اقتصاد آمریکا در ماه سپتامبر تنها ۲۹ هزار شغل جدید ایجاد کرد؛ رقمی که فاصله قابل توجهی با انتظار اقتصاددانان داشت. در حالی که پیش‌بینی‌ها از ایجاد حدود ۸۴ هزار شغل حکایت می‌کرد، نرخ بیکاری نیز به ۴.۲ درصد افزایش یافت. هم‌زمان، اداره آمار کار آمریکا آمار اشتغال ماه‌های ژوئیه و اوت را در مجموع ۶۰ هزار شغل پایین‌تر اصلاح کرد و رشد دستمزد ساعتی نیز کمتر از انتظار بازار بود.
- اقتصاد آمریکا در سپتامبر تنها ۲۹ هزار شغل ایجاد کرد؛ در حالی که انتظار بازار حدود ۸۴ هزار شغل بود.
- نرخ بیکاری به ۴.۲ درصد رسید و آمار اشتغال ژوئیه و اوت نیز در مجموع ۶۰ هزار شغل پایین‌تر اصلاح شد.
- رشد دستمزد ساعتی در سپتامبر فقط ۰.۱ درصد بود؛ موضوعی که فشار تورمی بازار کار را کاهش می‌دهد.
- کاهش فشار بر بازار کار باعث افت بازده اوراق شد و همین مسئله به بهبود فضای معاملات سهام کمک کرد.
در نگاه اول، چنین گزارشی باید برای اقتصاد آمریکا و بازار سهام نگران‌کننده باشد؛ اما واکنش اولیه بازار دقیقاً در جهت دیگری حرکت کرد. پس از انتشار گزارش، بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا کاهش یافت و شاخص‌های اصلی سهام رشد کردند. دلیل این واکنش را باید در رابطه پیچیده میان بازار کار، تورم، سیاست پولی فدرال رزرو و بازده اوراق بلندمدت جست‌وجو کرد.
بازار کار آمریکا ناگهان ضعیف شد
گزارش اشتغال سپتامبر تصویری به‌مراتب ضعیف‌تر از انتظار بازار ارائه کرد. بر اساس داده‌های رسمی، اشتغال غیرکشاورزی آمریکا در این ماه تنها ۲۹ هزار نفر افزایش یافت؛ در حالی که میانگین افزایش اشتغال در ۱۲ ماه گذشته حدود ۴۵ هزار نفر در ماه بوده است. اداره آمار کار همچنین اعلام کرد که اشتغال در بیشتر صنایع اصلی طی ماه تغییر قابل توجهی نداشته است.
در همین حال، نرخ بیکاری از سطح قبلی به ۴.۲ درصد رسید. این افزایش به‌تنهایی به معنای ورود اقتصاد آمریکا به رکود نیست، اما در کنار رشد بسیار ضعیف اشتغال و اصلاح نزولی آمار ماه‌های گذشته، نشان می‌دهد بازار کار دیگر همان قدرت سابق را ندارد.
نکته مهم‌تر، اصلاح آمار گذشته است. بر اساس گزارش جدید، رقم اشتغال ژوئیه از رشد ۲۱ هزار نفری به کاهش ۱۰ هزار نفری اصلاح شد و رقم اوت نیز از ۱۶۲ هزار شغل به ۱۳۳ هزار شغل کاهش یافت. در مجموع، آمار اشتغال دو ماه گذشته ۶۰ هزار شغل پایین‌تر از برآوردهای قبلی قرار گرفت. بنابراین مسئله فقط یک گزارش ضعیف در ماه سپتامبر نیست؛ بخشی از داده‌های گذشته نیز اکنون تصویر ضعیف‌تری از بازار کار آمریکا ارائه می‌کنند.
دستمزدها نیز پیام آرام‌تری برای تورم داشتند
یکی دیگر از بخش‌های مهم گزارش به دستمزدها مربوط می‌شود. متوسط دستمزد ساعتی کارکنان بخش خصوصی غیرکشاورزی در سپتامبر تنها ۰.۱ درصد افزایش یافت و به ۳۷.۸۱ دلار رسید. رشد دستمزدها نسبت به یک سال قبل نیز ۳ درصد گزارش شد.
کاهش سرعت رشد دستمزدها برای فدرال رزرو اهمیت زیادی دارد، زیرا بازار کار قدرتمند و رشد سریع درآمد خانوارها می‌تواند از طریق افزایش مصرف، فشار بیشتری بر قیمت‌ها ایجاد کند.
در شرایطی که سیاست‌گذاران آمریکایی همچنان میان دو هدف اصلی یعنی کنترل تورم و حفظ اشتغال تعادل برقرار می‌کنند، ضعیف‌تر شدن بازار کار می‌تواند بخشی از فشار برای حفظ سیاست پولی سخت‌گیرانه را کاهش دهد. به همین دلیل، گزارش اشتغال ضعیف سپتامبر از منظر بازارهای مالی الزاماً فقط یک خبر منفی نبود.
چرا خبر بد بازار کار برای بورس خوب شد؟
پاسخ را باید در بازار اوراق جست‌وجو کرد. بازده اوراق خزانه‌داری آمریکا در سال ۲۰۲۶ به یکی از عوامل مهم فشار بر بازار سهام تبدیل شده است. بازده اوراق ۱۰ ساله در روزهای اخیر حتی از ۵.۳۰ درصد عبور کرده و به بالاترین سطح چند دهه اخیر رسیده بود.
بازده بالاتر اوراق خزانه‌داری از چند مسیر به بازار سهام فشار وارد می‌کند. نخست اینکه اوراق دولتی با بازده بالا، جذابیت نسبی دارایی‌های بدون ریسک را افزایش می‌دهند. دوم اینکه نرخ تنزیل مورد استفاده برای ارزش‌گذاری جریان‌های نقدی آینده شرکت‌ها افزایش پیدا می‌کند و این مسئله می‌تواند ارزش فعلی سهام، به‌خصوص سهام رشدی و فناوری، را تحت فشار قرار دهد.
به همین دلیل، کاهش بازده اوراق می‌تواند بخشی از این فشار را معکوس کند. پس از انتشار گزارش اشتغال، بازده اوراق ۱۰ ساله کاهش یافت و بازار سهام نیز واکنش مثبتی نشان داد. در معاملات روز جمعه، نزدک نیز به رکورد جدیدی رسید و سهام فناوری و شرکت‌های بزرگ رشد کردند.
در واقع، بازار این گزارش را نه صرفاً به‌عنوان نشانه ضعف اقتصاد، بلکه به‌عنوان داده‌ای که می‌تواند مسیر سیاست پولی را تغییر دهد تفسیر کرد.
فدرال رزرو در موقعیت حساس‌تری قرار گرفت
بازار کار یکی از دو محور اصلی سیاست پولی فدرال رزرو است و ضعیف شدن آن می‌تواند محاسبات بانک مرکزی را تغییر دهد. پیش از انتشار گزارش اشتغال، افزایش بازده اوراق و برخی نگرانی‌های تورمی، احتمال تداوم سیاست سخت‌گیرانه‌تر را افزایش داده بود. اما داده‌های جدید نشان می‌دهد سرعت ایجاد شغل پایین آمده و رشد دستمزد نیز محدودتر شده است.
در واکنش اولیه بازار، احتمال افزایش نرخ بهره در نشست اکتبر کاهش یافت و معامله‌گران احتمال بیشتری برای حفظ نرخ‌ها در سطح فعلی در نظر گرفتند. گزارش رویترز نیز تأیید می‌کند که داده ضعیف اشتغال، انتظارات برای افزایش نرخ بهره در کوتاه‌مدت را کاهش داد.
البته این به معنای آن نیست که مسیر سیاست پولی از همین حالا مشخص شده است. داده‌های تورمی ماه‌های آینده، به‌ویژه گزارش شاخص قیمت مصرف‌کننده در اکتبر، می‌تواند دوباره معادله را تغییر دهد. گزارش شاخص قیمت مصرف‌کننده سپتامبر نیز برای ۱۴ اکتبر ۲۰۲۶ برنامه‌ریزی شده است.
“
«به نظر می‌رسد واکنش مثبت بازار به گزارش اشتغال سپتامبر بیش از آنکه نشانه خوش‌بینی به وضعیت اقتصاد آمریکا باشد، بازتاب تغییر در قیمت‌گذاری مسیر سیاست پولی است. سرمایه‌گذاران در شرایطی که بازده اوراق ۱۰ ساله به سطوح بسیار بالایی رسیده، به دنبال هر نشانه‌ای هستند که بتواند روند صعودی نرخ‌های بلندمدت را متوقف کند. با این حال، نباید میان «خنک شدن بازار کار» و «تضعیف اقتصاد» مرز را از بین برد؛ سناریوی مطلوب بازار، کاهش تدریجی فشار اشتغال و دستمزد بدون ورود اقتصاد به رکود است. بنابراین در مقطع فعلی، اهمیت گزارش اشتغال نه در عدد ۲۹ هزار شغل به‌تنهایی، بلکه در تعامل میان بازار کار، تورم، بازده اوراق و تابع واکنش فدرال رزرو قرار دارد؛ چهار متغیری که می‌توانند جهت‌گیری بازار سهام آمریکا در ماه‌های آینده را تعیین کنند.»
بابک شیری
«خبر بد، خبر خوب است»؛ اما فقط تا یک نقطه
واکنش امروز بازار نمونه‌ای از پدیده‌ای است که در بازارهای مالی با عبارت «خبر بد، خبر خوب است» توصیف می‌شود. اگر اقتصاد بیش از حد قدرتمند باشد، تورم ممکن است ماندگارتر شود، فدرال رزرو مجبور به حفظ نرخ‌های بالا شود و بازده اوراق نیز افزایش پیدا کند. در چنین شرایطی، رشد اقتصادی قوی لزوماً به معنای عملکرد بهتر سهام نیست اما در طرف مقابل، اگر بازار کار کمی سرد شود بدون آنکه اقتصاد وارد رکود جدی شود، فدرال رزرو ممکن است فضای بیشتری برای توقف سیاست انقباضی داشته باشد.
این همان سناریویی است که بازار سهام امروز به آن واکنش نشان داد. با این حال، یک مرز مهم وجود دارد. ضعف محدود بازار کار می‌تواند برای ارزش‌گذاری سهام مفید باشد، اما ضعف شدید و مداوم بازار کار داستان کاملاً متفاوتی ایجاد می‌کند. اگر کاهش اشتغال به افت مصرف، کاهش سود شرکت‌ها و رکود اقتصادی منجر شود، کاهش بازده اوراق دیگر لزوماً نمی‌تواند اثر منفی افت سودآوری شرکت‌ها را جبران کند.
بازار اکنون به دو داده نگاه می‌کند
گزارش اشتغال سپتامبر یک مسئله اساسی را برای سرمایه‌گذاران روشن کرد: بازار دیگر فقط به این سؤال توجه نمی‌کند که اقتصاد آمریکا چقدر رشد می‌کند؛ بلکه می‌خواهد بداند این رشد چه اثری بر مسیر نرخ بهره و بازده اوراق خواهد داشت.
به همین دلیل، داده‌های تورمی ماه آینده اهمیت زیادی پیدا می‌کنند. اگر تورم همچنان آرام شود و بازار کار نیز به تدریج خنک شود، احتمال کاهش فشار بر سیاست پولی افزایش خواهد یافت اما اگر تورم دوباره شتاب بگیرد، فدرال رزرو ممکن است حتی در شرایط بازار کار ضعیف‌تر نیز نتواند به‌سرعت سیاست خود را تغییر دهد. از این منظر، بازار سهام آمریکا اکنون میان دو نیروی متضاد قرار گرفته است: ضعف اقتصادی از یک سو و کاهش فشار نرخ بهره از سوی دیگر.
جمع‌بندی
اقتصاد آمریکا در سپتامبر تنها ۲۹ هزار شغل ایجاد کرد؛ رقمی که به شکل محسوسی پایین‌تر از انتظار بازار بود. نرخ بیکاری نیز به ۴.۲ درصد رسید و آمار اشتغال دو ماه گذشته در مجموع ۶۰ هزار شغل پایین‌تر اصلاح شد. هم‌زمان، رشد دستمزدها نیز با افزایش تنها ۰.۱ درصدی در ماه، نشانه‌ای از کاهش فشار بازار کار بر تورم ارائه کرد.
واکنش مثبت بازار سهام را باید در همین چارچوب تحلیل کرد. داده ضعیف اشتغال احتمال تداوم سیاست پولی سخت‌گیرانه را تا حدی کاهش داد، بازده اوراق خزانه‌داری پایین آمد و فشار ناشی از نرخ‌های تنزیل بالا بر ارزش‌گذاری سهام کاهش پیدا کرد.
اما این رابطه تا زمانی برای بازار مثبت است که ضعف بازار کار کنترل‌شده و تدریجی باقی بماند. اگر کاهش اشتغال به افت جدی مصرف و سود شرکت‌ها تبدیل شود، همان عاملی که امروز به نفع سهام عمل کرده است، می‌تواند به یک تهدید جدی برای بازار تبدیل شود.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
