در یک نگاه
  • ازسرگیری صادرات: عراق صادرات نفت خام از طریق خط لوله کرکوک-ترکیه را با ظرفیت اولیه ۱۲۰ هزار بشکه در روز پس از تعمیرات تخصصی دوباره فعال کرد.
  • دور زدن اقلیم کردستان: این مسیر تحت نظارت دولت فدرال امکان انتقال و بازاریابی نفت بدون تخفیف قیمت را فراهم کرده و وابستگی به مسیرهای دریایی و تنگه هرمز را کاهش می‌دهد.
  • چشم‌انداز توافقات: بغداد و آنکارا با امضای توافقی موقت، برنامه‌ریزی کرده‌اند ظرفیت صادراتی این خط لوله را به تدریج تا ۵۰۰ هزار بشکه در روز افزایش دهند.

عراق پس از تکمیل عملیات تعمیر و نگهداری، بازسازی و آزمایش‌های فنی و عملیاتی، صادرات نفت خام از طریق خط لوله قدیمی عراق-ترکیه را با ظرفیت اولیه ۱۲۰ هزار بشکه در روز از سر گرفت.

براساس اظهارات مقامات بغداد، این کشور قصد دارد به تدریج میزان انتقال نفت از طریق این خط لوله را به ۵۰۰ هزار بشکه در روز افزایش دهد و صادرات نفت از میادین کرکوک به بندر جیحان ترکیه را از طریق مسیری که توسط دولت فدرال مدیریت می‌شود، امکان‌پذیر کند.

از سرگیری پمپاژ نفت، امکان صادرات نفت عراق به ترکیه بدون عبور از منطقه کردستان را فراهم می‌کند که به دولت فدرال مسیر دیگری برای بازاریابی نفت خام می‌دهد.

فعال‌سازی دوباره خط لوله در شرایطی انجام شده که وزارت نفت عراق در پی کاهش صادرات کشور در ماه‌های نخست جنگ و اختلال در حمل‌ونقل نفت از تنگه هرمز، به دنبال متنوع‌کردن مسیرهای صادراتی است.

 اهداف و چشم‌انداز افزایش ظرفیت صادراتی

باسم محمد خضیر، وزیر نفت عراق، اعلام کرد که از سرگیری صادرات نفت خام برای اهداف صادراتی از طریق خط لوله قدیمی عراق-ترکیه پس از اتمام موفقیت‌آمیز عملیات تعمیر و نگهداری، بازسازی و آزمایش‌های فنی و عملیاتی، به دلیل تلاش‌های این وزارتخانه و کارکنان فنی و مهندسی آن، انجام شد.

وی تأیید کرد که ظرفیت صادرات به تدریج به ۵۰۰ هزار بشکه در روز افزایش خواهد یافت و خاطرنشان کرد که بهره‌برداری از این خط لوله، ظرفیت صادرات عراق را افزایش داده و علاوه بر ایجاد درآمد بیشتر برای اقتصاد ملی، به تنوع‌بخشی به بازارهای صادرات نفت خام نیز کمک می‌کند. صادرات از طریق خروجی شمالی، امکان بازاریابی نفت عراق را بدون تخفیف قیمت فراهم می‌کند.

در ماه‌های اخیر، بغداد در تلاش برای بازسازی خط لوله‌ای بوده که میادین نفتی کرکوک را به خط لوله عراق-ترکیه متصل می‌کند. این امر با هدف از سرگیری صادرات مستقیم نفت خام به ترکیه بدون عبور از اقلیم کردستان صورت گرفته است. این خط لوله ظرفیت طراحی‌شده حدود ۹۰۰ هزار بشکه در روز را دارد و دولت فدرال به دنبال استفاده از این خط لوله برای صادرات تا ۵۰۰ هزار بشکه در روز نفت تولید شده در میادین تحت مدیریت خود، همراه با پمپاژ مقادیری از نفت از منطقه کردستان است.

 توافقات دوجانبه و مسیرهای جایگزین انرژی

در اوت ۲۰۲۶، بغداد و آنکارا یک توافق موقت یک ساله برای تنظیم حمل و نقل و صادرات نفت عراق از طریق خط لوله به بندر جیحان، با ظرفیت صادراتی حداقل ۷۵۰ هزار بشکه در روز، به عنوان مقدمه‌ای برای تکمیل یک توافق راهبردی جامع‌تر، امضا کردند.

وزارت نفت عراق در تاریخ ۱ آگوست ۲۰۲۶ اعلام کرد که باسم محمد خضیر العبادی، وزیر نفت عراق، ریاست هیئت عراقی را در نشست آنکارا، پایتخت ترکیه، با آلپ ارسلان بایراکتار، وزیر انرژی و منابع طبیعی ترکیه، برای بررسی پرونده‌های همکاری مشترک بر عهده داشت.

در این جلسه، سازوکارهای صادرات نفت عراق به ترکیه از طریق خط لوله و توافق برای امضای یک توافقنامه موقت به مدت یک سال، تا زمان تکمیل توافقنامه چارچوبی با بخش‌های نفت، برق و منابع آب، مورد بحث و بررسی قرار گرفت.

وزارت نفت عراق در تلاش است تا از مجاری صادراتی موجود استفاده و همزمان گزینه‌های جدیدی را برای کاهش وابستگی به مسیرهای دریایی و افزایش توانایی این کشور در عرضه نفت به بازارهای جهانی بررسی کند.

وزیر نفت عراق سه مسیر اصلی برای صادرات این کشور را شناسایی کرده که شامل تنگه هرمز، بندر جیحان ترکیه و حمل و نقل زمینی با کامیون از طریق خاک سوریه است. اخیرا نیز صادرات نفت به صورت زمینی از طریق سوریه را با همکاری شرکت قطری آغاز کرده است.