هوش مصنوعی در صنعت وام‌دهی؛ چرا سرمایه‌گذاران به دو برابر شدن سهام آپ‌استارت تا ۲۰۲۷ امیدوارند؟

سهام شرکت آپ‌استارت(UPST) با وجود عملکرد عملیاتی قدرتمند، در سال ۲۰۲۶ حدود ۳۵ درصد کاهش یافته است؛ اما برخی سرمایه‌گذاران معتقدند بازار بیش از حد نسبت به آینده این شرکت بدبین شده و ارزش واقعی فناوری هوش مصنوعی آن را نادیده گرفته است.

آپ‌استارت یکی از شرکت‌هایی است که پیش از آغاز موج گسترده هوش مصنوعی مولد، کاربردهای تجاری این فناوری را توسعه داده بود. این شرکت از سال ۲۰۱۴ مدل‌های هوش مصنوعی خود را برای ارزیابی اعتبار متقاضیان وام در اختیار بانک‌ها و مؤسسات مالی قرار داده و تلاش کرده است فرآیند سنتی اعتبارسنجی مبتنی بر سیستم‌های امتیازدهی قدیمی مانند FICO را تغییر دهد.

تحلیلگران معتقدند اگر این شرکت بتواند روند رشد فعلی خود را ادامه دهد، افزایش تقاضا برای راهکارهای هوش مصنوعی در صنعت مالی می‌تواند زمینه رشد قابل‌توجه سهام آن را تا سال ۲۰۲۷ فراهم کند.

هوش مصنوعی آپ‌استارت چگونه صنعت اعتبارسنجی را تغییر می‌دهد؟

مدل هوش مصنوعی آپ‌استارت برای ارزیابی اعتبار مشتریان، بیش از ۲۵۰۰ داده مختلف را بررسی می‌کند و می‌تواند در مدت کوتاهی تصمیم‌گیری درباره صلاحیت دریافت وام را انجام دهد.

این در حالی است که روش‌های سنتی بانک‌ها معمولاً به تعداد محدودی از معیارهای مالی مانند بدهی‌های فعلی، سابقه بازپرداخت و چند شاخص اصلی دیگر وابسته هستند.

بر اساس داده‌های ارائه‌شده توسط شرکت، مدل اعتبارسنجی آپ‌استارت اکنون حدود ۲.۷۴ برابر دقیق‌تر از مدل‌های سنتی ارزیابی ریسک عمل می‌کند. این فناوری با دریافت داده‌های بیشتر، به مرور بهبود پیدا می‌کند و می‌تواند به بانک‌ها کمک کند تا ریسک وام‌دهی را بهتر مدیریت کنند.

مزیت اصلی این سیستم برای مؤسسات مالی، افزایش سرعت تصمیم‌گیری، کاهش خطای انسانی و امکان ارائه شرایط مناسب‌تر به مشتریان است. همین موضوع باعث شده تعداد بیشتری از بانک‌ها و شرکت‌های تأمین مالی به استفاده از فناوری آپ‌استارت علاقه‌مند شوند.

رشد چشمگیر تعداد وام‌های تاییدشده

عملکرد آپ‌استارت در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ نشان داد که تقاضا برای خدمات این شرکت همچنان در حال افزایش است.

این شرکت در این دوره تعداد ۵۵۸ هزار و ۱۴ وام به ارزش مجموع ۴.۲ میلیارد دلار را تأیید کرد. تعداد و ارزش این وام‌ها نسبت به سال گذشته حدود ۵۰ درصد رشد داشته است. بخش اصلی فعالیت آپ‌استارت همچنان مربوط به وام‌های شخصی بدون وثیقه است که در سه‌ماهه دوم حدود ۳.۶ میلیارد دلار از کل وام‌های تأییدشده را تشکیل داد.

با این حال، رشد در بخش وام‌های تضمین‌شده نیز قابل توجه بود. حجم وام‌های مرتبط با خودرو و خطوط اعتباری مسکن (HELOC) با افزایش ۲۱۸ درصدی به رکورد ۵۸۹ میلیون دلار رسید. این ارقام نشان می‌دهد شرکت در حال گسترش فعالیت خود فراتر از بازار سنتی وام‌های شخصی است و تلاش می‌کند هوش مصنوعی خود را در بخش‌های مختلف صنعت مالی به کار گیرد.

فرصت ۲۵ تریلیون دلاری بازار وام‌دهی

مدیران آپ‌استارت معتقدند تغییر از روش‌های سنتی اعتبارسنجی انسانی به سیستم‌های مبتنی بر هوش مصنوعی می‌تواند یکی از بزرگ‌ترین فرصت‌های فناوری در صنعت مالی باشد. دیو ژیرارد، رئیس هیئت‌مدیره آپ‌استارت ، اعلام کرده است که بازار جهانی اعطای وام حدود ۲۵ تریلیون دلار ارزش دارد و شرکت‌هایی که بتوانند این تحول را هدایت کنند، می‌توانند به بخش بزرگی از این بازار دسترسی پیدا کنند.

به گفته او، فرصت درآمدی ناشی از کارمزدهای مرتبط با این بازار می‌تواند به حدود ۱ تریلیون دلار برسد؛ رقمی که نشان‌دهنده ظرفیت بلندمدت هوش مصنوعی در صنعت اعتباردهی است. البته تحقق این چشم‌انداز به عوامل مختلفی از جمله پذیرش فناوری توسط بانک‌ها، شرایط اقتصادی و میزان اعتماد مؤسسات مالی به مدل‌های هوش مصنوعی بستگی دارد.

رشد درآمد و بازگشت به سودآوری

یکی از نکات مثبت درباره آپ‌استارت این است که برخلاف بسیاری از شرکت‌های فناوری پررشد، مدل کسب‌وکار آن نیازمند سرمایه‌گذاری مستقیم گسترده برای اعطای وام نیست.

این شرکت معمولاً خودش وام‌دهنده اصلی نیست، بلکه فناوری هوش مصنوعی خود را در اختیار بانک‌ها و شرکای مالی قرار می‌دهد و در ازای ایجاد وام‌ها، کارمزد دریافت می‌کند. این مدل باعث می‌شود ریسک اعتباری مستقیم شرکت پایین‌تر باشد.

در سه‌ماهه دوم ۲۰۲۶، درآمد آپ‌استارت به ۳۶۴.۷ میلیون دلار رسید که نسبت به سال گذشته ۴۲ درصد افزایش داشت.

همچنین سود خالص بر اساس استاندارد حسابداری GAAP به ۱۶.۵ میلیون دلار رسید؛ رقمی که تقریباً سه برابر سود ۵.۶ میلیون دلاری سال گذشته بود.

سود تعدیل‌شده EBITDA نیز با رشد ۴۵ درصدی به ۷۶.۹ میلیون دلار افزایش یافت.

این عملکرد نشان می‌دهد آپ‌استارت نه‌تنها در حال رشد سریع است، بلکه توانسته هم‌زمان به سودآوری نیز دست پیدا کند؛ ویژگی‌ای که در بسیاری از شرکت‌های فناوری نوظهور مشاهده نمی‌شود.

“

«آپ‌استارت نشان می‌دهد موج هوش مصنوعی فقط به تراشه‌ها و نرم‌افزار محدود نیست؛ بخش‌های سنتی مانند بانکداری و اعتبارسنجی نیز می‌توانند در سال‌های آینده تحت تأثیر این فناوری دگرگون شوند. البته موفقیت نهایی شرکت به توانایی تبدیل این فرصت بزرگ به رشد پایدار درآمد و سود بستگی دارد.»

بابک شیری

چرا احتمال دو برابر شدن سهام مطرح شده است؟

با وجود رشد عملیاتی، سهام آپ‌استارت همچنان تحت فشار قرار دارد. قیمت این سهم در حال حاضر حدود ۲۹.۱۰ دلار است و ارزش بازار شرکت به حدود ۲.۸ میلیارد دلار می‌رسد.

یکی از دلایل اصلی دیدگاه صعودی برخی سرمایه‌گذاران، ارزش‌گذاری پایین فعلی شرکت است.

نسبت قیمت به فروش (P/S) سهام آپ‌استارت اکنون حدود ۲.۶ برابر است؛ در حالی که میانگین سه‌ساله این نسبت حدود ۵.۵ برابر بوده است.

مدیریت شرکت برای سال ۲۰۲۶ درآمد سالانه حدود ۱.۴ میلیارد دلار را پیش‌بینی کرده که بر اساس آن، نسبت قیمت به فروش آینده شرکت حدود ۲.۱ برابر خواهد بود.

اگر ارزش‌گذاری شرکت دوباره به میانگین تاریخی خود بازگردد، سهام آپ‌استارت می‌تواند رشد قابل توجهی را تجربه کند.

با این حال، نگرانی درباره نرخ بهره همچنان یکی از مهم‌ترین ریسک‌های پیش روی این شرکت است. افزایش نرخ بهره می‌تواند تقاضا برای وام‌های مصرفی را کاهش دهد و فشار بیشتری بر شرکت‌های فعال در حوزه اعتباردهی وارد کند.

آیا آپ‌استارت می‌تواند برنده موج هوش مصنوعی باشد؟

سرمایه‌گذاران آپ‌استارت روی یک فرض اصلی شرط‌بندی می‌کنند: اینکه هوش مصنوعی در نهایت بخش بزرگی از فرآیندهای مالی سنتی را جایگزین خواهد کرد.

اگر بانک‌ها و مؤسسات مالی به استفاده گسترده‌تر از مدل‌های هوش مصنوعی ادامه دهند، شرکت‌هایی مانند آپ‌استارت می‌توانند از این تغییر ساختاری سود ببرند.

با این حال، مسیر رشد سهام همچنان به شرایط اقتصاد کلان، نرخ بهره و سرعت پذیرش فناوری وابسته خواهد بود.

در شرایط فعلی، آپ‌استارت نمونه‌ای از شرکت‌هایی است که بازار سهام در کوتاه‌مدت نسبت به آن محتاط است، اما ظرفیت بلندمدت آن به دلیل ترکیب هوش مصنوعی، داده‌های مالی و بازار بزرگ اعتباردهی همچنان توجه سرمایه‌گذاران را جلب کرده است.