- تغییر موازنه قدرت: خروج کامل نیروهای آمریکایی، توازن امنیتی و سیاسی عراق را به نفع جریان‌های نزدیک به تهران تغییر می‌دهد.
- تهدیدات امنیتی: کاهش نظارت و پشتیبانی نظامی، خطر احیای هسته‌های خفته داعش را تشدید کرده و فرآیند خلع سلاح شبه‌نظامیان را برای دولت عراق دشوار می‌کند.
- نفوذ اقتصادی: عراق در دوران پساآمریکا، بیش از پیش به کانال اقتصادی و بانکی حیاتی برای پیشبرد منافع ایران تبدیل می‌شود.
- بار مسئولیت بغداد: دولت عراق در غیاب چتر امنیتی آمریکا، با مسئولیت سنگین مدیریت امنیت داخلی و مهار تهدیدات منطقه‌ای تنها مانده است.
به باور کارشناسان، پایان کامل حضور نظامی ایالات متحده در عراق، آغاز دوران جدیدی در این کشور است. ارزیابی‌های مبتنی بر تحلیل‌های رویترز و وال استریت ژورنال نشان می‌دهد که این خروج می‌تواند نفوذ گروه‌های همسو با ایران در عراق را افزایش دهد.
با خروج ۲۵۰۰ سرباز از عراق به عنوان بخشی از روند آغازشده از سال ۲۰۲۴، حضور نظامی واشنگتن در این کشور رو به پایان است. ارتش آمریکا در سال ۲۰۰۳ به عراق حمله و رژیم صدام حسین را سرنگون کرد. نیروهای آمریکایی در سال ۲۰۱۱ از این کشور خارج شدند، اما در سال ۲۰۱۴ در راستای مبارزه با داعش به عراق بازگشتند.
نقش گروه‌های همسو با ایران
براساس ارزیابی‌ها، موازنه قدرت در عراق با خروج ایالات متحده تغییر می‌کند. احمد یونس، تحلیلگر عراقی، می‌گوید که پایان حضور نظامی آمریکا و غرب می‌تواند نفوذ گروه‌های طرفدار ایران را افزایش دهد. به گفته یونس، این گروه‌ها احتمالاً سعی کنند نفوذ خود را در فرآیندهای تصمیم‌گیری امنیتی و سیاسی گسترش دهند. از سوی دیگر، ایران خروج نیروهای آمریکایی از عراق را به عنوان یک دستاورد برای «محور مقاومت» در منطقه می‌بیند.
همچنین، ایران از طریق گروه‌های همسو و احزاب سیاسی، نفوذ نظامی، سیاسی و اقتصادی خود را در عراق اعمال می‌کند. تهران همچنین عراق را به عنوان یک کانال اقتصادی حیاتی می‌بیند و علاوه بر تجارت بین دو کشور، سیستم بانکی عراق نیز برای ایران مهم است.
علی زیدی، نخست وزیر عراق، اعلام کرده بود که روند خلع سلاح گروه‌ها در این کشور تا ۳۰ ژوئن ۲۰۲۷ تکمیل خواهد شد. با این حال، ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که با توجه به شرایط کنونی و قدرت افزاینده آنها، انجام این روند را برای دولت بغداد دشوار کند.
نگرانی از تجدید قوای داعش
برآورد دیگر در مورد خروج ایالات متحده این است که داعش دوباره فضای مانور پیدا کند. مقامات امنیتی عراق و مقامات اقلیم کردستان خاطرنشان می‌کنند که هسته‌های خفته این سازمان همچنان وجود دارند. ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که داعش احتمالا پس از عدم ارائه کمک‌های اطلاعاتی، پشتیبانی لجستیکی و قابلیت‌های پهپادی ایالات متحده، فرصتی برای تجدید قوا پیدا کند.
دوران جدیدی برای امنیت داخلی و روابط منطقه‌ای
همچنین، عراق مستقیماً پیامدهای درگیری اخیر آمریکا و اسرائیل علیه ایران را احساس کرد. براساس برخی ادعاها به ویژه از سوی عربستان سعودی، گروه‌های طرفدار ایران حملات موشکی و پهپادی متعددی را به اهداف آمریکایی در عراق انجام دادند. طبق آمار رسمی واشنگتن، هفت نفر از ۱۸ سرباز آمریکایی که در این جنگ کشته شدند، در حملات عراق جان باختند.
همزمان با خروج آمریکا از عراق، برخی اختلافات اساسی بین واشنگتن و تهران همچنان پابرجاست. به ویژه که هنوز هیچ توافقی در مورد تنگه هرمز حاصل نشده است. در همین حال، قطر اعلام کرد که جلسات و تماس‌ها با آمریکا برای حل این اختلافات ادامه دارد.
در مجموع، خروج نیروهای آمریکایی به عنوان آغاز دوران جدیدی برای عراق، چه در توازن امنیت داخلی و چه در روابط منطقه‌ای آن تلقی می‌شود. در واقع، ارزیابی‌ها نشان می‌دهد که با پایان حضور نظامی آمریکا، نفوذ گروه‌های طرفدار ایران به اوج خود خواهد رسید.
