- تورم تولیدکننده در بهار ۱۴۰۵ جهش کرد؛ تورم نقطهبهنقطه با ثبت رقم ۹۸.۹ درصدی به مرز دو برابر شدن قیمتها رسید
- زنگ خطر از مبدأ تولید به صدا درآمد؛ افزایش شدید هزینههای تولید میتواند زمینهساز جهش تورم در بازار مصرف شود
- کشاورزی و برق در صدر جدول تورم تولیدکننده؛ بیشترین افزایش قیمتها به بخشهای حیاتی اقتصاد رسید
- تورم سالانه تولیدکننده به ۶۶.۷ درصد رسید؛ آیا موج افزایش هزینهها در فصلهای آینده به سفره خانوار منتقل میشود؟
براساس دادههای مرکز آمار ایران، در فصل بهار ۱۴۰۵، شاخص قیمت کل تولیدکننده ۶۱۴.۱ است که نسبت به فصل قبل ۲۸.۳ درصد، نسبت به فصل مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) ۹۸.۹ درصد و در چهار فصل منتهی به فصل جاری نسبت به دوره مشابه سال قبل (تورم سالانه) ۶۶.۷ درصد افزایش داشته است.
افزایش تورم فصلی
در فصل بهار ۱۴۰۵، درصد تغییرات شاخص قیمت کل تولیدکننده نسبت به فصل قبل (تورم فصلی) ۲۸.۳ درصد میباشد که در مقایسه با همین اطلاع در فصل قبل (۲۴.۸ درصد)، ۳.۵ واحد درصد افزیش داشته است.
به عبارتی، میانگین قیمت دریافتی توسط تولیدکنندگان به ازای تولید محصولاتشان در داخل کشور، در فصل بهار ۱۴۰۵ نسبت به فصل قبل، ۲۸.۳ درصد افزایش دارد. در این فصل بیشترین تورم فصلی با ۶۵.۷ درصد مربوط به بخش «تولید، انتقال و توزیع برق» و کمترین تورم فصلی با ۱۶.۹ درصد مربوط به بخش خدمات میباشد.
افزایش تورم نقطه به نقطه
در فصل بهار ۱۴۰۵، درصد تغییرات شاخص قیمت کل تولیدکننده نسبت به فصل مشابه سال قبل (تورم نقطه به نقطه) ۹۸.۹ درصد میباشد که در مقایسه با همین اطلاع در فصل قبل (۶۵.۰ درصد)، ۳۳.۸ واحد درصد افزایش داشته است.
به عبارتی، میانگین قیمت دریافتی توسط تولیدکنندگان به ازای تولید محصولاتشان در داخل کشور، در فصل بهار ۱۴۰۵ نسبت به فصل مشابه سال قبل، ۹۸.۹ درصد افزایش دارد. در این فصل بیشترین تورم نقطه به نقطه با ۱۴۴.۳ درصد مربوط به بخش کشاورزی و کمترین تورم نقطه به نقطه با ۵۸.۰ درصد مربوط به بخش خدمات است.
افزایش تورم سالانه به ۶۶.۷ درصد
در فصل بهار ۱۴۰۵، درصد تغییرات شاخص قیمت کل تولیدکننده در چهار فصل منتهی به فصل بهار ۱۴۰۵ نسبت به مدت مشابه در سال قبل ۶۶.۷ درصد است که در مقایسه با همین اطلاع در فصل قبل (۵۱.۲ درصد)، ۱۵.۵ واحد درصد افزایش داشته است.
به عبارتی، میانگین قیمت دریافتی توسط تولیدکنندگان به ازای تولید محصولاتشان در داخل کشور، در چهارفصل منتهی به فصل بهار ۱۴۰۵ نسبت به دوره مشابه سال قبل، ۶۶.۷ درصد افزایش دارد. در این فصل در بین بخشهای اصلی بیشترین تورم سالانه با ۸۶.۹ درصد مربوط به بخش کشاورزی و کمترین تورم سالانه با ۴۹.۳ درصد مربوط به بخش خدمات است.
چرا تورم تولیدکننده مهم است؟
تورم تولیدکننده (PPI)، یکی از کلیدیترین شاخصهای ارزیابی سلامت اقتصاد است که تغییرات قیمتِ کالا و خدمات را نه در ویترین مغازهها، بلکه در مبدأ تولید و در سطح بنگاههای اقتصادی پایش میکند. این شاخص در واقع «دماسنج هزینههای تولید» است که به دلیل تأثیرات سرریز آن، از جایگاه ویژهای در تحلیلهای کلان برخوردار است.
این شاخص به عنوان یک «سیگنال پیشنگر» (Leading Indicator) عمل میکند. افزایش هزینههای تولید در مبدأ، لزوماً در کوتاهمدت متوقف نمیماند، بلکه با یک وقفه زمانی (Time Lag)، به زنجیره توزیع و نهایتاً به قیمت نهایی مصرفکننده منتقل میشود. بنابراین، هرگونه جهش شدید در این شاخص، پیشدرآمدی بر تورم عمومی در سطح جامعه خواهد بود.
پیشنگر بودن مهمترین کارکرد این شاخص، پیشبینی وضعیت تورم در آینده است. از آنجایی که تغییرات قیمت در مبدأ تولید، با یک وقفه زمانی به سطحِ مصرفکننده منتقل میشود، PPI به عنوان یک «پیشگویِ تورم» شناخته میشود. تحلیلگران با رصد نوسانات این شاخص، میتوانند مسیر احتمالیِ حرکت «شاخص بهای مصرفکننده» (CPI) را پیشبینی کنند.
پایش دقیقِ PPI به تصمیمگیران کمک میکند تا بفهمند آیا تورمِ جاری، ناشی از «فشار هزینه» (Cost-Push) است یا «فشار تقاضا». این تفکیک برای اتخاذ سیاستهای پولی و مالی دقیق، حیاتی است.
اکنون، برای ایران شاخص تورم تولیدکننده (PPI) با نرخ ۶۶.۷ درصد، یک سیگنال هشداردهنده جدی است. این رقم نشان میدهد که هزینه تمامشده تولید محصولات در داخل کشور، جهشی فراتر از انتظارات داشته است. در اقتصاد، هرگاه PPI با این شدت رشد کند، «جهش قیمتها» در سطح مصرفکننده (CPI) تنها مسئله زمان است. در واقع، تولیدکنندهای چارهای جز افزایش قیمت نهایی محصول ندارد. بنابراین باید انتظار داشت که در فصلهای آتی، شاخص تورم مصرفکننده (CPI) نیز جهش مشابهی را تجربه کند.
