکننده یا بنبستهای سیاسی میتواند نوسانات شدیدی را به بازار تزریق کند. در نهایت، برای سرمایهگذاران خود انتخابات سیگنال خرید یا فروش نیست، بلکه رصد بازده اوراق خزانهداری، مسیر نرخ بهره، شاخصهای تورم و تحولات واشنگتن است که جهتگیری نهایی دلار را مشخص خواهد کرد.