سقوط ۵۰ درصدی سهام اوراکل؛ آیا ریزش شدید فرصتی برای خرید است؟

سهام شرکت اوراکل (Oracle) در هفته‌های اخیر یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های خود را پشت سر گذاشته است. این شرکت که در سال‌های اخیر تلاش کرده خود را به یکی از بازیگران اصلی زیرساخت‌های هوش مصنوعی و رایانش ابری تبدیل کند، اکنون با نگرانی جدی سرمایه‌گذاران درباره هزینه‌های سنگین توسعه زیرساخت، افزایش بدهی و ریسک اجرای برنامه‌های رشد خود مواجه شده است.

بر اساس داده‌های بازار، سهام اوراکل پس از افت نزدیک به ۴ درصدی در معاملات روز دوشنبه، نسبت به دوم ژوئن بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته و افت آن از ابتدای سال نیز به حدود ۳۶ تا ۳۷ درصد رسیده است؛ در حالی که شاخص S&P 500 در همین بازه رشد قابل توجهی داشته است.

با وجود این سقوط شدید، سهام اوراکل اکنون در پایین‌ترین نسبت قیمت به سود آینده‌نگر خود طی بیش از چهار سال معامله می‌شود؛ موضوعی که برخی سرمایه‌گذاران را به این فکر انداخته است که آیا ریزش سهام این شرکت بیش از اندازه بوده و اکنون می‌تواند یک فرصت خرید ایجاد کرده باشد.

آیا بازار در مورد آینده اوراکل بیش از حد بدبین شده است؟

بخش مهمی از فشار فروش سهام اوراکل به نگرانی درباره آینده رشد مبتنی بر هوش مصنوعی بازمی‌گردد.

اوراکل در ماه‌های اخیر قراردادهای بزرگ متعددی در حوزه زیرساخت ابری و پردازش هوش مصنوعی امضا کرده و تقاضا برای ظرفیت محاسباتی AI همچنان بالاست. با این حال، سرمایه‌گذاران نگران هستند که انتظارات رشد آینده شرکت بیش از حد خوش‌بینانه باشد و بخش بزرگی از این رشد پیشاپیش در قیمت سهام لحاظ شده باشد.

از سوی دیگر، اوراکل برای پاسخ به تقاضای فزاینده مشتریان مجبور است سرمایه‌گذاری بسیار سنگینی در دیتاسنترها، تجهیزات شبکه و زیرساخت انرژی انجام دهد. این هزینه‌ها می‌تواند در کوتاه‌مدت حاشیه سود و جریان نقدی آزاد شرکت را تحت فشار قرار دهد.

رقابت نیز همچنان بسیار شدید است. اوراکل برای تصاحب سهم بیشتر از بازار رایانش ابری و زیرساخت هوش مصنوعی باید با غول‌هایی مانند مایکروسافت آژور، Amazon Web Services و Google Cloud رقابت کند؛ بنابراین مشخص نیست چه میزان از رشد بازار هوش مصنوعی در نهایت به درآمد پایدار برای اوراکل تبدیل خواهد شد.

سرمایه‌گذاری ۷۰ میلیارد دلاری؛ نقطه نگرانی اصلی بازار

اوراکل در حال انجام همان کاری است که بسیاری از شرکت‌های بزرگ فناوری انجام می‌دهند: افزایش شدید هزینه‌های سرمایه‌ای برای توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی.

اما اعلام برنامه سرمایه‌گذاری تا سقف ۷۰ میلیارد دلار در سال مالی ۲۰۲۷ باعث نگرانی سهامداران شده است.

مدیریت شرکت اعلام کرده است که حدود ۴۰ میلیارد دلار از منابع مورد نیاز از طریق تأمین مالی بدهی و انتشار سهام جذب خواهد شد که حدود ۲۰ میلیارد دلار آن از محل فروش سهام تأمین می‌شود.

این مسئله زمانی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند که اوراکل تنها در سال مالی ۲۰۲۶ حدود ۴۳ میلیارد دلار بدهی جدید جذب کرده است.

به عبارت دیگر، نگرانی اصلی بازار تنها حجم بالای سرمایه‌گذاری نیست؛ بلکه نحوه تأمین مالی این سرمایه‌گذاری‌هاست. اوراکل در حال افزایش بدهی خود در شرایطی است که هنوز مشخص نیست بازده سرمایه‌گذاری‌های عظیم هوش مصنوعی با چه سرعتی محقق خواهد شد.

تغییر مدل کسب‌وکار اوراکل

یکی دیگر از نگرانی‌های سرمایه‌گذاران، تغییر تدریجی مدل کسب‌وکار اوراکل است.

این شرکت در گذشته بخش قابل توجهی از درآمد خود را از نرم‌افزار و خدماتی با حاشیه سود بالا به دست می‌آورد؛ اما اکنون با توسعه دیتاسنترهای هوش مصنوعی، به سمت یک مدل سرمایه‌برتر حرکت می‌کند.

مدیریت شرکت نیز هشدار داده است که حاشیه سود در کوتاه‌مدت کاهش خواهد یافت.

این تغییر می‌تواند در بلندمدت فرصت بزرگی برای رشد ایجاد کند، اما در کوتاه‌مدت فشار بیشتری بر سودآوری و جریان نقدی وارد خواهد کرد.

آیا سقوط سهام اوراکل یک فرصت خرید است؟

با وجود نگرانی‌های موجود، تصویر اوراکل کاملاً منفی نیست.

یکی از مهم‌ترین نقاط قوت شرکت، حجم بالای تعهدات درآمدی آینده یا Remaining Performance Obligations (RPO) است.

اوراکل در پایان سال مالی ۲۰۲۶ حدود ۶۳۸ میلیارد دلار تعهد درآمدی ثبت‌شده داشت که نسبت به سال قبل ۳۶۳ درصد افزایش یافته است.

بر اساس برآورد مدیریت، حدود ۱۲ درصد از این تعهدات، معادل نزدیک به ۷۷ میلیارد دلار، در سال مالی ۲۰۲۷ به درآمد تبدیل خواهد شد و حدود ۳۴ درصد دیگر نیز طی ۱۳ تا ۳۶ ماه آینده شناسایی می‌شود.

این حجم عظیم از قراردادهای قطعی، دید نسبتاً مناسبی از درآمدهای آینده به شرکت می‌دهد و می‌تواند بخشی از نگرانی‌های مربوط به رشد آینده را کاهش دهد.

مدیریت همچنین برای سال مالی ۲۰۲۷ درآمدی در حدود ۹۰ میلیارد دلار و سود تعدیل‌شده هر سهم حدود ۸.۰۵ دلار را پیش‌بینی کرده است؛ ارقامی که به ترتیب نشان‌دهنده رشد ۳۴ درصدی درآمد و ۱۸ درصدی EPS نسبت به سال مالی ۲۰۲۶ هستند.

از سوی دیگر، افت شدید قیمت سهام باعث شده ارزش‌گذاری اوراکل نیز جذاب‌تر شود. نسبت قیمت به سود (P/E) سهام در محدوده ۲۱ قرار گرفته، در حالی که میانگین این نسبت در بخش فناوری حدود ۳۴ است.

ریسک بزرگ‌تر؛ بدهی یا فرصت بزرگ‌تر؟

سرمایه‌گذاران اکنون با یک دوگانگی جدی روبه‌رو هستند.

از یک سو، اوراکل در حال افزایش شدید بدهی و هزینه‌های سرمایه‌ای است و موفقیت این استراتژی به رشد مداوم تقاضا برای زیرساخت هوش مصنوعی وابسته است.

از سوی دیگر، شرکت دارای قراردادهای عظیم، رشد سریع بازار رایانش ابری و هوش مصنوعی و ارزش‌گذاری پایین‌تری نسبت به بسیاری از شرکت‌های فناوری است.

اگر سرمایه‌گذاری‌های سنگین اوراکل در دیتاسنترها مطابق برنامه پیش برود، این شرکت می‌تواند در سال‌های آینده جایگاه بسیار قدرتمندتری در بازار زیرساخت هوش مصنوعی به دست آورد.

اما اگر رشد تقاضا کاهش یابد یا درآمد حاصل از این سرمایه‌گذاری‌ها کمتر از انتظارات باشد، بدهی سنگین و هزینه‌های بالای زیرساخت می‌تواند به یک مشکل جدی برای سهامداران تبدیل شود.

“

«سقوط شدید سهام اوراکل را باید بیش از هر چیز بازتاب نگرانی بازار درباره هزینه سرمایه‌گذاری و ریسک اجرای استراتژی هوش مصنوعی دانست. شرکت از یک سو با ۶۳۸ میلیارد دلار تعهد درآمدی آینده و رشد سریع تقاضای زیرساخت AI مواجه است و از سوی دیگر برای پاسخ به این تقاضا باید میلیاردها دلار سرمایه‌گذاری جدید انجام دهد و بدهی قابل توجهی به ترازنامه خود اضافه کند. بنابراین، اوراکل اکنون در یک نقطه حساس قرار گرفته است: اگر تقاضای هوش مصنوعی و رایانش ابری با سرعت مورد انتظار ادامه پیدا کند، افت اخیر می‌تواند یک فرصت ارزش‌گذاری ایجاد کرده باشد؛ اما اگر رشد درآمد نتواند با سرعت افزایش هزینه‌ها و بدهی همراه شود، فشار بر جریان نقدی و حاشیه سود می‌تواند ادامه‌دار باشد. برای سرمایه‌گذاران حرفه‌ای، سه متغیر باید با دقت زیر نظر گرفته شود: سرعت تبدیل RPO به درآمد، رشد بدهی و Capex و میزان حاشیه سود حاصل از کسب‌وکار زیرساخت هوش مصنوعی.»

بابک شیری