ارزش سالانه تراکنشهای بلاکچینی در خاورمیانه و شمال آفریقا در سالهای ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶ به حدود ۳۵۰ میلیارد دلار رسیده است؛ رقمی که نسبت به حدود ۱۰۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۲۲ بیش از سه برابر شده است. در یوتوتایمز بررسی میکنیم درگیری ایران چگونه بر استفاده از داراییهای دیجیتال در منطقه اثر گذاشته است.
بر اساس گزارش مؤسسه Bitcoin Policy Institute، بخشی از سرمایه منطقه در شرایط جنگ، تحریم و بیثباتی ارزی به سمت داراییهای دیجیتال حرکت کرده است. این روند نشان میدهد ارزهای دیجیتال در برخی کشورهای منطقه، علاوه بر ابزار سرمایهگذاری، برای حفظ ارزش و انتقال سرمایه نیز مورد استفاده قرار میگیرند.
بیتکوین پس از افت اولیه تقویت شد
بیتکوین در ابتدای درگیری اسرائیل و ایران در ژوئن ۲۰۲۵، همزمان با سایر داراییهای پرریسک کاهش یافت. گزارش میگوید رفتار اولیه بیتکوین بیشتر با شرایط «ریسکگریزی» بازارهای جهانی هماهنگ بود و در آن مقطع نقش یک دارایی امن فوری را ایفا نکرد.
با ادامه درگیری، بخشی از سرمایهگذاران از ارزهای دیجیتال پرریسکتر به سمت بیتکوین حرکت کردند. طبق گزارش، سهم بیتکوین از ارزش بازار کریپتو به ۶۴.۸ درصد رسید که بالاترین سطح یکماهه محسوب میشد.
تورم و افت ارزش پول، تقاضا را افزایش داد
درگیریهای منطقهای میتوانند فشار اقتصادی را افزایش دهند و رشد قیمت نفت، تورم و نرخ بهره از پیامدهای مورد اشاره این گزارش هستند. در چنین شرایطی، برخی سرمایهگذاران برای حفظ ارزش دارایی خود به بیتکوین و استیبلکوینهای وابسته به دلار روی آوردهاند.
این گزارش کشورهایی مانند ایران، مصر، ترکیه و لبنان را از جمله بازارهایی میداند که کاهش ارزش پول ملی در آنها به افزایش استفاده از بیتکوین و استیبلکوینها کمک کرده است.
| عامل | اثر احتمالی بر استفاده از کریپتو |
| کاهش ارزش پول ملی | افزایش تقاضا برای داراییهای دلاری |
| تحریم و محدودیت مالی | افزایش استفاده برای انتقال ارزش |
| تورم | افزایش توجه به حفظ قدرت خرید |
| درگیری نظامی | افزایش تقاضا برای بازارهای باز و ۲۴ ساعته |
خروج سرمایه از صرافیهای ایران
دادههای Chainalysis نیز نشانههایی از جابهجایی سریع سرمایه در ایران ارائه کرده است. طبق اطلاعات مورد اشاره گزارش، حدود ۱۰.۳ میلیون دلار از صرافیهای کریپتویی ایران بین ۲۸ فوریه و ۲ مارس امسال، پس از حملات هوایی آمریکا و اسرائیل، خارج شده است.
با این حال، Chainalysis تأکید کرده این انتقالها لزوماً به معنای خروج سرمایه توسط کاربران نیست و میتواند شامل برداشتهای شخصی، مدیریت نقدینگی صرافیها یا جابهجایی دارایی توسط بازیگران مرتبط با دولت باشد.
خلیج فارس همچنان مقصد سرمایه کریپتو است
در سوی دیگر، کشورهای حوزه خلیج فارس مسیر متفاوتی را دنبال کردهاند. امارات متحده عربی و بحرین با ایجاد چارچوبهای قانونی تلاش کردهاند شرکتهای کریپتویی و سرمایهگذاران نهادی را جذب کنند.
گزارش Bitcoin Policy Institute میگوید بازارهای قانونگذاریشده خلیج فارس در جریان تنشهای منطقهای همچنان به جذب سرمایه نهادی ادامه دادهاند و جایگاه خود را بهعنوان مراکز مهم داراییهای دیجیتال در منطقه تقویت کردهاند.
در ماه مه نیز شرکت Payward، مالک Kraken، اعلام کرد مجوز اولیه از سازمان تنظیم مقررات داراییهای مجازی دبی برای فعالیتهای کارگزاری و مدیریت سرمایه دریافت کرده است.
تحلیل تأثیر خبر بر بازار کریپتو
تحلیلگران یوتوتایمز معتقدند افزایش فعالیت کریپتو در خاورمیانه لزوماً به معنای صعود فوری بیتکوین نیست؛ زیرا در شروع بحران، BTC نیز مانند داراییهای پرریسک تحت فشار قرار گرفت. با این حال، برای کاربران ایرانی، تحریم، تورم و محدودیت انتقال پول میتواند اهمیت بیتکوین و استیبلکوینها را افزایش دهد، در حالی که ریسک صرافی و نقدشوندگی همچنان باید جدی گرفته شود.
