بازارهای سهام اروپا و آسیا در معاملات روز جمعه، ۱۳ نوامبر، تحت تأثیر افزایش نااطمینانی در صنعت هوش مصنوعی و تحولات ژئوپلیتیکی با عقب‌نشینی مواجه شدند. کناره‌گیری جنسن هوانگ از مدیریت اجرایی انویدیا، یکی از مهم‌ترین بازیگران صنعت تراشه، پرسش‌های تازه‌ای درباره آینده سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های هوش مصنوعی ایجاد کرد. هم‌زمان، احتمال محدودترشدن دسترسی چین به تراشه‌های پیشرفته آمریکایی، افزایش قیمت نفت در پی ناامنی تردد در تنگه هرمز و انتظارات مربوط به سیاست پولی آمریکا، فضای احتیاط را در بازارهای جهانی تقویت کردند. بااین‌حال، شدت واکنش در بازارهای مختلف یکسان نبود و برخی شاخص‌های آسیایی برخلاف روند غالب منطقه رشد کردند.
در یک نگاه
  • شاخص استاکس ۶۰۰ اروپا پس از ثبت رکورد، حدود ۰٫۲ درصد کاهش یافت؛ اما همچنان رشد هفتگی بیش از ۲ درصدی داشت.
  • هنگ‌کنگ، چین و کره جنوبی افت کردند، درحالی‌که نیکی ژاپن و بورس تایوان در محدوده مثبت بسته شدند.
  • نگرانی از محدودیت صادرات تراشه به چین، سهام شرکت‌های هوش مصنوعی و تأمین‌کنندگان تجهیزات مراکز داده را تحت فشار گذاشت.
  • افزایش ریسک‌های ژئوپلیتیکی و انتظارات انقباضی‌تر از فدرال رزرو، احتیاط سرمایه‌گذاران را تشدید کرد.

اروپا؛ اصلاح محدود پس از ثبت رکورد

بورس‌های اروپایی در معاملات جمعه از اوج‌های تاریخی جلسه قبل فاصله گرفتند. شاخص استاکس ۶۰۰ تا ساعت ۰۸:۵۸ به وقت گرینویچ با افت ۰٫۲ درصدی به ۶۶۲٫۵۱ واحد رسید و بخش فناوری نیز کاهش ۰٫۹ درصدی را تجربه کرد. سهام اینفینیون و آیکسترون حدود ۲ درصد افت کردند و شرکت‌های فعال در تأمین تجهیزات مراکز داده، از جمله اشنایدر الکتریک و لگراند، نیز با کاهش قیمت مواجه شدند. این تحولات نشان داد نگرانی‌های مربوط به انویدیا از بازار آمریکا فراتر رفته و به شرکت‌های اروپایی حاضر در زنجیره تأمین فناوری سرایت کرده است.

با وجود عقب‌نشینی روزانه، عملکرد هفتگی بورس اروپا همچنان مثبت باقی ماند. شاخص استاکس ۶۰۰ در طول هفته بیش از ۲ درصد رشد کرد و در مسیر ثبت بهترین عملکرد هفتگی خود از ژوئن قرار گرفت. سهم کمتر شرکت‌های بزرگ فناوری در ترکیب این شاخص، در مقایسه با بازار آمریکا، تا حدی از شدت تأثیر نوسانات صنعت هوش مصنوعی کاسته است. افزون بر این، انتشار گزارش‌های مالی نسبتاً مطلوب شرکت‌های اروپایی از بازار سهام حمایت کرده است. گلدمن ساکس نیز هدف دوازده‌ماهه این شاخص را از ۶۹۵ به ۷۰۰ واحد افزایش داد.

در سطح شرکت‌ها، عملکردها یکسان نبود. وایز پس از اعلام رشد ۲۳ درصدی درآمد خالص در نیمه نخست سال مالی، حدود ۴٫۷ درصد افزایش یافت. در مقابل، ریشمونت پس از انتشار عملکرد ضعیف‌تر از انتظار واحد جواهرات، با افتی نزدیک به ۶٫۵ درصد مواجه شد. این تحول بر بخش کالاهای لوکس نیز اثر گذاشت و سهام کرینگ و ال‌وی‌ام‌اچ کاهش یافتند. جنرالی، شرکت بیمه ایتالیایی، نیز با وجود رشد ۸٫۵ درصدی سود عملیاتی به ۶٫۴۵ میلیارد یورو در نه ماه نخست سال، به دلیل پایین‌تر بودن نتیجه از پیش‌بینی تحلیلگران حدود ۱٫۵ درصد افت کرد.

آسیا؛ فشار بر فناوری چین و هنگ‌کنگ

در بازارهای آسیایی، نگرانی‌های مرتبط با انویدیا و احتمال تشدید محدودیت‌های صادراتی آمریکا اثر آشکارتری داشت. شاخص هنگ‌سنگ هنگ‌کنگ ۱٫۵۵ درصد کاهش یافت و شاخص ترکیبی شانگهای نیز ۰٫۵۹ درصد افت کرد. کوسپی کره جنوبی با کاهش ۰٫۹۸ درصدی بسته شد و شاخص استرالیا ۰٫۷۱ درصد پایین آمد. در مقابل، نیکی ۲۲۵ ژاپن ۰٫۵۳ درصد رشد کرد و شاخص تایوان نیز افزایش ۱٫۵۵ درصدی را ثبت کرد. این اختلاف عملکرد نشان می‌دهد وابستگی صنایع مختلف به زنجیره تأمین تراشه و جریان سرمایه، نقش مهمی در تعیین جهت بازارهای منطقه داشته است.

سهام شرکت‌های چینی فعال در هوش مصنوعی و تأمین‌کنندگان تجهیزات مراکز داده با فشار فروش مواجه شدند. سرمایه‌گذاران نگران‌اند که تغییر مدیریت انویدیا، همراه با افزایش حساسیت سیاسی در واشنگتن، دسترسی شرکت‌های چینی به پردازنده‌های پیشرفته را دشوارتر کند. طرح‌های مطرح‌شده در کنگره آمریکا می‌توانند صادرات تراشه، ردیابی محل استفاده از پردازنده‌ها و حتی دسترسی از راه دور به ظرفیت محاسباتی مراکز داده خارج از چین را محدود کنند. چنین تحولاتی برای شرکت‌هایی که به اجاره توان پردازشی از ارائه‌دهندگان خارجی وابسته‌اند، ریسک عملیاتی و هزینه‌ای ایجاد خواهد کرد.

در عین حال، محدودیت دسترسی چین به فناوری آمریکایی می‌تواند انگیزه سرمایه‌گذاری در تولیدکنندگان داخلی تراشه را افزایش دهد. بااین‌حال، این فرصت بلندمدت به معنای سودآوری فوری تمام شرکت‌های نیمه‌رسانا نیست؛ زیرا فاصله فناوری، محدودیت تجهیزات ساخت و دشواری تولید انبوه همچنان موانع مهمی محسوب می‌شوند.

نفت و نرخ بهره؛ دو عامل فشار بر بازارها

بازار انرژی نیز به فضای محتاطانه دامن زد. قیمت نفت برنت در داده‌های معاملاتی ارائه‌شده نزدیک ۹۶ دلار در هر بشکه قرار گرفت و نفت خام آمریکا حوالی ۸۹ دلار معامله شد. ادامه حملات به نفتکش‌ها و نگرانی از اختلال در تنگه هرمز، احتمال کاهش سریع تنش‌های منطقه‌ای را تضعیف کرده است. افزایش قیمت انرژی می‌تواند فشار تورمی را تشدید کند و فضای مانور بانک‌های مرکزی برای کاهش نرخ بهره را محدود سازد.

در آمریکا، انتظارات بازار به سمت افزایش ۲۵ واحد پایه‌ای نرخ بهره فدرال رزرو در دسامبر حرکت کرده بود. احتمال افزایش ۵۰ واحد پایه‌ای نیز نسبت به هفته گذشته بیشتر شده بود. این موضوع برای سهام فناوری اهمیت ویژه‌ای دارد؛ زیرا افزایش نرخ بهره معمولاً ارزش فعلی جریان‌های نقدی آینده شرکت‌ها را کاهش می‌دهد و می‌تواند بر ارزش‌گذاری سهام رشدی فشار وارد کند.

در ترجمه برخی نقاط این گزارش از هوش مصنوعی کمک گرفته شده است