آلفابت، شرکت مادر گوگل، در شرایطی به پرداخت سود نقدی به سهامداران ادامه میدهد که همزمان برای تأمین هزینههای سنگین توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی، دهها میلیارد دلار سهام جدید منتشر کرده است. این دو اتفاق در نگاه اول ممکن است متناقض به نظر برسند؛ شرکتی که از یک طرف به سرمایهگذاران پول پرداخت میکند و از طرف دیگر با انتشار سهام تازه، سهم مالکان فعلی را رقیق میکند. اما اگر جریان واقعی پول در آلفابت را بررسی کنیم، تصویر روشنتر میشود: شرکت دیگر مانند گذشته در حال بازگرداندن سرمایه به سهامداران نیست، بلکه بخش مهمی از سرمایه موردنیاز خود برای مرحله بعدی رشد را از بازار جذب میکند.
- آلفابت در ژوئن حدود ۴۹.۶ میلیارد دلار از انتشار سهام و اوراق مرتبط جذب کرد و برنامه فروش سهام تا سقف ۸۴.۷۵ میلیارد دلار را به اجرا گذاشت.
- شرکت در نیمه نخست ۲۰۲۶ هیچ بازخرید سهامی انجام نداد؛ در حالی که در مدت مشابه ۲۰۲۵ حدود ۲۸.۳ میلیارد دلار صرف بازخرید کرده بود.
- سود نقدی هر سهم به ۰.۲۲ دلار رسیده و سالانه حدود ۱۰.۸ میلیارد دلار برای آلفابت هزینه دارد، اما بازده آن تنها حدود ۰.۲۵ درصد است.
- پیام اصلی آلفابت روشن است: سرمایه سهامداران را فعلاً به جای بازگرداندن، برای تأمین هزینه حدود ۲۰۰ میلیارد دلاری توسعه زیرساخت هوش مصنوعی به کار میگیرد.
آلفابت دوباره پول را از بازار میگیرد
آلفابت اول ژوئن اعلام کرد قصد دارد برای تأمین مالی توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی، یک افزایش سرمایه حدود ۸۰ میلیارد دلاری انجام دهد. تنها یک روز بعد، اندازه این عرضه به ۸۴.۷۵ میلیارد دلار افزایش یافت.
در هفته نخست ژوئن، آلفابت در مجموع حدود ۴۹.۶ میلیارد دلار پس از کسر هزینهها از فروش اوراق و سهام جدید دریافت کرد. این رقم شامل حدود ۲۰.۵ میلیارد دلار حاصل از عرضه عمومی سهام کلاس A و کلاس C و همچنین ۱۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری خصوصی توسط یکی از شرکتهای وابسته به برکشایر هاتاوی بود.
یک روز بعد نیز آلفابت حدود ۱۹ میلیارد دلار اوراق سپردهای مبتنی بر سهام ممتاز قابل تبدیل اجباری منتشر کرد. این سهام ممتاز نرخ سود سالانه ۶.۲۵ درصدی دارد و قرار است حداکثر تا مه ۲۰۲۹ به سهام عادی تبدیل شود.
علاوه بر این، آلفابت یک برنامه فروش سهام به ارزش حداکثر ۴۰ میلیارد دلار نیز در اختیار دارد که میتواند بهمرور سهام عادی بیشتری را وارد بازار کند. البته تا پایان ژوئن، هنوز از این ظرفیت استفاده نشده بود و شرکت اعلام کرده بود بخش اصلی منابع این برنامه برای پوشش مالیات مرتبط با سهام اعطاشده به کارکنان در نظر گرفته شده است.
پایان دوران بازخرید سهام
این تغییر زمانی اهمیت بیشتری پیدا میکند که رفتار آلفابت در سال گذشته را با سال ۲۰۲۶ مقایسه کنیم. آلفابت در نیمه نخست سال ۲۰۲۵ حدود ۲۸.۳ میلیارد دلار صرف بازخرید سهام خود کرده بود. اما در نیمه نخست ۲۰۲۶، میزان بازخرید سهام به صفر رسید. این در حالی است که هیئتمدیره هنوز مجوز ۶۹.۵ میلیارد دلاری برای بازخرید سهام در اختیار شرکت گذاشته است؛ مجوزی که در آوریل ۲۰۲۵ تصویب شده بود.
بنابراین تغییر اصلی فقط پرداخت سود نیست. آلفابت از مدلی که در آن بخش بزرگی از جریان نقدی را از طریق بازخرید سهام به سرمایهگذاران بازمیگرداند، به مدلی حرکت کرده که در آن سرمایه بیشتری برای توسعه کسبوکار در داخل شرکت باقی میماند. این تغییر را باید در کنار هزینههای عظیم هوش مصنوعی بررسی کرد.
سود نقدی؛ تعهدی کوچک اما معنادار
آلفابت نخستین سود نقدی خود را در ژوئن ۲۰۲۴ پرداخت کرد و به ازای هر سهم ۰.۲۰ دلار به سهامداران داد. این رقم در سال گذشته با رشد ۵ درصدی به ۰.۲۱ دلار رسید و در آوریل امسال نیز با یک افزایش ۵ درصدی دیگر به ۰.۲۲ دلار رسید.
با حدود ۱۲.۲ میلیارد سهم، پرداخت این سود در مجموع حدود ۱۰.۸ میلیارد دلار در سال برای شرکت هزینه دارد. البته با بازدهی حدود ۰.۲۵ درصدی، خرید سهام آلفابت به هیچ عنوان یک سرمایهگذاری با هدف دریافت درآمد نقدی بالا نیست. سود پرداختی در برابر اندازه کسبوکار و هزینههای سرمایهای شرکت بسیار کوچک است.
برای مقایسه، آلفابت فقط در یک هفته حدود ۴۹.۶ میلیارد دلار از بازار جذب کرد؛ رقمی معادل بیش از چهار سال و نیم پرداخت سود نقدی. بنابراین سؤال اصلی این است که چرا شرکتی با چنین نیاز سرمایهای، همچنان به پرداخت سود ادامه میدهد؟
پاسخ را باید در پیام مدیریتی این تصمیم جستوجو کرد.
چرا آلفابت سهام جدید میفروشد؟
دلیل اصلی، جاهطلبی آلفابت در حوزه هوش مصنوعی است. در سهماهه دوم ۲۰۲۶، درآمد شرکت با رشد ۲۴ درصدی به ۱۱۹.۸ میلیارد دلار رسید. عملکرد رایانش ابری حتی قویتر بود و درآمد این بخش حدود ۸۲ درصد افزایش یافت.
بنابراین مشکل آلفابت کمبود رشد نیست؛ مسئله، اندازه سرمایهای است که برای پاسخ دادن به این رشد باید هزینه شود. مخارج سرمایهای شرکت در سال ۲۰۲۶ قرار است به حدود ۱۹۵ تا ۲۰۵ میلیارد دلار برسد؛ رقمی که مدیریت در ژوئیه افزایش داد.
در سهماهه دوم، هزینههای سرمایهای آلفابت از جریان نقدی ایجادشده توسط فعالیتهای عملیاتی بیشتر شد. به همین دلیل، حتی شرکتی با توان نقدسازی آلفابت نیز برای ادامه سرعت سرمایهگذاری خود به منابع مالی بیشتری نیاز دارد. آلفابت علاوه بر انتشار سهام، در نیمه نخست سال حدود ۵۶.۲ میلیارد دلار بدهی نیز جذب کرد که شامل ۲۰.۳ میلیارد دلار اوراق بدهی ارشد در سهماهه دوم بود. این شرکت در ماه اوت نیز ۲۵ میلیارد دلار دیگر اوراق بدهی فروخت.
خود شرکت اعلام کرده است که این منابع برای اهداف عمومی شرکت، از جمله توسعه مخارج سرمایهای و افزایش ظرفیت زیرساخت هوش مصنوعی و توان پردازشی جهانی استفاده خواهد شد.
هزینه ۲۰۰ میلیارد دلاری برای آینده هوش مصنوعی
اکنون میتوان تصویر بزرگتری از تصمیم آلفابت داشت. شرکت تقریباً ۲۰۰ میلیارد دلار در سال برای توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی و ظرفیت پردازشی هزینه میکند؛ در مقابل، سود نقدی سالانه آن حدود ۱۰.۸ میلیارد دلار است.
به بیان ساده، سود نقدی برای آلفابت یک هزینه حاشیهای است، اما سرمایهگذاری هوش مصنوعی میتواند مسیر ارزشگذاری شرکت را برای سالهای آینده تعیین کند. موضوع مهم این است که بازده واقعی این سرمایهگذاری عظیم هنوز مشخص نیست.
آلفابت امروز باید هزینه مراکز داده، تراشهها، شبکه، برق و ظرفیت پردازشی را پرداخت کند، در حالی که درآمد کامل حاصل از این سرمایهگذاریها ممکن است سالها بعد ظاهر شود. در نتیجه، مدیریت شرکت تصمیم گرفته است بخشی از هزینه این مرحله توسعه را از طریق ترکیبی از جریان نقدی داخلی، بدهی و انتشار سهام تأمین کند.
“
«به نظر من، مهمترین نکته این گزارش نه توقف بازخرید سهام و نه حتی افزایش جزئی سود نقدی، بلکه تغییر جهت جریان سرمایه آلفابت است. شرکتی با چنین قدرت نقدسازی، زمانی که همزمان انتشار سهام و بدهی را افزایش میدهد، در واقع به بازار میگوید که فرصت سرمایهگذاری پیشرو آنقدر بزرگ است که ترجیح میدهد منابع خود را به توسعه ظرفیت آینده اختصاص دهد. این استراتژی در صورتی برای سهامداران ارزشآفرین خواهد بود که بازده سرمایهگذاریهای هوش مصنوعی از هزینه سرمایه و رقیقشدن مالکیت فراتر برود؛ بنابراین از اینجا به بعد، معیار اصلی موفقیت آلفابت دیگر رشد درآمد فعلی نیست، بلکه توانایی تبدیل حدود ۲۰۰ میلیارد دلار سرمایهگذاری سالانه در هوش مصنوعی به جریان نقدی و سود پایدار خواهد بود. به اعتقاد من، بازار در سالهای آینده بیش از هر شاخص دیگری همین معادله را قیمتگذاری خواهد کرد.»
بابک شیری
سهامداران هم پول میگیرند
این وضعیت یک نکته مهم برای سهامداران دارد. از یک طرف، آلفابت سود نقدی خود را قطع نکرده و حتی برای سومین سال متوالی آن را افزایش داده است. از طرف دیگر، انتشار سهام جدید به معنای افزایش تعداد سهام و در نتیجه رقیق شدن نسبی مالکیت سهامداران فعلی است. البته اگر سرمایه جذبشده بتواند بازدهی بالاتری از هزینه تأمین مالی و هزینه فرصت سرمایه ایجاد کند، این رقیق شدن میتواند در بلندمدت قابل توجیه باشد.
در واقع، مسئله اصلی برای سرمایهگذار میزان سود نقدی نیست؛ بلکه این است که آیا آلفابت میتواند از سرمایهگذاری حدود ۲۰۰ میلیارد دلاری خود در هوش مصنوعی، بازده اقتصادی متناسب ایجاد کند یا خیر.
جمعبندی
آلفابت در سال ۲۰۲۶ مسیر متفاوتی نسبت به سالهای گذشته در پیش گرفته است. شرکتی که در نیمه نخست ۲۰۲۵ حدود ۲۸.۳ میلیارد دلار صرف بازخرید سهام کرده بود، در نیمه نخست ۲۰۲۶ هیچ سهمی بازخرید نکرد و در عوض، حدود ۴۹.۶ میلیارد دلار از طریق انتشار سهام و اوراق مرتبط جذب کرد.
همزمان، سود نقدی هر سهم از ۰.۲۰ دلار در سال ۲۰۲۴ به ۰.۲۱ دلار در ۲۰۲۵ و سپس به ۰.۲۲ دلار در ۲۰۲۶ افزایش یافته است؛ پرداختی که سالانه حدود ۱۰.۸ میلیارد دلار هزینه دارد.
در کنار این موارد، آلفابت در نیمه نخست سال ۵۶.۲ میلیارد دلار بدهی جذب کرده و برای سال جاری نیز ۱۹۵ تا ۲۰۵ میلیارد دلار مخارج سرمایهای در نظر گرفته است.
در نهایت، داستان آلفابت در سال ۲۰۲۶ بیشتر از آنکه داستان «پرداخت سود به سهامداران» باشد، داستان تأمین مالی بزرگترین موج سرمایهگذاری تاریخ شرکت است. آلفابت در حال جمعآوری سرمایه از بازار برای ساخت زیرساختی است که قرار است ستون اصلی رشد آینده آن باشد.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
