در یک نگاه
  • مجوزهای صادراتی: آمریکا بین دسامبر ۲۰۲۵ تا مه ۲۰۲۶ مجوز صادرات حدود ۸۸۰ هزار تراشه H200 انویدیا و MI325X شرکت AMD به چین را صادر کرد.
  • شرکت‌های چینی: تنسنت ۱۵۰ هزار، علی‌بابا ۷۵ هزار، بایدو ۴۳ هزار و BYD چهار هزار تراشه مجوز گرفتند؛ مجموعاً بیش از ۳۰ درصد کل مجوزها.
  • ابهام در تحویل: شرکت‌های چینی برای بیش از ۳.۴ میلیون تراشه درخواست داده بودند، اما فقط حدود یک‌چهارم درخواست‌ها تأیید شد و تعداد محموله‌های واقعاً تحویل‌شده مشخص نیست.

داده‌های منتشرشده از سوی کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا نشان می‌دهد وزارت بازرگانی این کشور بین دسامبر ۲۰۲۵ تا مه ۲۰۲۶ مجوز صادرات حدود ۸۸۰ هزار تراشه پیشرفته هوش مصنوعی ساخت شرکت‌های انویدیا و AMD به شرکت‌های چینی را صادر کرده است.

این مجوزها شامل تراشه H200 انویدیا و محصول معادل آن از AMD، یعنی MI325X، بوده‌اند. انتشار این اطلاعات در شرایطی صورت می‌گیرد که سیاست صادرات تراشه‌های پیشرفته به چین با نظارت و فشار سیاسی بیشتری در واشنگتن روبه‌رو شده است.

تنسنت، علی‌بابا و بایدو در میان دریافت‌کنندگان مجوز صادرات

بر اساس اطلاعات منتشرشده، مجوز صادرات ۱۵۰ هزار تراشه برای شرکت تنسنت، ۷۵ هزار تراشه برای علی‌بابا، ۴۳ هزار تراشه برای بایدو و ۴ هزار تراشه برای BYD صادر شده است.

هر چهار شرکت در فهرست پنتاگون از شرکت‌های چینی دارای ارتباط ادعایی با ارتش این کشور قرار دارند. مجموع مجوزهای صادرشده برای این چهار شرکت به ۲۷۲ هزار تراشه می‌رسد که کمی بیش از ۳۰ درصد کل مجوزهای تأییدشده است.

در همین دوره، شرکت‌های چینی برای دریافت مجوز صادرات بیش از ۳.۴ میلیون تراشه درخواست داده بودند. بنابراین، تنها حدود یک‌چهارم حجم درخواستی مورد تأیید قرار گرفت.

مشخص نیست چه تعداد تراشه واقعاً به چین ارسال شده است

یکی از ابهام‌های اصلی این گزارش، تفاوت میان صدور مجوز صادرات و تحویل واقعی تراشه‌هاست. هنوز مشخص نیست چه تعداد از حدود ۸۸۰ هزار تراشه تأییدشده واقعاً به مشتریان چینی تحویل داده شده‌اند.

انویدیا اعلام کرده است که مجوزهای صادرشده با شرایط سخت‌گیرانه و محدودیت حجمی همراه بوده‌اند و این شرکت از آن زمان ارسال تراشه‌های H200 به چین را متوقف کرده است.

AMD نیز تأکید کرده که به قوانین کنترل صادرات آمریکا پایبند است.

رویترز در ماه مه گزارش داده بود که حدود ۱۰ شرکت چینی مجوز خرید تراشه H200 را دریافت کرده‌اند، اما در آن زمان هیچ محموله‌ای تحویل نشده بود. با این حال، یک مقام وزارت بازرگانی آمریکا بعداً به کمیته مجلس نمایندگان اعلام کرد که ارسال تراشه‌ها آغاز شده، اما تعداد محموله‌ها بسیار محدود بوده است.

وزارت بازرگانی آمریکا از بررسی موردی مجوزها دفاع می‌کند

وزارت بازرگانی آمریکا اعلام کرده است که صدور مجوز برای تراشه‌های H200 بر اساس مقرراتی انجام شده که در ژانویه ۲۰۲۶ اجرایی شده‌اند. این مقررات الزامات امنیت ملی بیشتری را برای متقاضیان در نظر می‌گیرند و امکان بررسی درخواست‌ها به‌صورت موردی را فراهم می‌کنند؛ رویکردی که جایگزین فرض اولیه رد درخواست‌ها شده است.

با این حال، منتقدان نسبت به این سیاست تردید دارند. یکی از مقام‌های سابق آمریکا که در حوزه سیاست فناوری میان واشنگتن و پکن تخصص دارد، سهم شرکت‌های حاضر در فهرست مرتبط با ارتش چین از مجوزهای صادرشده را حیرت‌آور توصیف کرده و درباره جدیت بررسی‌های امنیتی وزارت بازرگانی ابراز تردید کرده است.

فشار سیاسی برای محدودیت بیشتر صادرات تراشه به چین

انتشار این اطلاعات از سوی کمیته روابط خارجی مجلس نمایندگان آمریکا اقدامی کم‌سابقه محسوب می‌شود. برایان مست، رئیس این کمیته، این گزارش را دقیق‌ترین افشای عمومی اطلاعات صادرات فناوری‌های حساس از زمان تصویب قانون اصلاح کنترل صادرات در سال ۲۰۱۸ توصیف کرده است؛ قانونی که اختیارات وزارت بازرگانی آمریکا در زمینه کنترل صادرات فناوری‌های حساس را گسترش داد.

این افشاگری در شرایطی انجام شده که دولت دونالد ترامپ به دلیل سیاست‌های خود در قبال صادرات تراشه به چین با نظارت بیشتری روبه‌رو است. گزارش‌های اخیر درباره جنسن هوانگ، مدیرعامل سابق انویدیا، و ادعاهای مطرح‌شده درباره ارتباط یک فرد با جاسوسی برای چین نیز درخواست‌ها در واشنگتن برای اتخاذ موضع سخت‌گیرانه‌تر در برابر پکن را افزایش داده است.

سیاست آمریکا در این زمینه طی سال‌های اخیر تغییرات قابل‌توجهی داشته است. دولت جو بایدن با نگرانی از تقویت توان نظامی چین و کاهش برتری آمریکا در حوزه هوش مصنوعی، دسترسی شرکت‌های چینی به تراشه‌های پیشرفته را محدود کرده بود. اما دونالد ترامپ در دسامبر ۲۰۲۵ این رویکرد را تغییر داد و اجازه صادرات تراشه H200 انویدیا به چین را صادر کرد.

اکنون با افزایش فشارهای سیاسی از هر دو جناح، احتمال بازنگری در مجوزهای صادراتی بار دیگر مورد توجه قرار گرفته است. هرگونه تشدید محدودیت‌ها می‌تواند درآمد انویدیا و AMD از بازار چین را تحت تأثیر قرار دهد و هم‌زمان دسترسی شرکت‌های فناوری چینی به توان پردازشی پیشرفته را محدود کند.