کارشناسان کشاورزی ASAP چهار سناریو برای صادرات غلات و دانههای روغنی از اوکراین در سال مالی ۲۰۲۶/۲۷ را بررسی کردند و به این نتیجه رسیدند که بسته به عملکرد بنادر اودسای بزرگ و دانوب، صادرات میتواند به ۱۳.۸ تا ۴۵.۸ میلیون تن برسد.
به گزارش یوتوتایمز، پس از آغاز روسیه و اوکراین به عنوان بزرگترین صادرکنندگان غلات جهان، توجه به امنیت غذایی و کریدورهای تجاری برای ترانزیت آن افزایش یافت. اما اخیرا تشدید درگیریها در دریای سیاه و آزوف باعث کاهش و حتی توقف صادرات غلات اوکراین شده است.
در واقع، این حملات نگرانیهایی را در مورد اختلال در صادرات غلات دریای سیاه ایجاد کرده است. روسیه بزرگترین صادرکننده گندم جهان و اوکراین نیز یکی از تامینکنندگان اصلی غلات جهان است. بنابراین، تداوم این مشکلات میتواند تاثیر عمیقی برای بازر غلات جهان بگذارد، برای نمونه معاملات آتی گندم شیکاگو روز چهارشنبه هفته گذشته پس از حمله به نووروسیسک حدود سه درصد افزایش یافت که نشان دهنده نگرانی از اختلال در عرضه جهانی گندم است.
اکنون نیز وزارت کشاورزی اوکراین اعلام کرد که صادرات غلات در دو هفته اول ماه اگوست در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته ۷۶ درصد کاهش یافته که ناشی از تداوم حملات روسیه به کشتیرانی دریای سیاه است.
تحلیلگران وزارت کشاورزی ایالات متحده در گزارش ماه اگوست خود پیشبینی خود را برای تولید محصولات کشاورزی عمده در اوکراین به ۸۵.۷ میلیون تن افزایش دادند و کارشناسان ASAP Agri به دلیل تعدیل برداشت گندم، آن را به ۸۶.۱ میلیون تن رساندند.
همچنین، وزارت کشاورزی ایالات متحده پیشبینی صادرات خود را به ۴۲.۶ میلیون تن، ASAP Agri به ۴۵.۸ میلیون تن کاهش داد و وزارت اقتصاد اوکراین آن را ۳۸ تا ۴۰ میلیون تن تخمین زد. این بدان معناست که با وجود برداشت خوب، اوکراین فرصتهای محدودی برای صادرات وجود دارد که در صورتعدم بهبود لجستیک در آینده نزدیک، میتواند قیمتهای داخلی را به شدت کاهش دهد.
چهار سناریو برای صادرات اوکراین
به گفته کارشناسان ASAP Agri، سناریوهای صادرات غلات زیر وجود دارد:
۱. بدون بنادر اودسای بزرگ و دانوب: در این حالت، صادرات فقط از طریق راهآهن و جاده انجام خواهد شد و حجم آن حدود ۱ میلیون تن در ماه و حداکثر ۱۳.۸ میلیون تن در سال خواهد بود. صادرات گندم، ذرت و جو بیشترین کاهش را خواهد داشت، زیرا سویا و کلزا از مرز عبور و بهتر فرآوری میشوند. آفتابگردان عمدتاً برای فرآوری داخلی استفاده خواهد شد.
۲. با بنادر دانوب، اما بدون اودسای بزرگ: در این حالت، حجم صادرات به ۱.۶ تا ۲.۲ میلیون تن در ماه افزایش مییابد و به ۲۳.۶ میلیون تن در فصل بالغ خواهد شد. البته، این میزان به دلیل پایین بودن سطح آب در دانوب، هزینه بالای حملونقل، خطر حملات و وابستگی به بندر کنستانتا محدود خواهد شد.
۳. بازسازی جزئی بنادر اودسای بزرگ: اگر در ماه سپتامبر بنادر با ۳۰ درصد سطح قبل از جنگ و از ماه اکتبر با ۵۰ درصد فعالیت کنند، از طریق آنها میتوان ماهانه ۱.۵ میلیون تن غلات دیگر صادر کرد که همراه با بنادر دانوب و مرزهای زمینی، مجموع صادرات ۲.۵ تا ۳.۷ میلیون تن غلات در ماه یا ۳۸.۲ میلیون تن در هر فصل را امکانپذیر میسازد. ذرت همچنان آسیبپذیرترین محصول خواهد بود، و عرضه گندم و جو نیز به طور قابل توجهی افزایش خواهد یافت.
۴. بازسازی کامل بنادر اودسای بزرگ: اگر بنادر آبهای عمیق در ماه سپتامبر با ۵۰ درصد ظرفیت، در ماه اکتبر با ۸۰ درصد ظرفیت و از ماه نوامبر با ۱۰۰ درصد ظرفیت فعالیت کنند، کل صادرات به ۴.۵ میلیون تن در ماه یا ۴۵.۸ میلیون تن در هر فصل خواهد رسید که سناریوی بسیار خوشبینانهای است.
باید توجه داشت که پس از توقف صادرات دریایی، هزینههای لجستیک جایگزین به شدت افزایش یافته است. به عنوان مثال، هزینه حمل بار از بنادر دانوب به مصر در ماه ۴۰ دلار در هر تن افزایش یافته است. حملونقل ریلی به بنادر دانوب و حملونقل دریایی نیز گرانتر شده است. البته، معاملهگران تمام هزینههای اضافی را در قیمت لحاظ میکنند، بنابراین در نهایت این کشاورزان هستند که قیمت پایینی برای غلات و سود کمتری دریافت میکنند.
