- گلدمن ساکس: احتمال جهش نفت برنت به ۱۲۰ دلار در صورت تداوم بحران هرمز و افت به ۸۰ دلار با عادیسازی صادرات.
- سیتیگروپ: افزایش پیشبینی بهای نفت به ۸۶ دلار در سهماهه سوم و افت آن به ۷۰ دلار در سهماهه چهارم با فرض بازگشایی آبراه.
- گروه ANZ: پیشبینی قیمت ۹۵ دلاری در کوتاهمدت و تداوم محدودیتهای صادراتی نفت خاورمیانه تا اوایل ۲۰۲۷.
- وضعیت عرضه: کاهش ۲.۳ تا ۲.۴ میلیارد بشکهای عرضه نفت خلیج فارس در سال ۲۰۲۶ و افت شدید تردد در تنگه هرمز.
پس از آنکه آشفتگیهای خاورمیانه شرایط بازار نفت خام را دگرگون کرد و نگرانیها پیرامون افزایش شکاف عرضه جهانی شدت گرفت، بهای نفت در آستانه یک نقطه عطف حساس قرار گرفته است. از این رو، بانکهای بینالمللی سناریوهای مختلفی را برای مسیر بهای نفت خام در دوره پیشرو ترسیم کردهاند که از بازگشت ثبات به بازار در صورت ازسرگیری جریان نفت تا جهش شدید قیمتها در پی تشدید ناآرامیها متغیر است.
در این میان، محتملترین سناریو در میان این ارزیابیها، رسیدن بهای نفت خام برنت به ۱۲۰ دلار در هر بشکه است، در حالی که سایر پیشبینیها حاکی از سطوح پایینتری هستند که با این وجود همچنان در مقایسه با ارقام پیش از بحران بالا محسوب میشوند.
این انتظارات همزمان با عبور بهای نفت خام برنت از مرز ۹۷ دلار در هر بشکه در جریان معاملات روز دوشنبه، ۷ سپتامبر ۲۰۲۶، مطرح میشود که پیش از آن به ۹۷.۹۳ دلار، یعنی بالاترین سطح از ۲۴ ژوئیه، رسیده بود. در همین حال، تردد کشتیهای تجاری از مسیر تنگه هرمز به پایینترین سطح خود از مه ۲۰۲۶ رسیده است.
بر این اساس، سناریوهای بانکهای پیشرو جهانی درباره چشمانداز بهای نفت به شرح زیر تشریح شده است:
گلدمن ساکس؛ احتمال جهش نفت به ۱۲۰ دلار
گلدمن ساکس بالاترین سطح قیمتی را پیشبینی کرده و هشدار میدهد در صورت گسترش حملات به شناورها در خاورمیانه و تداوم اختلالها در تنگه هرمز، بهای نفت خام برنت میتواند به ۱۲۰ دلار در هر بشکه برسد. تحقق این رقم به منزله ثبت بالاترین رکورد قیمتی از آغاز درگیریهای نظامی آمریکا و اسرائیل علیه ایران در ۲۸ فوریه ۲۰۲۶ خواهد بود.
در نقطه مقابل، این بانک سرمایهگذاری آمریکایی سناریویی کاهشی را نیز در نظر گرفته که بر مبنای آن، در صورت بازگشت صادرات منطقه به سطح عادی، بهای نفت خام برنت به ۸۰ دلار در هر بشکه خواهد رسید.
نگرانیها در شرایطی تشدید میشود که سازوکارهای مشخص برای مدیریت تنگه هرمز، آبراهی که پیش از این حدود یکپنجم نفت جهان از آن ترانزیت میشد، همچنان نامشخص است. حملات به کشتیرانی در تنگه هرمز طی روزهای اخیر افزایش یافته و ایالات متحده اعلام کرده است در پی شلیک موشکهای بالستیک سپاه پاسداران ایران به دو شناور نیروی دریایی این کشور، سه نفتکش ایرانی از جمله یکی در سواحل جزیره خارک هدف قرار گرفتهاند.
تهران نیز از تصمیم خود برای برقراری یک «منطقه ممنوعه» جدید در خارج از این آبراه خبر داده و محسن رضایی، دبیر مجمع تشخیص مصلحت نظام، اعلام کرده است هر شناوری که وارد این محدوده شود در فهرست تحریمها قرار خواهد گرفت.
گلدمن ساکس با اشاره به ظرفیت تداوم روند صعودی قیمت نفت خام، به سرمایهگذاران توصیه کرده است با اتخاذ موقعیتهای خرید در گاز طبیعی و فرآوردههای نفتی، ریسکهای ژئوپلیتیکی را پوشش دهند، زیرا شوکهای عرضه در این بخشها سنگینتر از بازار نفت خام برآورد میشود. هرچند احتمال دارد چین با کاهش واردات به مهار رشد قیمت نفت خام کمک کند، اما انتظار نمیرود این موضوع تأثیر مشابهی بر بازار گاز و فرآوردههای نفتی بگذارد.
سیتیگروپ؛ فشار مازاد عرضه بر بازار در صورت گشایش تنگه
سیتیگروپ با اتخاذ رویکردی متفاوت نسبت به تحولات تنگه هرمز، پیشبینی خود برای بهای نفت خام برنت در سهماهه سوم سال ۲۰۲۶ را از ۸۰ دلار پیشین به ۸۶ دلار در هر بشکه افزایش داد. این نهاد پیشبینی کرده است که تحولات سیاسی یا مذاکرات تازه، زمینه بازگشایی تنگه هرمز را در سهماهه چهارم سال فراهم سازد و وضعیت فعلی، شامل تحریمهای آمریکا و کاهش تردد از این آبراه را ناپایدار خوانده است.
بر اساس برآوردهای سیتیگروپ، بازگشت جریان کشتیرانی به حالت عادی میتواند مازاد عرضهای معادل ۳ تا ۴ میلیون بشکه در روز در بازار نفت ایجاد کند، در حالی که برآورد پیشین حدود ۲ میلیون بشکه در روز بود. این بانک پیشبینیهای خود برای قیمت نفت خام برنت در سهماهه چهارم سالهای ۲۰۲۶ و ۲۰۲۷ را به ترتیب ۷۰ و ۶۵ دلار در هر بشکه نگه داشته است.
بانک ANZ؛ تداوم کسری عرضه و ضرورت کاهش تقاضا
گروه بانکی استرالیا و نیوزیلند (ANZ) پیشبینی کوتاهمدت خود را برای نفت خام برنت به ۹۵ دلار در هر بشکه رسانده است. این بانک وضعیت کنونی را با توجه به کاهش ذخایر، مرحلهای حساس از تعدیل بازار دانسته و اعلام کرده که بازیابی سطح موجودیها نیازمند افت مداوم تقاضا خواهد بود.
این گروه ارزیابی کرده است که بنبست کنونی برای مدتی طولانی پابرجا خواهد ماند و با اقدامات نظامی واشنگتن و تهران همراه میشود، امری که بازگشت عرضه نفت خاورمیانه به شرایط عادی را با تأخیر مواجه میکند. بر اساس برآورد ANZ، محدودیتهای صادراتی تا پایان سال ۲۰۲۶ ادامه یافته، از اواخر سهماهه چهارم به تدریج برطرف میشود و جریان صادرات در اواخر سهماهه نخست یا اوایل سهماهه دوم سال ۲۰۲۷ به سطوح پیش از جنگ بازخواهد گشت.
طبق تخمین این نهاد، بحران جاری منجر به کاهش ۲.۳ تا ۲.۴ میلیارد بشکهای عرضه نفت خلیج فارس در سال ۲۰۲۶ خواهد شد و انتظار میرود مجموع این افت عرضه تا پایان ماه اکتبر از مرز ۲ میلیارد بشکه عبور کند.
