- پس از ۷۵ سال، گاز طبیعی در آستانه سبقت گرفتن از نفت بهعنوان مهمترین منبع انرژی آمریکا قرار دارد.
- سهم گاز طبیعی در سال ۲۰۲۵ به ۳۶ درصد از مصرف انرژی آمریکا رسیده و تنها یک درصد کمتر از نفت (۳۷ درصد) است.
- افزایش استفاده از خودروهای برقی و توسعه مراکز داده، تقاضا برای برق و در نتیجه مصرف گاز طبیعی را افزایش داده است، در حالی که رشد تقاضای بنزین متوقف شده است.
طی ۷۵ سال گذشته، نفت بیش از هر منبع انرژی دیگری موتور محرک اقتصاد آمریکا بوده است؛ اما این وضعیت بهزودی تغییر خواهد کرد.
احتمالاً تا پایان این دهه، گاز طبیعی برای نخستین بار از نفت پیشی خواهد گرفت؛ اتفاقی که پس از آن رخ میدهد که فاصله میان این دو منبع انرژی در سال ۲۰۲۵ تقریباً از بین رفت. این تحول بزرگ، پایانی خواهد بود بر فصلی که از سال ۱۹۵۰ آغاز شد؛ زمانی که نفت به سلطه طولانیمدت زغالسنگ بهعنوان مهمترین سوخت فسیلی پایان داد.
توبی رایس، مدیرعامل شرکت بزرگ تولیدکننده گاز ئیکیوتی کورپوریشن (EQT Corp) ، در گفتوگویی اظهار کرد: به نظر من احتمالاً طی یکی دو سال آینده از این نقطه عبور میکنیم و تا سال ۲۰۳۰، گاز طبیعی با اختلاف قابلتوجهی از نفت جلو خواهد زد.
این گذار از اقتصادی که عمدتاً با نفت اداره میشد به اقتصادی که تکیه اصلی آن بر گاز طبیعی است، نشان میدهد که چگونه مزیت اقتصادی گاز ارزان، ساختار بخش انرژی آمریکا را متحول کرده و سوختهای رقیب را کنار زده است.
بر اساس تازهترین گزارش اداره اطلاعات انرژی آمریکا (EIA)، در سال ۲۰۲۵ گاز طبیعی ۳۶ درصد از مصرف انرژی آمریکا را به خود اختصاص داده است؛ رقمی که تنها اندکی کمتر از سهم ۳۷ درصدی نفت است.
طی یک دهه گذشته، با انقلاب نفت شیل و جهش چشمگیر تولید گاز طبیعی، فاصله میان نفت و گاز بهطور مداوم کاهش یافته است. همزمان، اقتصاد آمریکا بیش از گذشته به سمت برقیسازی حرکت کرده و رشد تقاضا برای بنزین ــ که بزرگترین منبع مصرف نفت در داخل کشور محسوب میشود ــ متوقف شده است.
✔️ بیشتر بخوانید: تنگه هرمز هنوز میتواند نفت را منفجر کند؟
این تغییر بنیادین همزمان با افزایش تقاضای برق ناشی از گسترش خودروهای برقی و توسعه مراکز داده رخ میدهد؛ روندی که فشار بیشتری بر شبکه برق آمریکا وارد کرده است.
بر اساس دادههای EIA، بیش از ۴۰% برق آمریکا از طریق نیروگاههای گازسوز تولید میشود. همچنین گسترش خودروهای برقی نیز تا حدی به کاهش تقاضا برای بنزین کمک کرده؛ تقاضایی که حتی با وجود افزایش سالانه میزان رانندگی آمریکاییها، بعید است دوباره به سطوح پیش از همهگیری ویروس کرونا بازگردد.
مارک براونستاین، معاون ارشد بخش گذار انرژی در صندوق دفاع از محیط زیست، گفت: «واقعیتها قابل انکار نیستند؛ آمریکا در میانه یک گذار انرژی قرار دارد؛ گذاری از زغالسنگ و نفت به سمت برق تولیدشده از گاز طبیعی و انرژیهای تجدیدپذیر.»
برآورد EIA نشان میدهد که تقاضای نفت در آمریکا بین سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۷ تنها ۰.۶% افزایش خواهد یافت، در حالی که تقاضا برای گاز طبیعی در همین دوره ۳.۴% رشد میکند؛ موضوعی که فاصله میان این دو منبع اصلی انرژی را باز هم کمتر خواهد کرد.
عصر برقیسازی و انرژیهای تجدیدپذیر
در دهههای گذشته، بخش عمده برق آمریکا با استفاده از زغالسنگ تولید میشد. اما با ظهور فناوری شکست هیدرولیکی (فرکینگ) و حفاری افقی در دهه ۲۰۰۰، حجم عظیمی از ذخایر گاز طبیعی که پیشتر استخراج آنها صرفه اقتصادی نداشت، قابل بهرهبرداری شد و گاز طبیعی بهتدریج جای زغالسنگ را بهعنوان اصلیترین سوخت نیروگاههای برق آمریکا گرفت.
طبق دادههای EIA، بین سالهای ۲۰۱۱ تا ۲۰۲۰، بیش از ۱۰۰ نیروگاه زغالسنگ یا با نیروگاههای گازی جایگزین شدند یا به نیروگاه گازسوز تبدیل شدند.
با وجود اینکه دولت دونالد ترامپ صدها میلیون دلار از منابع مالیاتدهندگان آمریکایی را برای احیای صنعت زغالسنگ اختصاص داده است، انتظار میرود روند افول این صنعت ادامه یابد؛ چرا که منابع ارزانتری مانند انرژی بادی خشکی، نیروگاههای خورشیدی بزرگمقیاس و گاز طبیعی، سهم بیشتری از تولید برق شبکه را به خود اختصاص میدهند.
ایرا جوزف، پژوهشگر ارشد مرکز سیاست انرژی جهانی دانشگاه کلمبیا، اعلام کرد: گاز طبیعی در بخش تولید برق دست بالا را دارد، چون بسیار ارزان است. این کشور از منابع بسیار فراوان گاز طبیعی برخوردار است.
✔️ بیشتر بخوانید: هشدار میزوهو درباره فروپاشی انضباط اوپک؛ آیا نفت در راه سقوط به کانال ۵۰ دلاری است
به گفته رایس، مزیت اقتصادی نیروگاههای گازسوز، علاوه بر کنار زدن زغالسنگ، روند برقیسازی اقتصاد آمریکا را نیز سرعت بخشیده است.
همچنین رشد چشمگیر انرژی بادی و خورشیدی بهعنوان منابع مهم تولید برق، به توسعه نیروگاههای گازسوز نیز کمک کرده است؛ چرا که این نیروگاهها میتوانند بسیار سریعتر از نیروگاههای زغالسنگی و هستهای، تولید خود را متناسب با نوسانات تولید برق تجدیدپذیر افزایش یا کاهش دهند.
رشد صادرات LNG نیز در راه است
نکته قابلتوجه این است که تبدیل شدن گاز طبیعی به مهمترین منبع انرژی آمریکا، هنوز رشد انفجاری صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) این کشور را در نظر نمیگیرد.
آمریکا هماکنون بزرگترین صادرکننده LNG جهان است و پیشبینی میشود حجم صادرات آن تا پایان این دهه تقریباً دو برابر شود.
شرکت شل نیز در گزارش سالانه چشمانداز LNG خود پیشبینی کرده است که تا سال ۲۰۳۵، حدود ۲۳ درصد کل تولید گاز طبیعی آمریکا صرف تأمین خوراک تأسیسات تولید LNG خواهد شد.
البته گاز طبیعی تنها منبع انرژی در حال رشد نیست. براونستاین میگوید انرژیهای تجدیدپذیر، بهویژه باد و خورشید، حتی سریعتر از گاز طبیعی رشد کردهاند.
بر اساس دادههای EIA، بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵، مصرف انرژی بادی و خورشیدی بیش از سه برابر شده، در حالی که مصرف گاز طبیعی ۲۳ درصد افزایش یافته است؛ هرچند از نظر حجم مطلق، رشد مصرف گاز طبیعی همچنان بیشتر بوده است.
رایس در پایان گفت: «ما از عصر چوب و اسب، به عصر زغالسنگ، سپس عصر نفت رسیدهایم و اکنون وارد عصر برقیسازی شدهایم. و این عصر برقیسازی تا حد زیادی بر پایه گاز طبیعی پیش خواهد رفت.»
