قیمت نفت ممکن است کاهش یابد، اما گازوئیل همچنان گران می‌ماند

جریان نفت خام از تنگه هرمز تقریباً به سطح پیش از جنگ بازگشته است، اما بخش بسیار کمی از سوخت پالایش‌شده‌ای که بازار جهانی، به‌ویژه گازوئیل، با کمبود آن روبه‌رو است، همراه این محموله‌ها جابه‌جا می‌شود.

داده‌های شرکت کپلر نشان می‌دهد جریان نفت خام از تنگه هرمز در هفت روز منتهی به شنبه، به‌طور میانگین حدود ۱۰.۳ میلیون بشکه در روز بوده است؛ رقمی که تقریباً معادل ۷۶ درصد سطح پایه پیش از جنگ است.

در مقابل، محموله‌های فرآورده‌های پالایشی مانند گازوئیل و بنزین تنها حدود ۱.۳ میلیون بشکه در روز بوده‌اند و تقریباً ۱۱ درصد کل جریان عبوری را تشکیل داده‌اند. پیش از جنگ، سهم فرآورده‌های پالایشی از محموله‌های عبوری بیش از ۲۰ درصد بود.

پالایشگاه‌های آسیب‌دیده همچنان از مدار خارج هستند

این اختلاف میان بهبود جریان نفت خام و کمبود فرآورده‌های پالایشی، بازتاب آسیب‌هایی است که به پالایشگاه‌های منطقه وارد شده است.

بر اساس گزارش وال‌استریت ژورنال، پالایشگاه‌هایی در عربستان سعودی، کویت، امارات متحده عربی، عراق و دیگر مناطق پس از حملات موشکی و سایر اختلالات مرتبط با جنگ همچنان تعطیل هستند.

بخش عمده نفت خامی که اکنون از خلیج فارس خارج می‌شود، به مقصد آسیا حرکت می‌کند و قرار است حدود یک ماه دیگر به مقصد برسد. با این حال، پالایشگاه‌های بزرگ در چین، ژاپن و کره جنوبی بیشتر تولید سوخت خود را برای مصرف داخلی نگه داشته‌اند و صادرات را محدود کرده‌اند.

در نتیجه، آمریکا به یکی از معدود عرضه‌کنندگان بزرگ فرآورده‌های پالایشی در بازاری فشرده تبدیل شده است.

رکورد قیمت گازوئیل در آمریکا

میانگین قیمت گازوئیل در آمریکا در اواخر ماه گذشته به رکورد حدود ۶.۵۰ دلار برای هر گالن رسید. قیمت این سوخت در کالیفرنیا نیز به حدود ۸.۴۰ دلار افزایش یافت.

تحلیلگران گفته‌اند حتی اگر جریان فعلی نفت خام ادامه پیدا کند، بازگشت کامل بازار بعید است پیش از بخش قابل‌توجهی از سال ۲۰۲۷ رخ دهد؛ زیرا تعمیر میدان‌های نفتی و پالایشگاه‌ها و جایگزین کردن صدها میلیون بشکه نفت از دست‌رفته به زمان نیاز دارد.

این وضعیت می‌تواند باعث شود قیمت نفت خام در صورت تداوم عرضه، اندکی کاهش یابد، اما قیمت گازوئیل همچنان بالا بماند. چنین شرایطی به نفع پالایشگاه‌هایی است که ظرفیت عملیاتی خود را حفظ کرده‌اند، به‌ویژه پالایشگاه‌های آمریکا، و فشار بیشتری بر دولت‌هایی وارد می‌کند که با تورم ناشی از هزینه سوخت مواجه هستند.

تلاش دولت ترامپ برای افزایش عرضه سوخت

دولت ترامپ از متحدان خود خواسته است برای کاهش فشار بازار کمک کنند. کشورهای عضو گروه هفت روز جمعه توافق کردند ۱۰۰ میلیون بشکه نفت خام و سوخت را از ذخایر اضطراری آزاد کنند، اما از محدود کردن صادرات گازوئیل و دیگر فرآورده‌های پالایشی خودداری کردند.

مدیران شرکت‌های نفتی آمریکا از نیروی دریایی این کشور خواسته‌اند اسکورت نفتکش‌های حامل فرآورده، به‌ویژه گازوئیل، در اولویت قرار گیرد؛ نه نفتکش‌های عظیم حامل نفت خام که تاکنون بیشتر تحت حفاظت قرار داشته‌اند.

نفتکش‌های بسیار بزرگ حمل نفت خام حدود ۲ میلیون بشکه ظرفیت دارند؛ ظرفیتی که تقریباً دو برابر بزرگ‌ترین نفتکش‌های حمل سوخت است.

صادرات نفت عربستان دو برابر شد

صادرات نفت خام عربستان سعودی نیز به‌شدت بهبود یافته است. بر اساس داده‌های کپلر، صادرات این کشور در ماه سپتامبر به حدود ۷ میلیون بشکه در روز رسید؛ یعنی دو برابر سطح ماه اوت.

عربستان محموله‌های خود را هم از خلیج فارس و هم از دریای سرخ بارگیری کرده است. تحلیلگران گفته‌اند این افزایش می‌تواند نشانه اعتماد بیشتر به امنیت کشتیرانی یا تلاشی برای به حداکثر رساندن فروش پیش از هرگونه تشدید دوباره تنش‌ها باشد.

افزایش صادرات عربستان عرضه نفت خام را تقویت می‌کند، اما تا زمانی که پالایشگاه‌های آسیایی صادرات سوخت خود را افزایش ندهند، تأثیر محدودی بر کمبود فرآورده‌ها خواهد داشت.

حملات تازه ایران، مهم‌ترین ریسک بازار

ریسک‌ها همچنان پابرجا هستند. ایران در روزهای اخیر حملات تازه‌ای را علیه کشتی‌ها در اطراف تنگه هرمز انجام داده است. این حملات می‌تواند روند بهبود محموله‌های عبوری را کند کند؛ هرچند داده‌های موجود تاکنون نشان می‌دهد نفتکش‌ها همچنان با حجم بالایی از تنگه عبور می‌کنند.

بازگشت دوباره حملات علیه کشتیرانی، مهم‌ترین ریسک صعودی برای قیمت نفت خام و گازوئیل محسوب می‌شود؛ به‌ویژه آنکه سطح پایین ذخایر، ظرفیت بازار برای جذب یک اختلال جدید را محدود کرده است.