بازار سهام آمریکا در آخرین معاملات اکتبر ۲۰۲۶ با موج تازه‌ای از فشار فروش مواجه شد؛ موجی که بیش از هر چیز، انتظارات سرمایه‌گذاران درباره بازده سرمایه‌گذاری‌های سنگین در حوزه هوش مصنوعی را زیر سؤال برده است. افت قابل‌توجه سهام شرکت‌های فناوری، شاخص نزدک ۱۰۰ را به محدوده اصلاح ۱۰ درصدی از اوج تاریخی خود رساند و نگرانی‌ها درباره فاصله میان هزینه‌های توسعه هوش مصنوعی و توان واقعی شرکت‌ها برای تبدیل این سرمایه‌گذاری‌ها به سود و جریان نقدی را افزایش داد. این تحولات نشان می‌دهد بازار در حال عبور از مرحله هیجان‌محور سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی به دوره‌ای است که در آن، عملکرد مالی و بازده اقتصادی پروژه‌ها اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. در یک نگاه شاخص نزدک ۱۰۰ در معاملات جمعه ۴ درصد افت کرد و حدود ۱۰ درصد پایین‌تر از اوج خود قرار گرفت. ارزش بازار این شاخص در ماه اکتبر بیش از ۱٫۲ تریلیون دلار کاهش یافت. نگرانی درباره بازده سرمایه‌گذاری‌های ۷۵۰ میلیارد دلاری شرکت‌های بزرگ فناوری در هوش مصنوعی تشدید شده است. افزایش هزینه‌های سرمایه‌ای، تضعیف برخی کسب‌وکارهای اصلی و کاهش تقاضای ریسک‌پذیر، فشار بر بازار سهام را افزایش داده‌اند. اصلاح بازار فناوری؛ پایان هیجان یا آغاز ارزیابی دوباره؟ در معاملات ۳۰ اکتبر، شاخص نزدک ۱۰۰ با افت ۴٫۱ درصدی یکی از ضعیف‌ترین روزهای خود را تجربه کرد. شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ نیز ۲٫۲ درصد کاهش یافت و میانگین صنعتی داوجونز با افت ۱٫۳ درصدی مواجه شد. در سطح جهانی نیز شاخص ام‌اس‌سی‌آی جهان ۱٫۸ درصد پایین آمد. این افت‌ها در شرایطی رخ داد که گزارش‌های مالی و چشم‌انداز برخی شرکت‌های بزرگ فناوری نتوانست انتظارات بازار را برآورده کند. سهام اینتل پس از ارائه چشم‌اندازی ضعیف‌تر از برآورد تحلیلگران، شدیدترین افت خود در بیش از چهار دهه گذشته را ثبت کرد. آمازون نیز با وجود تداوم سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی، حدود ۲ درصد کاهش یافت؛ زیرا افزایش مخارج سرمایه‌ای نگرانی‌هایی درباره بازده این هزینه‌ها ایجاد کرده است. در مجموع، کاهش بیش از ۱٫۲ تریلیون دلاری ارزش بازار نزدک ۱۰۰ طی ماه اکتبر نشان می‌دهد سرمایه‌گذاران دیگر صرفاً بر اساس وعده‌های رشد آینده حاضر به پرداخت ارزش‌های بالا نیستند. سرمایه‌گذاری ۷۵۰ میلیارد دلاری؛ آزمون بزرگ بازده هوش مصنوعی یکی از محورهای اصلی نگرانی بازار، حجم سرمایه‌گذاری شرکت‌های بزرگ فناوری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی است. طبق گزارش بلومبرگ، کسب‌وکارهای اصلی شرکت‌های فناوری آمریکا که پشتوانه حدود ۷۵۰ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری امسال در این حوزه هستند، نشانه‌هایی از کاهش شتاب رشد را بروز داده‌اند. اهمیت این موضوع در آن است که بخشی از شرکت‌ها ممکن است با نوعی تعارض اقتصادی مواجه شوند؛ فناوری هوش مصنوعی که قرار است موتور رشد آینده آن‌ها باشد، در برخی موارد می‌تواند مدل‌های درآمدی سنتی خودشان را نیز تحت فشار قرار دهد. بنابراین، افزایش هزینه‌های توسعه هوش مصنوعی لزوماً به معنای افزایش متناسب درآمد و سود نیست. از نگاه سرمایه‌گذاران، مسئله اصلی دیگر میزان سفارش‌ها یا ظرفیت پردازشی ایجادشده نیست، بلکه توانایی شرکت‌ها در تبدیل تقاضای موجود به درآمد پایدار، سود عملیاتی و جریان نقدی آزاد است. همین تغییر معیار ارزیابی می‌تواند فاصله میان شرکت‌های موفق و بازیگرانی را که صرفاً هزینه‌های سنگینی متحمل شده‌اند، افزایش دهد. افزایش هزینه‌ها و تغییر رفتار سرمایه‌گذاران نگرانی درباره بازده سرمایه‌گذاری‌ها با افزایش حساسیت بازار نسبت به مخارج سرمایه‌ای همراه شده است. اولریکا هوفمان-بورچاردی از دفتر سرمایه‌گذاری یو‌بی‌اس هشدار داده است که حتی در شرایط تداوم تقاضای هوش مصنوعی، خطر افزایش بیش از ظرفیت جذب سرمایه‌گذاری‌ها در میانه چرخه توسعه وجود دارد. در همین حال، مت مالِی از مؤسسه میلر تاباک معتقد است نشانه‌های ضعف در کسب‌وکارهای اصلی شرکت‌های فناوری می‌تواند زمان تحقق بازده مورد انتظار از سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی را بیش از پیش به تعویق بیندازد. این شرایط رفتار سرمایه‌گذاران را نیز تغییر می‌دهد. طی ماه‌های گذشته، بخشی از سرمایه از سهام فناوری به صنایع دیگر منتقل شده بود؛ اما اگر افت شاخص‌های اصلی عمیق‌تر شود، احتمال دارد این چرخش سرمایه جای خود را به افزایش تقاضا برای وجه نقد و دارایی‌های کم‌ریسک‌تر بدهد. بازارهای جهانی؛ از بیت‌کوین تا اوراق خزانه‌داری فشار فروش تنها به بازار سهام محدود نماند. بیت‌کوین با افت ۳٫۱ درصدی به حدود ۷۶ هزار و ۳۷۳ دلار رسید. این کاهش در شرایطی رخ داد که انتشار خبر حمله سایبری بی‌سابقه به بایننس، نگرانی‌ها درباره امنیت دارایی‌های مشتریان را افزایش داد. در بازار انرژی، نفت خام وست تگزاس اینترمدیت با رشد ۲ درصدی به ۱۰۴٫۰۶ دلار در هر بشکه رسید. نگرانی درباره احتمال ازسرگیری حملات آمریکا علیه ایران از عوامل مؤثر بر افزایش قیمت نفت بود. در مقابل، طلا با افت ۳٫۶ درصدی به ۳ هزار و ۸۷۸ دلار در هر اونس رسید. بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ ساله آمریکا نیز در محدوده ۴٫۹۳ درصد قرار داشت. حرکت سرمایه به سمت اوراق دولتی نشان‌دهنده افزایش احتیاط در فضای بازار بود. در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.

بازارهای سهام در پایان معاملات جمعه با موجی از فروش در شرکت‌های فناوری مواجه شدند؛ موجی که نگرانی درباره پایداری سرمایه‌گذاری‌های عظیم در زیرساخت‌های هوش مصنوعی را به کانون توجه سرمایه‌گذاران بازگرداند. انتشار گزارش‌هایی درباره احتمال دریافت رتبه اعتباری غیرسرمایه‌گذاری توسط شرکت انتروپیک، در کنار عملکرد ضعیف برخی غول‌های فناوری و افزایش تعهدات مالی آن‌ها، فشار فروش را تشدید کرد. هم‌زمان، جهش قیمت نفت و تشدید تنش‌های آمریکا و ایران نیز بر تمایل سرمایه‌گذاران به پذیرش ریسک تأثیر گذاشت. در یک نگاه شاخص نزدک ۱۰۰ روز جمعه ۴٫۴ درصد افت کرد و نسبت به اوج ششم اکتبر وارد محدوده اصلاح ۱۰ درصدی شد. سهام آلفابت در معاملات پنجشنبه ۱۳ درصد سقوط کرد و حدود ۵۰۰ میلیارد دلار از ارزش بازار آن کاسته شد. سهام اینتل پس از انتشار پیش‌بینی‌های ضعیف، حدود ۳۰ درصد کاهش یافت و فشار بر صنعت نیمه‌رساناها افزایش پیدا کرد. نگرانی از بازده سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی، افزایش بدهی شرکت‌ها و رشد قیمت نفت، هم‌زمان اشتهای ریسک در بازارهای جهانی را تضعیف کردند. نزدک در محدوده اصلاح؛ تغییر نگاه بازار به هوش مصنوعی شاخص نزدک ۱۰۰ در معاملات بعدازظهر جمعه ۴٫۴ درصد کاهش یافت؛ افتی که پس از کاهش ۱٫۴ درصدی روز پنجشنبه رخ داد و زیان شاخص را نسبت به رکورد ششم اکتبر به حدود ۱۰ درصد رساند. این میزان افت، شاخص را وارد محدوده اصلاحی متعارف بازار کرد. شاخص اس‌اندپی ۵۰۰ نیز ۲٫۴ درصد کاهش یافت. یکی از محرک‌های اصلی نگرانی، گزارش فایننشال تایمز درباره احتمال دریافت رتبه اعتباری پایین‌تر از درجه سرمایه‌گذاری توسط انتروپیک بود. طبق این گزارش، بلک‌استون به سرمایه‌گذاران هشدار داده بود که این شرکت ممکن است پس از عرضه اولیه سهام نتواند رتبه اعتباری سرمایه‌گذاری دریافت کند؛ موضوعی که با ارزیابی قبلی تفاوت داشت. کاهش احتمالی اعتبار اعتباری انتروپیک می‌تواند دسترسی این شرکت به تأمین مالی بدهی را محدود کند و برنامه‌های توسعه مراکز داده را تحت فشار قرار دهد. اهمیت موضوع به خود این شرکت محدود نیست؛ زیرا بخش‌هایی از صنعت هوش مصنوعی از طریق مجموعه‌ای پیچیده از قراردادهای سرمایه‌گذاری، تأمین مالی و خرید تجهیزات به یکدیگر وابسته شده‌اند. غول‌های فناوری زیر فشار هزینه‌های سرمایه‌ای عملکرد شرکت‌های بزرگ فناوری نیز بر نگرانی بازار افزود. سهام آمازون ۲٫۷ درصد افت کرد؛ درحالی‌که شرکت از ترتیبات تأمین مالی تأمین‌کنندگان به ارزش ۸۰ میلیارد دلار خبر داده بود. این سازوکار امکان تأمین مالی بر مبنای ارزش تجهیزات خریداری‌شده را فراهم می‌کند و نشانه‌ای از ابعاد مالی توسعه زیرساخت‌های محاسباتی است. در سوی دیگر، سهام آلفابت، شرکت مادر گوگل، پنجشنبه ۱۳ درصد سقوط کرد و حدود ۵۰۰ میلیارد دلار از ارزش بازار آن کاسته شد. گزارش‌ها از تداوم مصرف نقدینگی و افزایش هزینه‌های سرمایه‌ای حکایت داشتند. همچنین، نگرانی درباره تأثیر قابلیت‌های جست‌وجوی مبتنی بر هوش مصنوعی بر مدل درآمدی تبلیغات، پرسش‌هایی درباره پایداری مزیت رقابتی این شرکت ایجاد کرد. این تحولات نشان می‌دهند که رشد درآمد و گسترش خدمات هوش مصنوعی دیگر به‌تنهایی برای توجیه ارزش‌گذاری شرکت‌ها کافی نیست. بازار به‌طور فزاینده‌ای بر رابطه میان هزینه‌های زیرساختی، جریان نقدی آزاد و بازده اقتصادی سرمایه‌گذاری‌ها تمرکز کرده است. سقوط اینتل و فشار بر صنعت نیمه‌رساناها سهام اینتل پس از انتشار پیش‌بینی‌های ناامیدکننده حدود ۳۰ درصد کاهش یافت؛ افتی که در صورت تثبیت، شدیدترین کاهش روزانه شرکت از سال ۱۹۷۴ محسوب می‌شد. این اتفاق نشان داد که حتی شرکت‌های فعال در زنجیره تأمین هوش مصنوعی نیز از بازنگری انتظارات بازار مصون نیستند. شاخص نیمه‌رساناهای فیلادلفیا ۹٫۲ درصد افت کرد. در آسیا نیز شاخص نیکی ۲۲۵ ژاپن ۲٫۱ درصد پایین آمد و سهام سافت‌بانک، سرمایه‌گذار اوپن‌ای‌آی، ۶ درصد کاهش یافت. سهام سامسونگ الکترونیکس و اس‌کی هاینیکس نیز به‌ترتیب ۳ و ۷٫۱ درصد افت کردند و شاخص کاسپی کره جنوبی را ۳٫۵ درصد پایین کشیدند. در اروپا، سهام شرکت ای‌اس‌ام‌ال ۶٫۱ درصد کاهش یافت و مجموعه سهام فناوری منطقه نیز با افت مواجه شد. هم‌زمانی این تحولات در بازارهای مختلف، نشان‌دهنده گسترش نگرانی از ارزش‌گذاری و تأمین مالی صنعت هوش مصنوعی است. بدهی، نفت و خروج سرمایه از موقعیت‌های پرریسک افزایش قیمت نفت بر فشار فروش افزود. نفت برنت در معاملات جمعه به ۱۱۸ دلار در هر بشکه رسید؛ بالاترین سطح از آوریل، طبق گزارش منتشرشده. نگرانی از تشدید درگیری میان آمریکا و ایران، چشم‌انداز هزینه انرژی و تورم را مبهم‌تر کرد و می‌تواند بر حاشیه سود شرکت‌ها و سیاست پولی اثر بگذارد. در همین حال، سهام مرتبط با رمزارزها نیز تحت فشار قرار گرفتند. سهام رابین‌هود ۱۰٫۵ درصد و کوین‌بیس ۱۴٫۳ درصد افت کرد؛ تحولی که در گزارش به نگرانی‌های پس از حمله سایبری بزرگ به صرافی بایننس نسبت داده شده است. افزون بر این، صندوق‌های پوشش ریسک پیش از فصل انتشار گزارش‌های مالی، موقعیت‌های قابل‌توجهی در سهام شرکت‌های بزرگ فناوری ایجاد کرده بودند. خروج سریع از این موقعیت‌ها می‌تواند افت قیمت‌ها را تشدید کند؛ به‌ویژه هنگامی که مدیران سرمایه‌گذاری برای محدودکردن زیان و حفظ عملکرد سالانه، ریسک سبد خود را کاهش می‌دهند. در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.