گزارش‌های تازه درباره انتقال پردازنده‌های پیشرفته انویدیا به یک مرکز داده در شانگهای، ابعاد تازه‌ای به بحران این شرکت در ارتباط با محدودیت‌های صادراتی آمریکا بخشیده است. بررسی اسناد شرکتی و گزارش‌های منتشرشده نشان می‌دهد تعدادی از سرورهای مجهز به پردازنده‌های H800، H100 و H200 در اختیار مجموعه‌ای چینی قرار گرفته‌اند؛ محصولاتی که صادرات آن‌ها به چین بدون مجوزهای لازم با محدودیت مواجه است. این پرونده در شرایطی اهمیت بیشتری پیدا کرده که استعفای جنسن هوانگ، مدیرعامل پیشین انویدیا، در پی حواشی امنیتی و تحقیقات مرتبط با ارتباطات شخصی او، اعتماد سرمایه‌گذاران به ساختار مدیریتی شرکت را نیز تحت تأثیر قرار داده است. اکنون پرسش اصلی فراتر از مسئولیت احتمالی چند واسطه تجاری است: آیا ضعف نظارت بر زنجیره تأمین می‌تواند به محدودیت‌های گسترده‌تر صادرات تراشه و تغییر مسیر رقابت جهانی هوش مصنوعی منجر شود؟

بر اساس گزارش بلومبرگ که رسانه‌های مختلف به آن استناد کرده‌اند، بخشی از تجهیزات شناسایی‌شده در پروژه‌ای با عنوان «پروژه دلتای رود یانگ‌تسه» در شانگهای مستقر بوده‌اند. شرکت سنگاپوری آپریا کلاد سرویسز، که پیش‌تر در شبکه شرکای ابری انویدیا حضور داشت، ۲۲ سرور از شرکت دل خریداری کرده بود. این سرورها به پردازنده‌های H800 انویدیا مجهز بودند؛ محصولی که واشنگتن در سال ۲۰۲۳ صادرات آن به چین را محدود کرد.

اهمیت موضوع در مسیر انتقال تجهیزات نهفته است. اسناد ارائه‌شده به نهادهای دولتی چین نشان می‌دهند تجهیزات یادشده در میان دارایی‌های شرکت شانگهای لونگ‌تنگ اینتلیجنت کامپیوتینگ قرار گرفته‌اند. این شرکت در ژانویه ۲۰۲۵، مجموعه‌ای شامل ۱۹۳ سرور را به‌عنوان وثیقه دریافت تأمین مالی معرفی کرده بود. بااین‌حال، اسناد موجود مسیر کامل انتقال همه تجهیزات و اشخاص دخیل در هر مرحله را مشخص نمی‌کنند.

بخش دیگری از اسناد به ۵۲ سرور متعلق به سوپرمیکرو مربوط می‌شود که از پردازنده‌های H100 یا H200 استفاده می‌کردند. صادرات این تراشه‌ها به چین نیز بدون دریافت مجوزهای مربوطه مجاز نیست. سوپرمیکرو اعلام کرده تجهیزات مورد اشاره را مطابق قوانین صادراتی و مقررات بازصادرات آمریکا عرضه کرده و فروش مستقیمی به شرکت‌های مرتبط با مرکز داده شانگهای نداشته است.

در سوی دیگر، دل اعلام کرده بود از فوریه ۲۰۲۵ فروش و پشتیبانی خود از آپریا را به دلیل نگرانی درباره انتقال غیرمجاز تجهیزات متوقف کرده است. مدیرعامل آپریا نیز در سنگاپور بازداشت شده و با اتهام‌های مرتبط با فریب تأمین‌کنندگان سرور روبه‌رو شده است؛ اتهام‌هایی که او آن‌ها را نپذیرفته است. این تحولات نشان می‌دهد شرکت‌های سخت‌افزاری ممکن است حتی بدون اثبات تخلف مستقیم، در معرض هزینه‌های حقوقی، اعتباری و نظارتی قرار گیرند.

نام آلیس هوانگ نیز به دلیل ارتباط تجاری و مدیریتی گذشته با برخی شرکت‌های حاضر در این پرونده مطرح شده است. او بنیان‌گذار شانگهای لونگ‌تنگ بود، اما در سال ۲۰۱۷ سهام خود را واگذار کرد. طبق گزارش‌های منتشرشده، خواهر او بعداً سهام‌دار عمده این مجموعه شد. بنابراین، مالکیت و مدیریت شرکت در زمان ثبت وثیقه سرورها باید از نقش تاریخی بنیان‌گذار تفکیک شود.

هم‌زمان، گزارش‌هایی درباره ارتباط شخصی آلیس هوانگ با جنسن هوانگ، مدیرعامل پیشین انویدیا، و ظن نهادهای آمریکایی درباره ارتباط او با فعالیت‌های اطلاعاتی چین منتشر شده است. بااین‌حال، اتهام جاسوسی اثبات قضایی‌شده تلقی نمی‌شود و چین نیز این ادعاها را رد کرده است. همچنین هیچ مدرک ارائه‌شده‌ای به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که انویدیا، دل یا سوپرمیکرو آگاهانه در انتقال غیرقانونی تجهیزات مشارکت داشته‌اند.

اهمیت این پرونده از آن جهت فراتر از یک اختلاف تجاری است که سیاست صادرات تراشه به یکی از ابزارهای اصلی رقابت راهبردی واشنگتن و پکن تبدیل شده است. آمریکا تلاش می‌کند دسترسی چین به توان پردازشی پیشرفته را محدود کند؛ اما انتقال سرورها از طریق شرکت‌های واسطه، مراکز داده خارجی و خدمات اجاره پردازش می‌تواند اجرای این سیاست را دشوار سازد.

گزارش رویترز نیز نشان می‌دهد برخی شرکت‌های چینی برای دسترسی به ظرفیت پردازشی انویدیا در مراکز داده خارج از چین تلاش می‌کنند. این موضوع احتمال حرکت سیاست‌گذاران آمریکایی به سمت کنترل دسترسی از راه دور و اجاره توان پردازشی را افزایش می‌دهد. در چنین شرایطی، نظارت صرف بر صادرات فیزیکی تراشه‌ها کافی نخواهد بود و شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات ابری نیز ممکن است با الزامات سخت‌گیرانه‌تری مواجه شوند.

برای انویدیا، ریسک اصلی تنها جریمه احتمالی یا محدودیت فروش نیست؛ بلکه کاهش انعطاف‌پذیری تجاری در یکی از بازارهای مهم جهانی و افزایش هزینه انطباق با مقررات است. تشدید کنترل‌های صادراتی می‌تواند بخشی از فرصت‌های درآمدی شرکت را محدود کند و هم‌زمان هزینه نظارت بر شرکای تجاری و مشتریان را افزایش دهد.

دل و سوپرمیکرو نیز از این تحولات تأثیر می‌پذیرند. شرکت‌های سازنده سرور در زنجیره‌ای فعالیت می‌کنند که میان طراحی تراشه، مونتاژ تجهیزات، فروش، حمل‌ونقل و بهره‌برداری از مراکز داده پیوند برقرار می‌کند. هرگونه سخت‌گیری تازه می‌تواند فرایند تأیید مشتریان، تحویل سفارش‌ها و توسعه فعالیت در بازارهای آسیایی را پیچیده‌تر کند. بااین‌حال، میزان اثر مالی این پرونده بر هر شرکت به نتیجه تحقیقات و دامنه محدودیت‌های احتمالی بستگی دارد.

استعفای جنسن هوانگ در ۱۲ نوامبر ۲۰۲۶، ریسک مدیریتی را به ابعاد نظارتی پرونده اضافه کرده است. هیئت‌مدیره، کولت کرس، مدیر مالی شرکت، را به‌عنوان مدیرعامل موقت منصوب کرده و فرایند انتخاب جانشین دائمی را در دستور کار قرار داده است. خروج مدیری که بیش از سه دهه چهره محوری توسعه انویدیا بوده، می‌تواند درباره تداوم راهبرد، روابط تجاری و ساختار تصمیم‌گیری شرکت پرسش‌هایی ایجاد کند.

بااین‌حال، توان رقابتی انویدیا تنها به شخص مدیرعامل وابسته نیست. فناوری، نرم‌افزار، شبکه مشتریان، اکوسیستم توسعه‌دهندگان و موقعیت شرکت در بازار پردازنده‌های هوش مصنوعی، دارایی‌هایی سازمانی هستند. مسئله اصلی برای سرمایه‌گذاران این است که آیا ساختار جدید مدیریتی می‌تواند بدون اختلال در اجرای برنامه‌های تجاری، اعتماد نهادهای نظارتی و مشتریان را بازسازی کند یا خیر.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است