اختلال در خدمات دیجیتال چند بانک بزرگ آمریکا در روز دوشنبه ۱۶ نوامبر ۲۰۲۶، هزاران مشتری را با مشکلاتی در ورود به حساب‌های بانکی، مشاهده موجودی و انجام تراکنش‌های مالی مواجه کرد. گزارش‌های منتشرشده از افزایش ناگهانی مشکلات دسترسی به خدمات بانک آو آمریکا، چیس، جی‌پی مورگان، یواس بانک و ولز فارگو حکایت داشتند؛ درحالی‌که کاربران از بروز اختلال در شبکه انتقال پول زل نیز خبر دادند. این اتفاق در شرایطی رخ داد که زیرساخت‌های فناوری آمریکا طی روزهای گذشته با اختلال‌های مهمی روبه‌رو شده بودند.

گزارش خبرگزاری آسوشیتدپرس نشان می‌دهد که وب‌سایت رصد اختلال خدمات اینترنتی، داون‌دتکتور، افزایش گزارش‌های کاربران درباره مشکلات دسترسی به بانک‌های یادشده را ثبت کرده است. اگرچه علت اصلی این اختلال‌ها در زمان انتشار گزارش مشخص نشده بود، هم‌زمانی مشکلات چند مؤسسه مالی، پرسش‌هایی درباره میزان وابستگی شبکه بانکی آمریکا به زیرساخت‌های دیجیتال و تاب‌آوری عملیاتی آن‌ها ایجاد کرده است.

در یک نگاه
  • مشتریان چند بانک بزرگ آمریکا با اختلال در ورود به حساب‌ها و خدمات اینترنتی مواجه شدند.
  • چیس، بانک آو آمریکا، جی‌پی مورگان، یواس بانک، ولز فارگو و زل در گزارش‌های اختلال کاربران دیده شدند.
  • علت فنی حادثه و ارتباط احتمالی آن با اختلال اخیر مایکروسافت تأیید نشده است.
  • هم‌زمانی این اتفاق با افت بازار سهام، توجه سرمایه‌گذاران را به ریسک زیرساخت‌های مالی جلب کرد.

کدام بانک‌ها با اختلال مواجه شدند؟

بر اساس گزارش آسوشیتدپرس، مشکلات گزارش‌شده تنها به یک بانک محدود نبود. بانک آو آمریکا، چیس، جی‌پی مورگان، یواس بانک و ولز فارگو در کنار شبکه پرداخت زل، در میان خدماتی قرار داشتند که کاربران درباره عملکرد نامناسب آن‌ها گزارش داده بودند. بااین‌حال، باید میان افزایش گزارش‌های کاربران و تأیید رسمی ازکارافتادگی کامل یک بانک تفاوت قائل شد. داون‌دتکتور اطلاعات خود را عمدتاً از گزارش‌های کاربران و تغییرات غیرعادی در میزان شکایت‌ها جمع‌آوری می‌کند؛ بنابراین، افزایش گزارش‌ها به‌تنهایی اثبات‌کننده اختلال سراسری در تمام شعب، دستگاه‌های خودپرداز یا خدمات هر مؤسسه نیست.

در میان بانک‌های درگیر، چیس با حجم قابل‌توجهی از شکایت‌ها روبه‌رو شد. برخی مشتریان هنگام ورود به حساب‌های خود با پیامی مواجه شدند که اعلام می‌کرد تعدادی از خدمات موقتاً در دسترس نیستند و کاربران باید پس از مدتی دوباره تلاش کنند. این پیام نشان می‌داد دست‌کم بخشی از خدمات دیجیتال بانک با مشکل عملیاتی روبه‌رو شده است.

گزارش‌های تکمیلی رسانه‌های آمریکایی نیز از افزایش شکایت‌ها درباره ورود به سامانه اینترنتی، مشاهده موجودی حساب و انجام انتقال‌های مالی حکایت داشتند. در برخی گزارش‌ها، تعداد شکایت‌های ثبت‌شده درباره چیس به بیش از سه هزار مورد رسید. این ارقام، گزارش‌های ثبت‌شده کاربران هستند و نباید با تعداد قطعی مشتریان آسیب‌دیده یکسان در نظر گرفته شوند.

اختلال در خدمات بانکی چه پیامدهایی دارد؟

اهمیت این حادثه فراتر از دشواری ورود به یک وب‌سایت بانکی است. در اقتصاد دیجیتال، دسترسی مستمر به حساب‌ها برای پرداخت هزینه‌ها، انتقال وجه، مدیریت نقدینگی خانوارها و انجام عملیات تجاری اهمیت اساسی دارد. اختلال در این خدمات می‌تواند پرداخت‌های روزمره را به تأخیر بیندازد و برای شرکت‌هایی که به انتقال سریع منابع مالی وابسته‌اند، مشکلات عملیاتی ایجاد کند.

یکی از نگرانی‌های مطرح‌شده، دشواری مشاهده موجودی و وضعیت تراکنش‌هاست. هنگامی که مشتری نمی‌تواند حساب خود را بررسی کند، تشخیص موفقیت یا ناموفق‌بودن یک انتقال مالی دشوار می‌شود. در چنین شرایطی، تکرار شتاب‌زده تراکنش ممکن است به ارسال چندباره دستور پرداخت یا ایجاد سردرگمی در پیگیری عملیات منجر شود.

همچنین، اختلال در زل اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا این شبکه برای انتقال مستقیم پول میان حساب‌های بانکی مورد استفاده قرار می‌گیرد. بااین‌حال، گزارش‌شدن مشکل از سوی کاربران به معنای توقف کامل تمام انتقال‌ها یا ازبین‌رفتن وجوه نیست. وضعیت هر تراکنش باید از طریق بانک مبدأ و مقصد بررسی شود.

هم‌زمانی با اختلال مایکروسافت و لغو پرواز‌ها ؛ آیا ارتباطی وجود دارد؟

یکی از نکات مهم این رویداد، فاصله زمانی کوتاه آن با اختلال گسترده خدمات مایکروسافت است. طبق گزارش آسوشیتدپرس، مشکلاتی که از روز جمعه آغاز شده بود، خدماتی مانند اوت‌لوک، تیمز و دستیار هوش مصنوعی کوپایلت را برای چند ساعت تحت تأثیر قرار داد. این اختلال بار دیگر آسیب‌پذیری خدمات دیجیتال در برابر مشکلات زیرساختی را برجسته کرد. البته به خاطر قطعی تجهیزات اداره هوانوردی فدرال (FAA) اعلام کرد دستور توقف تمام پروازها در سراسر ایالات متحده را صادر کرد که آخرین باری که اداره هوانوردی فدرال (FAA) دستور توقف تمام پروازها در سراسر ایالات متحده را صادر کرد، حادثه یازده سپتامبر بود.

بااین‌حال، صرف هم‌زمانی دو حادثه برای اثبات ارتباط فنی میان آن‌ها کافی نیست. ممکن است اختلال بانکی به مشکلات داخلی سامانه‌ها، خدمات احراز هویت، ارتباطات شبکه‌ای، تأمین‌کنندگان فناوری یا سایر عوامل عملیاتی مربوط باشد. تا زمان انتشار اطلاعات معتبر از سوی بانک‌ها یا شرکت‌های زیرساختی، نسبت‌دادن این اتفاق به مایکروسافت یا یک حمله سایبری، فاقد پشتوانه قطعی است.

واکنش بازار سهام و نگرانی سرمایه‌گذاران

هم‌زمان با انتشار گزارش‌های اختلال بانکی، برخی حساب‌های خبری و کاربران شبکه‌های اجتماعی از بازگشت فشار فروش به بازار سهام آمریکا سخن گفتند. فاکس نیوز نیز به هم‌زمانی گزارش‌های بانکی با حرکت نزولی بازار اشاره کرد. بااین‌حال، برای ارزیابی اثر اقتصادی حادثه باید میان هم‌زمانی زمانی و رابطه علت و معلولی تمایز قائل شد.

اختلال چندساعته در خدمات بانکی می‌تواند از منظر روان‌شناسی بازار اهمیت داشته باشد؛ زیرا اعتماد سرمایه‌گذاران به پایداری زیرساخت‌های مالی را تحت تأثیر قرار می‌دهد. بااین‌وجود، نسبت‌دادن افت شاخص‌های سهام به این حادثه بدون بررسی داده‌های معاملاتی، اخبار اقتصادی و عوامل اثرگذار دیگر، نتیجه‌گیری دقیقی نخواهد بود.

ریسک عملیاتی بانک‌ها؛ مسئله‌ای فراتر از یک اختلال موقت

این رویداد بار دیگر اهمیت مدیریت ریسک عملیاتی در مؤسسات مالی را برجسته کرد. بانک‌های بزرگ برای ارائه خدمات روزمره به مجموعه‌ای از سامانه‌های نرم‌افزاری، مراکز داده، شبکه‌های ارتباطی و شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات فناوری وابسته‌اند. هرگونه اختلال در یکی از این اجزا می‌تواند بر عملکرد بخش‌های دیگر تأثیر بگذارد؛ به‌خصوص زمانی که تعداد زیادی از خدمات به زیرساخت‌های مشترک متکی باشند.

برای بانک‌ها، سرمایه‌گذاری در امنیت اطلاعات، پشتیبان‌گیری، سامانه‌های جایگزین و استمرار فعالیت دیگر صرفاً یک هزینه فناوری نیست، بلکه بخشی از مدیریت ریسک و حفظ اعتماد مشتریان محسوب می‌شود. در چنین شرایطی، توانایی ادامه ارائه خدمات حتی هنگام ازکارافتادن بخشی از زیرساخت‌ها می‌تواند به یک مزیت رقابتی تبدیل شود.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است