در هفتههای پایانی سال، یکی از مهمترین تحولات بازارهای مالی، واگرایی آشکار در مسیر سیاست پولی بانکهای مرکزی بزرگ جهان است؛ واگراییای که بهطور مستقیم بر بازار فارکس، اوراق و سهام اثر گذاشته و اکنون به یکی از دلایل اصلی بازگشت ریسکپذیری در بازارهای سهامی تبدیل شده است.
در ایالات متحده، فدرال رزرو وارد چرخه کاهش نرخ بهره شده؛ آن هم در شرایطی که چشمانداز رشد اقتصادی هنوز با ابهام همراه است. در مقابل، بانک مرکزی اروپا (ECB) موضعی محتاطانه و غیرمتعهد نسبت به مسیر آتی نرخها اتخاذ کرده و حتی پیشبینی تورم سال آینده را افزایش داده است. بانک مرکزی انگلیس (BOE) نیز با اکراه و تحت فشار دادههای ضعیف، نرخ بهره را کاهش داده، اما همچنان با مقاومت جدی جناح هاوکیش؛ بهویژه به دلیل رشد چسبنده دستمزدها، مواجه است. در سوی دیگر، بازارها تقریباً مطمئن هستند که بانک مرکزی ژاپن (BOJ) فردا یک افزایش نرخ بهره دیگر را رقم خواهد زد.
واگرایی سیاستی و نوسان در بازار ارز
این تفاوت مسیرها اگرچه با توجه به شرایط متفاوت اقتصادی کشورها طبیعی به نظر میرسد، اما زمینهساز افزایش نوسان در بازار فارکس و حتی واگرایی عملکرد بازارهای سهام در سال آینده خواهد بود. دلار آمریکا تاکنون ضعیفترین ارز در میان ارزهای گروه G10 در سال جاری بوده است. ین ژاپن نیز عملکرد ضعیفی داشته، اما در صورت تداوم عادیسازی سیاست پولی توسط BOJ، میتواند رشد خود را فراتر از افزایش ۱.۲ درصدی امسال در برابر دلار ادامه دهد.
یورو قوی؛ مانعی بالقوه برای رشد
یورو تاکنون حدود ۱۳ درصد در برابر دلار تقویت شده است؛ رشدی که فعلاً مانع از خوشبینی ECB نسبت به چشمانداز اقتصادی منطقه یورو نشده است. با این حال، این پرسش مطرح است که آیا اقتصاد منطقه یورو میتواند در صورت تداوم قدرت یورو؛ بهویژه در شرایطی که تهدید تعرفههای آمریکا همچنان پابرجاست، شتاب بگیرد؟ یک سال قدرتمند دیگر برای یورو میتواند به بهای فشار بر صادرات و رشد اقتصادی تمام شود، بهخصوص آنکه ECB صراحتاً اعلام کرده آستانه کاهشهای بعدی نرخ بهره بسیار بالاست.
پوند جانگرفته؛ هاوکها هنوز تسلیم نشدهاند
پوند انگلیس در میانه جدول عملکرد ارزهای G10 در سال ۲۰۲۵ قرار دارد و تاکنون حدود ۷ درصد در برابر دلار رشد کرده است. این عملکرد نسبتاً باثبات در حالی رقم خورده که رشد اقتصادی بریتانیا از ماه ژوئن متوقف شده و بودجه اخیر ضربه محسوسی به اعتماد مصرفکننده و بنگاهها وارد کرده است.
با این حال، پوند امروز جهشی قابلتوجه را تجربه کرد؛ آن هم درست پس از آنکه بانک مرکزی انگلیس طبق انتظار نرخ بهره را کاهش داد. جفتارز GBPUSD نزدیک به ۱۰۰ پیپ رشد کرد و به بالای ۱.۳۴۳۰ دلار رسید.
این حرکت دو محرک اصلی داشت: نخست، افت غیرمنتظره تورم آمریکا و دوم، ماهیت «کاهش نرخ هاوکیش» بانک مرکزی انگلیس. رأیگیری ۵ به ۴ به نفع کاهش نرخ، برخلاف گمانهزنیها درباره احتمال رأی ۶ به ۳، نشان داد که جناح هاوکیش همچنان نفوذ قابلتوجهی در BOE دارد.
دغدغه اصلی این گروه، رشد چسبنده دستمزدهاست؛ موضوعی که شواهد جدید نیز آن را تأیید میکند. برای نمونه، نظرسنجی اشتغال بخش خصوصی توسط فدراسیون استخدام و KPMG نشان میدهد رشد دستمزدها در ماه اخیر مجدداً افزایش یافته است.
در نتیجه، کاهش نرخ بهره امروز تغییری در انتظارات بازار از مسیر نرخهای بهره بریتانیا ایجاد نکرد و همچنان تنها کمی بیش از یک کاهش نرخ برای سال آینده قیمتگذاری شده است. همزمان، بازده اوراق دولتی بریتانیا در سررسیدهای کوتاهمدت افزایش یافته، زیرا بازار احتمال یک سلسله کاهش نرخ سریع را کنار گذاشته است؛ عاملی که به تقویت پوند کمک کرده است.
تورم آمریکا؛ عدد نرم، داده بحثبرانگیز
در آمریکا، افت شاخص CPI از ۳.۱ درصد به ۲.۷ درصد؛ بههمراه کاهش قابلتوجه تورم هسته، بازارها را غافلگیر کرد. با این حال، پرسشهایی جدی درباره کیفیت دادهها مطرح است. زمان جمعآوری اطلاعات با پایان تعطیلی دولت همزمان بوده و بهویژه مؤلفه مسکن (Shelter) تنها ۰.۱ درصد افزایش ماهانه را نشان میدهد؛ در حالی که میانگین رشد این بخش در ۹ ماه نخست سال نزدیک به ۰.۶ درصد بوده است. همین اختلاف، تردیدهایی را درباره پایداری این افت تورمی ایجاد کرده است.
با وجود این تردیدها، بازار اوراق قرضه آمریکا واکنشی مثبت نشان داده و بازده اوراق خزانهداری کاهش یافته است. همزمان، شاخص دلار به زیر میانگین متحرک ۱۰۰روزه سقوط کرده و سطح ۹۸ واحدی را آزمایش میکند.
✔️ بیشتر بخوانید: شاخص CPI چیست؟ چرا CPI برای معامله گران فارکس اهمیت دارد
CPI نوامبر و احیای سناریوی کاهش نرخ فدرال رزرو
برای بازار سهام، این گزارش حتی با وجود نقصهای آماری؛ پیامی دلگرمکننده داشت: روند نزولی تورم همچنان برقرار است. این موضوع میتواند دست فدرال رزرو را برای ورود به یک چرخه طولانیتر کاهش نرخ بهره در سال ۲۰۲۶ بازتر کند؛ مسیری که با سیاست پولی سایر بانکهای مرکزی متفاوت خواهد بود و یکی از دلایل فشار گسترده بر دلار در معاملات امروز به شمار میرود.
بازگشت سهام و امید به «رالی بابانوئل»
افت تورم، تصویری موسوم به «گلدیلاکس» از اقتصاد آمریکا ترسیم میکند: نه آنقدر داغ که فدرال رزرو را نگران کند و نه آنقدر سرد که رشد اقتصادی را تهدید کند. در همین چارچوب، بازار سهام آمریکا روز پنجشنبه جهش محسوسی را تجربه کرد و شاخص نزدک بیش از ۱.۳ درصد رشد داشت. سهام رشدی؛بهویژه شرکتهای فناوری، معمولاً از کاهش نرخ بهره منتفع میشوند.
پیش از این، امیدها به «رالی بابانوئل» در بازارها کمرنگ شده بود و شاخصهای آمریکا از ابتدای ماه در محدوده منفی قرار داشتند. اما گزارش قدرتمند میکرون، جان تازهای به روایت هوش مصنوعی بخشید و دادههای CPI نیز مسیر را برای یک رشد پایانسالی هموار کرده است. شاید بابانوئل امسال کمی دیر به بازارهای مالی رسیده باشد، اما نشانهها حاکی از آن است که هنوز بازارها را از قلم نینداخته است.
لطفا نظر و سوالات خود را درباره این مقاله ارسال کنید تا کارشناسان ما به شما پاسخ دهند.
