دویچهبانک در تحلیلی تازه، سناریویی را مطرح کرده که در آن روند دلاریزدایی بانکهای مرکزی بازارهای نوظهور میتواند قیمت طلا را تا پنج سال آینده به محدوده ۸۰۰۰ دلار در هر اونس برساند. این دیدگاه بر پایه تغییرات ساختاری در ذخایر ارزی جهانی و کاهش وابستگی به دلار شکل گرفته است.
- بانکهای مرکزی بازارهای نوظهور تنها ۱۶٪ از ذخایر خود را به طلا اختصاص دادهاند، در حالی که از سال ۲۰۰۸ تمام خرید خالص طلا از سوی همین کشورها انجام شده است.
- در صورت افزایش سهم طلا به ۴۰٪ از ذخایر ارزی، قیمت میتواند تا ۸۰۰۰ دلار در هر اونس رشد کند.
- سهم دلار از ذخایر جهانی از بیش از ۶۰٪ در اوایل دهه ۲۰۰۰ به حدود ۴۰٪ امروز کاهش یافته است.
- خرید طلا دیگر محدود به چین، روسیه و هند نیست؛ کشورهایی چون عربستان، قطر، امارات، مصر و قزاقستان نیز وارد چرخه خرید شدهاند.
روند دلاریزدایی و نقش بانکهای مرکزی
بر اساس گزارش دویچهبانک، از زمان بحران مالی ۲۰۰۸ تاکنون بانکهای مرکزی جهان بیش از ۲۲۵ میلیون اونس طلا به ذخایر خود افزودهاند. در همین دوره، سهم دلار در ذخایر جهانی از بیش از ۶۰٪ به حدود ۴۰٪ کاهش یافته است. این تغییر نشاندهنده چرخش تدریجی نظام مالی جهانی از وابستگی به دلار به سمت داراییهای مستقل و بدون ریسک حاکمیتی است.
اگر بانکهای مرکزی بازارهای نوظهور سهم طلا را از ۱۶٪ فعلی به ۴۰٪ افزایش دهند، حتی با فرض کاهش کل ذخایر از ۸ به ۵ تریلیون دلار، قیمت طلا میتواند به محدوده ۸۰۰۰ دلار برسد.
گسترش خریداران جدید
تا چند سال پیش، خرید طلا عمدتاً در اختیار چین، روسیه، هند و ترکیه بود. اما اکنون عربستان، قطر، امارات، مصر و قزاقستان نیز به جمع خریداران فعال پیوستهاند. این گسترش جغرافیایی نشان میدهد که خرید طلا دیگر تصمیمی مقطعی نیست، بلکه به سیاست پایدار ذخیرهسازی در اقتصادهای نوظهور تبدیل شده است.
منطق ژئوپلیتیکی پشت تغییرات
دویچهبانک این روند را بخشی از پایان دوره پساجنگ سرد میداند؛ دورهای که بر پایه چندجانبهگرایی و سلطه دلار شکل گرفته بود. با عقبنشینی آمریکا از نقش سنتی خود در تجارت آزاد و امنیت جهانی، و استفاده از دلار بهعنوان ابزار تحریم، بسیاری از کشورها بهدنبال تنوعبخشی به ذخایر خود رفتهاند. این تغییرات، طلا را دوباره به دارایی راهبردی بانکهای مرکزی تبدیل کرده است.
تصویر کوتاهمدت؛ افت موقت، مسیر بلندمدت صعودی
در دو ماه گذشته، طلا بدترین افت خود را در تاریخ ثبت کرده و حدود ۱۲٪ کاهش یافته است. با این حال، در مقیاس سالانه همچنان ۷٪ رشد از ابتدای سال و نزدیک به ۴۰٪ رشد در ۱۲ ماه گذشته دارد. این افت کوتاهمدت، بخشی از اصلاح طبیعی بازار پس از جهش ژانویه است و روند بلندمدت صعودی همچنان پابرجاست.
جمعبندی
پیام اصلی گزارش دویچهبانک روشن است: جهان در حال بازتعریف نظم مالی خود است. کاهش وابستگی به دلار، افزایش خرید طلا و بازگشت رقابت میان قدرتهای بزرگ، همگی نشانههایی از تغییر ساختاری در نظام ذخایر جهانیاند. در این مسیر، طلا نهتنها پناهگاه سنتی سرمایهگذاران، بلکه ابزار راهبردی بانکهای مرکزی در دوران جدید خواهد بود.
