در یک نگاه
  • تنش نظامی ایران و آمریکا: ترامپ حملات گسترده جدید به ایران را بررسی می‌کند، اما هنوز تصمیم نهایی نگرفته است؛ اسرائیل خواستار عملیات هوایی مشترک ۴ تا ۷ روزه شده است.
  • بازار نفت و تنگه هرمز: حمله پرتابه‌ای ناشناس به یک نفتکش هنگام خروج از تنگه هرمز، نگرانی‌ها درباره امنیت عرضه نفت را افزایش داده است.
  • بازارهای جهانی: افزایش احتمالی قیمت نفت می‌تواند فشارهای تورمی را تشدید کند، بر انتظارات نرخ بهره فدرال رزرو اثر بگذارد و ارز کشورهای واردکننده انرژی مانند ین ژاپن را تحت فشار قرار دهد.

دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در حال بررسی دور تازه‌ای از حملات گسترده نظامی علیه جمهوری اسلامی ایران است؛ موضوعی که به گفته مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی، با فشار تل‌آویو برای مشارکت واشنگتن در یک عملیات هوایی مشترک ۴ تا ۷ روزه همراه شده است. با این حال، هنوز تصمیم نهایی درباره آغاز حملات گرفته نشده است.

روزنامه نیویورک‌تایمز در گزارشی به نقل از مقام‌های آمریکایی و اسرائیلی مطلع از مذاکرات نوشت اسرائیل خواستار یک کارزار هوایی کوتاه‌مدت اما گسترده علیه ایران شده است. این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که گزارش‌ها درباره احتمال اقدام نظامی جدید آمریکا و همچنین حمله اخیر به یک نفتکش در تنگه هرمز، نگرانی‌ها درباره عرضه نفت را افزایش داده و به رشد قیمت‌ها کمک کرده است.

چرا اسرائیل خواستار حمله دوباره به ایران است؟

به گزارش نیویورک‌تایمز، فشار اسرائیل برای ازسرگیری عملیات نظامی بر پایه ارزیابی‌های اطلاعاتی جدید شکل گرفته است. مقام‌های اسرائیلی مدعی‌اند ایران توانسته زرادخانه موشکی و پهپادی خود را بازسازی کند و برنامه‌های تسلیحات شیمیایی و بیولوژیکی خود را نیز پیش ببرد.

اسرائیل از دولت ترامپ خواسته است در یک عملیات هوایی مشترک به مدت چهار تا هفت روز مشارکت کند. مقام‌های اسرائیلی همچنین استدلال می‌کنند که آمریکا در حال حاضر قدرت نظامی قابل‌توجهی در منطقه مستقر کرده و این فرصت ممکن است برای مدت نامحدود در دسترس نباشد.

رایزنی‌های اطلاعاتی اسرائیل و آمریکا شدت گرفته است

بر اساس این گزارش، رایزنی‌ها میان مقام‌های دو کشور طی هفته گذشته شدت گرفته است. رومن گوفمن، رئیس موساد، هفته گذشته به واشنگتن سفر کرد و با مقام‌های آمریکایی، از جمله جان رتکلیف، رئیس سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA)، دیدار داشت.

همچنین شلومی بیندر، رئیس اطلاعات نظامی اسرائیل، و دیگر مقام‌های ارشد این کشور در گفت‌وگو با همتایان آمریکایی خود ازسرگیری عملیات نظامی علیه ایران را مطرح کرده‌اند.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نیز به‌شدت از اقدام مشترک حمایت می‌کند. گزارش نیویورک‌تایمز موقعیت سیاسی نتانیاهو را پس از انتخابات ماه گذشته شکننده توصیف کرده است.

اختلاف‌نظر در دولت ترامپ درباره حمله به ایران

با وجود فشار اسرائیل، دولت آمریکا درباره حمله دوباره به ایران موضع یکپارچه‌ای ندارد. مقام‌های آمریکایی درباره میزان اعتبار اطلاعات ارائه‌شده و همچنین عاقلانه بودن آغاز دور تازه‌ای از حملات اختلاف‌نظر دارند.

این تردیدها پس از انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا اهمیت بیشتری پیدا کرده است. به نوشته نیویورک‌تایمز، رأی‌دهندگان نارضایتی خود را از جنگی نشان داده‌اند که باعث افزایش قیمت‌ها شده و برخلاف وعده پیروزی سریع در آغاز درگیری‌ها، تاکنون به نتیجه‌ای سریع منجر نشده است.

این جنگ نزدیک به هشت ماه از آغاز خود فاصله گرفته و هزینه‌های سیاسی آن به یکی از محدودیت‌های مهم دولت ترامپ برای تشدید دوباره درگیری تبدیل شده است.

بنابراین، هرگونه تصمیم برای حمله جدید باید با در نظر گرفتن اختلاف‌نظرهای داخلی دولت، ارزیابی اطلاعاتی و پیامدهای سیاسی ادامه جنگ اتخاذ شود.

حمله به نفتکش در تنگه هرمز نگرانی بازار نفت را افزایش داد

گزارش احتمال حملات جدید به ایران در شرایطی منتشر شده که بازار نفت از پیش نسبت به اختلال در مسیرهای انتقال انرژی حساس شده بود.

روز چهارشنبه، یک نفتکش حامل محموله نفت هنگام خروج از تنگه هرمز هدف پرتابه‌ای ناشناس قرار گرفت. این حادثه بار دیگر آسیب‌پذیری تردد کشتی‌ها در یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انتقال نفت جهان را برجسته کرد.

گزارش‌ها درباره احتمال اقدام نظامی آمریکا علیه ایران در مقاطع مختلف سال جاری نیز چندین بار باعث افزایش شدید قیمت نفت شده‌اند. اکنون ترکیب احتمال حملات تازه و تهدیدهای امنیتی علیه کشتیرانی، نگرانی درباره عرضه نفت را بیشتر کرده است.

در چنین شرایطی، معامله‌گران احتمالاً تا روشن شدن موضع واشنگتن، ریسک بیشتری را در قیمت نفت لحاظ خواهند کرد. هرگونه حمله به کشتی‌های تجاری یا زیرساخت‌های انرژی منطقه می‌تواند نگرانی‌ها درباره اختلال در عرضه را تشدید کند.

پیامد احتمالی حمله جدید آمریکا و اسرائیل برای بازارهای جهانی

افزایش تنش‌ها در خاورمیانه می‌تواند از مسیر قیمت انرژی بر سایر بازارهای مالی نیز اثر بگذارد.

افزایش قیمت نفت، نگرانی‌های تورمی را تشدید می‌کند؛ موضوعی که مقام‌های فدرال رزرو آمریکا نیز در اظهارنظرهای اخیر خود به آن توجه داشته‌اند. تداوم فشارهای تورمی ناشی از انرژی می‌تواند استدلال موافقان افزایش بیشتر نرخ بهره در آمریکا را تقویت کند.

در بازار فارکس، اقتصادهایی که وابستگی بیشتری به واردات انرژی دارند، از جمله ژاپن، ممکن است در برابر افزایش بیشتر هزینه‌های نفت آسیب‌پذیر باشند. در مقابل، سهام شرکت‌های فعال در بخش انرژی می‌توانند از رشد قیمت نفت منتفع شوند.

طلا نیز برخلاف واکنش سنتی به برخی بحران‌های ژئوپلیتیکی، در دوره‌های اخیر تشدید این درگیری‌ها لزوماً رشد نکرده و گاهی تحت فشار قرار گرفته است. افزایش قیمت انرژی و تقویت انتظارات مربوط به نرخ بهره می‌تواند یکی از عواملی باشد که مانع از رشد طلا در چنین شرایطی می‌شود.

تصمیم ترامپ و واکنش احتمالی ایران؛ دو عامل تعیین‌کننده برای بازار نفت

در حال حاضر سه پرسش اصلی در کانون توجه بازارها قرار دارد: آیا ترامپ در نهایت دستور حمله جدید را صادر می‌کند؟ در صورت آغاز عملیات، حملات چه مدت ادامه خواهند داشت؟ و آیا ایران در واکنش به آن، کشتیرانی تجاری یا زیرساخت‌های انرژی منطقه را هدف قرار خواهد داد؟

تا زمانی که موضع نهایی واشنگتن مشخص نشود، احتمال ازسرگیری حملات می‌تواند همچنان به‌عنوان یک عامل ریسک در قیمت نفت باقی بماند. حمله اخیر به نفتکش در تنگه هرمز نیز نشان داده است که نگرانی‌های مربوط به امنیت مسیرهای انتقال انرژی صرفاً به سناریوی احتمالی حمله نظامی محدود نیست.