بازارهای سهام در پایان معاملات جمعه ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶، زیر فشار موج فروش سهام فناوری قرار گرفتند؛ موجی که نگرانی عمیقتری درباره اقتصاد سرمایهگذاری در هوش مصنوعی را آشکار کرد. سرمایهگذاران اکنون میپرسند آیا هزینههای سنگین توسعه مراکز داده، تراشهها و زیرساختهای پردازشی، در زمان مناسبی به درآمد و سودآوری تبدیل خواهند شد یا خیر. سقوط اینتل و افت گسترده شرکتهای نیمهرسانا نشان داد بازار دیگر صرفاً رشد تقاضا را پاداش نمیدهد و بازده سرمایهگذاری را نیز مطالبه میکند. در یک نگاه شاخص نزدک در معاملات جمعه ۲.۸۶ درصد افت کرد و بدترین عملکرد روزانه خود از پنجم ژوئن را ثبت کرد. سهام اینتل ۲۸.۵۸ درصد سقوط کرد و فشار فروش به انویدیا، ایامدی و سازندگان سرور گسترش یافت. نگرانی اصلی بازار، افزایش هزینههای هوش مصنوعی و نامشخصبودن زمان بازگشت سرمایه است. بورسهای اروپا نیز تحت تأثیر افت فناوری عقب نشستند، اما شاخص استاکس ۶۰۰ بهترین عملکرد ماهانه خود از ژوئن را ثبت کرد. آمریکا؛ عقبنشینی گسترده از سهام فناوری هر سه شاخص اصلی بورس آمریکا روز جمعه را با افت به پایان رساندند. داوجونز با کاهش ۱.۰۹ درصدی به ۵۱٬۷۷۰.۳۱ واحد رسید؛ اساندپی ۵۰۰ با افت ۱.۸۲ درصدی در سطح ۷٬۵۸۰.۰۷ واحد ایستاد و نزدک مرکب نیز ۲.۸۶ درصد از ارزش خود را از دست داد و به ۲۵٬۴۳۷ واحد رسید. نزدک از رکورد پایانی ششم اکتبر تاکنون ۷.۸ درصد کاهش یافته است. عامل اصلی فشار فروش، گزارشهای مالی اینتل و آمازون بود که پنجشنبه منتشر شدند. سهام اینتل ۲۸.۵۸ درصد سقوط کرد. کندشدن تقاضای رایانههای شخصی و احتمال تداوم این وضعیت در سال آینده، نگرانیها درباره عملکرد آینده شرکت را افزایش داد. آمازون نیز با وجود جبران بخشی از افت روزانه، ۱.۴۱ درصد پایینتر بسته شد. فروش به دیگر بخشهای زنجیره فناوری سرایت کرد. انویدیا ۴.۲۲ درصد و ایامدی ۱۰.۸۸ درصد افت کردند. شاخص نیمهرساناها بیش از ۷ درصد کاهش یافت و زیان ماهانه آن از ۱۵ درصد فراتر رفت. سهام دل و اچپی نیز بهترتیب ۱۰.۷۷ و ۹.۶ درصد عقب نشستند. این همزمانی نشان میدهد نگرانی بازار به یک شرکت محدود نیست و ارزشگذاری بخش بزرگی از زنجیره سختافزار هوش مصنوعی در حال بازبینی است. هوش مصنوعی؛ مسئله بازده سرمایهگذاری افزایش سرمایهگذاری شرکتهای بزرگ فناوری در زیرساخت هوش مصنوعی، اکنون به آزمونی برای جریان نقدی تبدیل شده است. آلفابت پس از گزارش افزایش هزینهها و منفیشدن جریان نقدی، پنجشنبه ۱۲.۶ درصد سقوط کرد و جمعه نیز ۱.۴ درصد دیگر افت داشت. افزایش برنامههای سرمایهگذاری آمازون، متا و آلفابت، پرسش درباره نحوه تأمین مالی این هزینهها و اتکای بیشتر احتمالی به بازار بدهی را برجسته کرده است. برآورد جیپیمورگان، هزینه سرمایهای جهانی زیرساخت هوش مصنوعی را در سال ۲۰۲۶ حدود ۹۰۰ میلیارد دلار و تا سال ۲۰۳۰ حدود ۵.۵ تریلیون دلار پیشبینی میکند. این ارقام ظرفیت رشد بزرگی را نشان میدهند، اما تضمینکننده سودآوری نیستند. اگر درآمد خدمات هوش مصنوعی با سرعت هزینههای ساخت و نگهداری زیرساختها رشد نکند، حتی شرکتهای بزرگ نیز ممکن است با فشار بر جریان نقدی و بازده سرمایه مواجه شوند. بر اساس گزارش رویترز، بیش از ۲ تریلیون دلار از ارزش بازار نزدک ۱۰۰ در معرض حذفشدن طی اکتبر قرار گرفته است. این برآورد نشاندهنده عمق بازنگری سرمایهگذاران در ارزش سهام فناوری است. بااینحال، عملکرد مثبت مایکروسافت و اسپیسایکس یادآور میشود که بازار میان شرکتهایی که نشانههایی از تبدیل سرمایهگذاری به درآمد ارائه میکنند و شرکتهایی که همچنان با ابهام بازده روبهرو هستند، تفاوت قائل میشود. اوراق قرضه و بازار انرژی همزمان با افت سهام فناوری، تقاضا برای اوراق خزانهداری آمریکا افزایش یافت. بازده اوراق دهساله با کاهش ۵.۸ واحد پایه به ۴.۹۳۱ درصد رسید. کاهش بازده به معنای افزایش قیمت اوراق است و با حرکت سرمایهگذاران به سمت داراییهای امنتر همخوانی دارد. در بازار انرژی، نفت خام آمریکا با رشد ۲.۰۸ درصدی به ۱۰۴.۱۲ دلار و نفت برنت با افزایش ۲.۴ درصدی به ۱۱۷.۶۳ دلار در هر بشکه رسید. نگرانی از تشدید تنشهای خاورمیانه و حمله به یک نفتکش در تنگه هرمز، ریسک عرضه را افزایش داد. در همین شرایط، اکسونموبیل و شورون با بهرهمندی از حاشیه سود پالایشی بالاتر، بهتر از انتظار سودآوری کردند و سهامشان رشد داشت. در مقابل، طلا ۳.۶۳ درصد افت کرد و به ۳٬۸۷۴.۵۸ دلار در هر اونس رسید. نقره نیز با کاهش ۶.۳۶ درصدی به ۴۹.۰۶ دلار عقب نشست. افزایش قیمت انرژی و نگرانیهای تورمی، احتمال تداوم نرخهای بهره بالا را تقویت کرد و بر فلزات گرانبها فشار گذاشت. اروپا؛ سرایت موج فروش فناوری بازارهای اروپایی نیز جمعه از موج فروش جهانی سهام فناوری در امان نماندند. شاخص استاکس ۶۰۰ با افت ۰.۳۶ درصدی در ۶۴۶.۷۵ واحد بسته شد و شاخص فناوری اروپا ۲.۷۵ درصد کاهش یافت. بااینحال، استاکس ۶۰۰ در مجموع اکتبر را با بهترین عملکرد ماهانه خود از ژوئن به پایان رساند. در آلمان، شاخص داکس ۰.۸۵ درصد و در فرانسه، کک ۴۰ حدود ۰.۰۱ درصد افت کردند. بازار بریتانیا نیز تقریباً بدون تغییر و با کاهش ۰.۰۲ درصدی بسته شد. افت شرکتهای فعال در زنجیره تولید تراشه نشان داد حساسیت سرمایهگذاران به هزینههای هوش مصنوعی از مرز آمریکا فراتر رفته است. بااینحال، رشد سهام برخی شرکتها مانند سانوفی و یونیورسال موزیک نشان داد فشار فروش در اروپا یکدست نبود. در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.