رونق هوش مصنوعی در سالهای اخیر موجی کمسابقه از سرمایهگذاری در زیرساختهای محاسباتی ایجاد کرده است. بخش بزرگی از توجه سرمایهگذاران به شرکتهای طراحی تراشه، تولیدکنندگان حافظه و کارخانههای ساخت نیمهرساناها معطوف شده؛ زیرا تراشهها لایه اصلی سختافزاری مورد نیاز برای آموزش و اجرای مدلهای هوش مصنوعی هستند. با این حال، هرچه توان پردازشی مراکز داده افزایش پیدا میکند، یک مسئله فیزیکی مهمتر نیز خود را نشان میدهد: گرمای حاصل از مصرف انرژی باید به شکل مؤثر دفع شود.
- رکهای هوش مصنوعی تا ۴۰ تا ۱۰۰ کیلووات برق مصرف میکنند و گرمای بسیار بیشتری نسبت به مراکز داده سنتی تولید میکنند.
- درآمد سهماهه دوم Vertiv با ۲۴ درصد رشد به ۳.۲۷ میلیارد دلار رسید و سود هر سهم تعدیلشده نیز ۶۰ درصد افزایش یافت.
- این شرکت پیشبینی کرده درآمد سالانه با ۳۷ درصد رشد به حدود ۱۴ میلیارد دلار برسد.
- رشد بلندمدت مراکز داده و نیاز فزاینده به خنکسازی، Vertiv را در یکی از بخشهای حیاتی زنجیره زیرساخت هوش مصنوعی قرار داده است.
در مراکز داده سنتی، توان مصرفی یک رک سرور معمولاً حدود ۵ تا ۱۰ کیلووات است، اما رکهای مجهز به شتابدهندههای پیشرفته هوش مصنوعی میتوانند بین ۴۰ تا ۱۰۰ کیلووات برق مصرف کنند. این اختلاف به معنای تولید گرمای بسیار بیشتر است و در نتیجه، سیستم خنکسازی دیگر یک بخش جانبی از زیرساخت مرکز داده نیست؛ بلکه به یکی از الزامات اصلی ادامه فعالیت سختافزارهای محاسباتی تبدیل شده است.
در همین نقطه، Vertiv وارد داستان میشود؛ شرکتی که شاید به اندازه سازندگان تراشه در کانون توجه بازار نباشد، اما در بخشی از زیرساخت فعالیت میکند که بدون آن، افزایش ظرفیت محاسباتی هوش مصنوعی عملاً با محدودیت مواجه خواهد شد.
هوش مصنوعی فقط به تراشه نیاز ندارد
سرمایهگذاری گسترده در هوش مصنوعی معمولاً از زاویهای ساده دیده میشود: شرکتها به تراشههای قدرتمندتر نیاز دارند، بنابراین تولیدکنندگان تراشه و حافظه رشد میکنند اما افزایش قدرت محاسباتی یک پیامد فیزیکی اجتنابناپذیر دارد؛ مصرف انرژی بیشتر و تولید گرمای بیشتر.
تراشههای پیشرفته مورد استفاده در آموزش و اجرای مدلهای هوش مصنوعی، انرژی قابل توجهی مصرف میکنند. زمانی که هزاران شتابدهنده در کنار یکدیگر در یک مرکز داده فعالیت میکنند، مسئله دفع گرما به یکی از مهمترین محدودیتهای عملیاتی تبدیل میشود.
دمای بالا میتواند عملکرد تراشهها را کاهش دهد و در شرایط نامناسب حتی موجب افت سرعت پردازش و افزایش فشار بر تجهیزات شود. بنابراین، برای آنکه سرمایهگذاری سنگین روی تراشههای هوش مصنوعی واقعاً به ظرفیت محاسباتی قابل استفاده تبدیل شود، زیرساختهای تأمین برق و خنکسازی نیز باید همزمان توسعه پیدا کنند.
به همین دلیل، رقابت آینده در صنعت هوش مصنوعی تنها در سطح تراشه اتفاق نمیافتد؛ بلکه بخشی از آن در زیرساختهایی جریان دارد که امکان استفاده مداوم از این تراشهها را فراهم میکنند.
چرا خنکسازی به یک مسئله ساختاری تبدیل شده است؟
در گذشته، خنکسازی مراکز داده بیشتر به عنوان یکی از هزینههای عملیاتی این مراکز دیده میشد. اما افزایش تراکم محاسباتی در رکهای هوش مصنوعی، این نگاه را تغییر داده است. وقتی توان مصرفی یک رک از محدوده چند کیلووات به دهها کیلووات میرسد، روشهای سنتی دفع گرما دیگر همیشه پاسخگوی نیاز نیستند. در نتیجه، فناوریهای پیشرفتهتر از جمله خنکسازی مایع اهمیت بیشتری پیدا کردهاند.
خنکسازی مایع میتواند گرمای تولیدشده توسط تجهیزات محاسباتی را به شکل مستقیمتری مدیریت کند و در مراکز دادهای که تراکم پردازشی بسیار بالایی دارند، نقش مهمی داشته باشد. این تغییر یک پیام اقتصادی مهم دارد: با افزایش تعداد مراکز داده هوش مصنوعی، تقاضا برای سامانههای خنکسازی نیز به صورت ساختاری افزایش پیدا میکند.
برآورد مؤسسه گرند ویو ریسرچ نشان میدهد بازار جهانی خنکسازی مراکز داده میتواند بین سالهای ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۳ با نرخ رشد مرکب سالانه حدود ۲۲ درصد رشد کند و ارزش آن در پایان این دوره به حدود ۱۲۸ میلیارد دلار برسد.
Vertiv؛ فروش زیرساخت پشت صحنه هوش مصنوعی
Vertiv صرفاً یک شرکت خنکسازی نیست. این شرکت مجموعهای از تجهیزات و خدمات زیرساختی مورد نیاز مراکز داده را ارائه میکند که شامل سامانههای برق، رکهای سرور، مدیریت تجهیزات و راهکارهای مدیریت حرارتی است.
در بخش مدیریت حرارتی نیز محصولات Vertiv شامل سامانههای خنکسازی مایع، تجهیزات دفع گرما، سامانههای خنکسازی رک و ابزارهای کنترل و پایش حرارتی میشود. این مجموعه محصولات باعث شده شرکت در نقطهای قرار بگیرد که توسعه مراکز داده هوش مصنوعی به صورت مستقیم بر تقاضای آن اثر میگذارد. عملکرد مالی اخیر Vertiv نیز همین روند را نشان میدهد. در سهماهه دوم، درآمد شرکت با ۲۴ درصد افزایش به ۳.۲۷ میلیارد دلار رسید. سود هر سهم تعدیلشده نیز با رشد ۶۰ درصدی نسبت به سال قبل به ۱.۵۲ دلار رسید.
مهمتر از رشد فصل گذشته، افزایش پیشبینی شرکت برای کل سال است. Vertiv اکنون انتظار دارد درآمد سالانه با رشد حدود ۳۷ درصدی به ۱۴ میلیارد دلار برسد و سود هر سهم نیز با افزایش حدود ۶۰ درصدی به ۶.۷۰ دلار برسد.
سفارشها چه چیزی درباره آینده Vertiv میگویند؟
یکی از شاخصهای مهم برای بررسی وضعیت Vertiv، حجم سفارشهای ثبتشده است. ارزش سفارشهای انباشته شرکت در پایان سال ۲۰۲۵ به حدود ۱۵ میلیارد دلار رسید. همچنین نسبت سفارش به تحویل در سهماهه چهارم سال ۲۰۲۵ به ۲.۹ رسید. این نسبت نشان میدهد ارزش سفارشهای دریافتشده در آن دوره به شکل قابل توجهی بیشتر از میزان محصول تحویلشده بوده است.
برای شرکتی که در زنجیره تأمین مراکز داده فعالیت میکند، چنین وضعیتی میتواند نشاندهنده تقاضای قابل توجه مشتریان برای توسعه ظرفیت باشد. البته تبدیل سفارشهای ثبتشده به درآمد و سپس سود، همچنان به توانایی شرکت در تولید و تحویل تجهیزات وابسته است. مدیریت Vertiv نیز بر وجود مجموعه قابل توجهی از سفارشهای آتی تأکید کرده و انتظار ادامه رشد سفارشها را مطرح کرده است.
“
«نکته قابل توجه در مورد Vertiv این است که این شرکت را نباید صرفاً به عنوان یک تولیدکننده تجهیزات خنکسازی دید؛ ارزش استراتژیک آن در قرار گرفتن میان رشد تقاضای محاسباتی و محدودیتهای فیزیکی زیرساخت است. هرچه تراکم توان در مراکز داده افزایش پیدا کند، برق و مدیریت حرارتی از هزینههای جانبی به عوامل تعیینکننده ظرفیت عملیاتی تبدیل میشوند و همین تغییر، تقاضا برای راهکارهای تخصصی Vertiv را از یک روند چرخهای به یک فرصت بالقوه ساختاری نزدیک میکند. با این حال، بازار پیشاپیش بخشی از این چشمانداز رشد را در ارزشگذاری شرکت لحاظ کرده است؛ بنابراین از منظر تحلیلی، پرسش اصلی دیگر این نیست که آیا هوش مصنوعی به خنکسازی بیشتری نیاز دارد، بلکه این است که چه میزان از این رشد تقاضا به رشد پایدار سود، جریان نقدی و بازده سرمایه Vertiv تبدیل خواهد شد. همین فاصله میان «رشد صنعت» و «خلق ارزش برای سهامدار» نقطهای است که در ارزیابی آینده شرکت اهمیت بیشتری پیدا میکند.»
یایک شیری
بازار بزرگتر از یک موج کوتاهمدت
یکی از نکات مهم درباره Vertiv این است که رشد آن صرفاً به یک محصول خاص وابسته نیست. هرچه مراکز داده بزرگتر و متراکمتر شوند، نیاز آنها به برق پایدار، مدیریت حرارتی، تجهیزات رک و سامانههای کنترل نیز افزایش پیدا میکند. بنابراین رشد هوش مصنوعی میتواند از چند مسیر مختلف به تقاضای محصولات Vertiv منتقل شود.
این موضوع اهمیت زیادی دارد؛ زیرا سرمایهگذاری در مراکز داده هوش مصنوعی صرفاً به خرید تراشه ختم نمیشود. ساخت یک مرکز داده جدید به مجموعهای از تجهیزات زیرساختی نیاز دارد و افزایش توان پردازشی، فشار بیشتری بر تمام این لایهها وارد میکند. در نتیجه، اگر روند سرمایهگذاری در زیرساخت هوش مصنوعی در سالهای آینده ادامه پیدا کند، شرکتهای فعال در زیرساختهای برق و خنکسازی نیز میتوانند از این روند منتفع شوند.
سهام Vertiv و مسئله ارزشگذاری
سهام Vertiv در سال ۲۰۲۶ حدود ۵۰ درصد افزایش یافته است، اما پس از رسیدن به بالاترین سطح ۵۲ هفتهای خود در ۱۴ مه، حدود ۳۵ درصد افت کرده است. بر اساس دادههای ارائهشده در گزارش، سهام شرکت در محدوده حدود ۲۸ برابر سود آیندهنگر معامله میشد؛ در حالی که نسبت مشابه برای شاخص نزدک-۱۰۰ حدود ۲۴ برابر بود. این اعداد نشان میدهد بازار همچنان انتظار رشد قابل توجهی برای Vertiv دارد و بخشی از این انتظارات از قبل در قیمت سهم منعکس شده است.
بنابراین، داستان Vertiv صرفاً داستان رشد بازار نیست؛ بلکه مسئله مهم دیگر این است که سرعت رشد سودآوری شرکت تا چه اندازه میتواند انتظارات موجود در ارزشگذاری سهام را توجیه کند.
برآوردهای تحلیلگران، رشد قابل توجه سود شرکت در سالهای آینده را پیشبینی میکنند، اما تحقق این برآوردها به ادامه سرمایهگذاری در مراکز داده، رشد تقاضا برای خنکسازی و توانایی Vertiv در حفظ جایگاه خود در این زنجیره وابسته خواهد بود.
جمعبندی
هوش مصنوعی برای ادامه رشد خود به چیزی فراتر از تراشه و حافظه نیاز دارد. هر نسل جدید از شتابدهندههای محاسباتی، تراکم توان بیشتری را وارد مراکز داده میکند و در نتیجه، نیاز به سامانههای پیشرفتهتر برای مدیریت گرما نیز افزایش مییابد.
Vertiv در یکی از همین لایههای کمتر دیدهشده اما حیاتی زیرساخت هوش مصنوعی فعالیت میکند. رشد ۲۴ درصدی درآمد در سهماهه دوم، افزایش ۶۰ درصدی سود هر سهم، سفارشهای انباشته حدود ۱۵ میلیارد دلاری و افزایش پیشبینی درآمد سالانه به ۱۴ میلیارد دلار نشان میدهد که تقاضا برای محصولات این شرکت در حال گسترش است.
با این حال، رشد صنعت بهتنهایی برای توجیه ارزش سهام کافی نیست. سرمایهگذاران باید همزمان سرعت رشد سود، حاشیههای عملیاتی، حجم سفارشها، ظرفیت تولید و مهمتر از همه، ارزشگذاری فعلی شرکت را در نظر بگیرند.
در نهایت، اهمیت Vertiv در بازار هوش مصنوعی از این واقعیت ناشی میشود که هرچه محاسبات قدرتمندتر شوند، مسئله گرما نیز بزرگتر میشود. در چنین شرایطی، خنکسازی دیگر یک خدمت جانبی برای مراکز داده نیست؛ بلکه بخشی از ظرفیت واقعی محاسباتی آنها محسوب میشود.
در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است.
