بازارهای سهام اروپا و آسیا در معاملات سه‌شنبه ۱۷ نوامبر ۲۰۲۶ تحت تأثیر تشدید محدودیت‌های صادراتی آمریکا علیه تراشه‌های پیشرفته هوش مصنوعی، افزایش نگرانی‌های ژئوپلیتیکی و موج خروج سرمایه از دارایی‌های پرریسک با افت همراه شدند. فشار فروش ابتدا در سهام فناوری و شرکت‌های مرتبط با زیرساخت هوش مصنوعی نمایان شد و سپس به صنایع دیگر، بانک‌ها، شرکت‌های معدنی و بازارهای منطقه‌ای گسترش یافت.

در اروپا، افت سهام شرکت‌های نیمه‌رسانا و بانک دویچه‌بانک در کنار عقب‌نشینی شاخص‌های اصلی، فضای محتاطانه‌ای ایجاد کرد. در آسیا نیز محدودیت دسترسی به تراشه‌های پیشرفته آمریکا، نگرانی درباره آینده سرمایه‌گذاری‌های مراکز داده در جنوب شرق آسیا را افزایش داد. هم‌زمان، کاهش نرخ بیکاری بریتانیا نتوانست مانع افت بورس لندن شود؛ موضوعی که نشان می‌دهد در شرایط فعلی، تحولات فناوری و سیاست تجاری آمریکا وزن بیشتری در جهت‌دهی به معاملات دارند.

در یک نگاه
  • شاخص‌های اصلی اروپا در پی فشار فروش سهام فناوری، بانک‌ها و شرکت‌های معدنی کاهش یافتند.
  • محدودیت صادرات تراشه‌های پیشرفته آمریکا، چشم‌انداز مراکز داده جنوب شرق آسیا را تحت فشار قرار داد.
  • شاخص نیکی ژاپن ۱٫۲۳ درصد و کاسپی کره جنوبی ۲٫۵۹ درصد افت کردند.
  • کاهش بیکاری بریتانیا به ۴٫۶ درصد نتوانست از افت شاخص فوتسی ۱۰۰ جلوگیری کند.

افت بورس‌های اروپا؛ فشار هم‌زمان فناوری و بانکداری

معاملات سه‌شنبه در بازارهای اروپایی با کاهش شاخص‌های اصلی آغاز شد. شاخص استاکس ۶۰۰ در ساعات ابتدایی معاملات ۰٫۶۴ درصد افت کرد و به ۶۵۸٫۰۷ واحد رسید. فوتسی ۱۰۰ لندن نیز در داده‌های منتشرشده حدود ۰٫۸ درصد کاهش داشت. شاخص داکس آلمان و کک ۴۰ فرانسه هم به‌ترتیب در محدوده منفی ۰٫۸ تا ۱ درصد قرار گرفتند.

در میان صنایع مختلف، شرکت‌های فناوری و نیمه‌رسانا بیشترین تأثیر را از نگرانی‌های تازه درباره محدودیت‌های صادراتی آمریکا پذیرفتند. سهام ASML، اینفینیون و شرکت‌های مرتبط با زنجیره تأمین تراشه تحت فشار قرار گرفتند. همچنین افت سهام پروسوس نشان داد نگرانی سرمایه‌گذاران به شرکت‌های فناوری وابسته به بازار چین نیز محدود نمانده است.

در بخش بانکی، سهام دویچه‌بانک با افتی بیش از ۵ درصد یکی از مهم‌ترین عوامل تشدید فشار بازار بود. انتشار گزارش‌هایی مبتنی بر اسناد افشاشده درباره ارتباطات تاریخی این بانک با برخی مشتریان جنجالی، نگرانی‌های مربوط به اعتبار و حاکمیت شرکتی را افزایش داد. بانک اعلام کرد موارد مطرح‌شده به سال‌های گذشته مربوط هستند و کنترل‌های داخلی خود را بهبود داده است.

محدودیت‌های صادراتی آمریکا؛ تهدید تازه برای صنعت تراشه

مهم‌ترین محرک افت بازارهای جهانی، مقررات تازه وزارت بازرگانی آمریکا درباره صادرات تراشه‌های پیشرفته بود. این مقررات ارسال برخی تراشه‌ها به مراکز داده در سنگاپور، مالزی، تایلند، اندونزی و برزیل را مشروط به دریافت مجوز می‌کند. هدف اصلی این اقدام جلوگیری از دسترسی غیرمستقیم شرکت‌های چینی به توان پردازشی پیشرفته از طریق مراکز داده خارج از چین است.

این تصمیم می‌تواند مدل درآمدی بخشی از اپراتورهای مراکز داده را تحت تأثیر قرار دهد. کاهش استفاده مشتریان چینی، افت نرخ بهره‌برداری تجهیزات و به‌تعویق‌افتادن طرح‌های توسعه، از مهم‌ترین پیامدهای احتمالی هستند. با توجه به سرمایه‌گذاری گسترده در زیرساخت‌های هوش مصنوعی، هرگونه محدودیت در دسترسی به مشتریان و بازارهای بین‌المللی می‌تواند انتظارات سودآوری شرکت‌ها را تغییر دهد.

بورس‌های آسیا؛ فشار بر فناوری و مراکز داده

افت بازارها در آسیا گسترده بود. نیکی ژاپن در گزارش پایانی ۱٫۲۳ درصد و در داده‌ای دیگر ۱٫۳۴ درصد کاهش یافت؛ اختلاف ناشی از زمان ثبت آمار است. کاسپی کره جنوبی ۲٫۵۹ درصد، هنگ‌سنگ ۱٫۰۳ درصد، شانگهای ۰٫۵۰ درصد و شاخص استرالیا ۱٫۷۹ درصد افت کردند. در ژاپن، رزوناک و ایبیدن به‌ترتیب ۷٫۵۶ و ۶٫۴۴ درصد کاهش یافتند؛ در چین، علی‌بابا و تنسنت افت کردند، اما SMIC رشد داشت.

جنوب شرق آسیا؛ سرمایه‌گذاری زیر فشار

سهام MN Holdings و Critical Holdings مالزی نزدیک به ۲۰ درصد سقوط کرد و YTL Power حدود ۱۰ درصد افت داشت. مالزی از سال ۲۰۲۱ حدود ۹۵ میلیارد دلار سرمایه‌گذاری مراکز داده تصویب کرده و تایلند ۴۲ مرکز داده با ظرفیت ۳۴۰۰ مگاوات دارد.

بازار مراکز داده اندونزی در سال ۲۰۲۵ حدود ۲٫۸۱ میلیارد دلار ارزش داشت؛ افت تأمین‌کنندگان تجهیزات و انرژی نگرانی را گسترش داد. مقررات جدید می‌تواند درآمد اپراتورهای وابسته به مشتریان چینی را کاهش دهد؛ هرچند معافیت مراکز داده شرکت‌های آمریکایی احتمال جابه‌جایی مشتریان را ایجاد می‌کند.

بریتانیا و بازار کالاها

نرخ بیکاری بریتانیا به ۴٫۶ درصد کاهش یافت؛ شمار بیکاران ۸۸ هزار نفر کمتر شد و اشتغال به ۳۴٫۶۲۵ میلیون نفر رسید. بااین‌حال، افت سهام معدنی بر بورس لندن غلبه کرد. آنتوفاگاستا، آنگلو امریکن، ریو تینتو و گلنکور کاهش یافتند. مس و نفت افت کردند، طلا اندکی بالا رفت و دلار در برابر ین تضعیف شد.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است